Μύθοι και πραγματικότητες γύρω από «τα των συναθροίσεων»

Ημουν νέα συντάκτρια της Ελευθεροτυπίας όταν σε μια από τις πρώτες δημοσιογραφικές αποστολές μου στις Βρυξέλλες έπεσα σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας που μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Γύρω στα 100- 150 άτομα διαδήλωναν με πλακάτ και συνθήματα στο άνετο, πάντως, πεζοδρόμιο απέναντι από μία περιφερειακή είσοδο κτιρίου της ΕΕ η οποία είχε αποκλειστεί με ένα συρμάτινο πλέγμα. Η αστυνομική δύναμη ήταν εμφανής αλλά διακριτική. Οι διαδηλωτές ήταν Κούρδοι. Τα αιτήματα τους έγιναν γνωστά σε πολύ κόσμο που μπαινόβγαινε στα κτίρια της ΕΕ. Έμειναν για 2-3 ώρες και μετά αποχώρησαν. Τήρησαν κατά γράμμα τη συμφωνία με την βέλγικη αστυνομία. Ο δρόμος ήταν συνεχώς ελεύθερος στην κίνηση των οχημάτων.

Με την ελληνική εμπειρία των απεργιακών κινητοποιήσεων εκείνης της εποχής, σκέφθηκα πως στην καρδιά της ΕΕ, στις Βρυξέλλες, δεν υπήρχε κανένας σεβασμός στα δικαιώματα των διαδηλωτών. Με ανατρίχιασε εκείνο το συρμάτινο πλέγμα. Με ενόχλησε και η «υποχωρητικότητα» όπως την θεωρούσα τότε των διαδηλωτών που δέχθηκαν να περιοριστούν στο πεζοδρόμιο.

Σήμερα θα έλεγα ότι ήταν σωστή η διοργάνωση εκείνης της συγκέντρωσης διαμαρτυρίας. Άλλαξα γνώμη όχι λόγω συντηρητικοποίησης αλλά γιατί οι συνθήκες είναι πλέον διαφορετικές. Στις δεκαετίες του ´ 80 και του ´90, οι διαδηλώσεις ήταν μαζικές και δυναμικές. Σήμερα ελάχιστες πορείες συγκεντρώνουν κάποιες χιλιάδες διαδηλωτών. Κι αυτές είναι κυρίως της ΓΣΕΕ, της ΑΔΕΔΥ, οι πορείες για το Πολυτεχνείο, στην μνήμη του Γρηγορόπουλου, του ΚΚΕ. Στις άλλες, συνήθως συμμετέχουν μερικές δεκάδες άτομα. Κι όμως κλείνουν για ώρες κεντρικούς δρόμους και παραλύουν το σύμπαν όλο.

Παλιότερα τα κόμματα φοβόντουσαν τα συνδικάτα γιατί «κουβαλούσαν» ψήφους. Με τις ευλογίες όλων εξελίχθηκαν σε «άντρα» προκλητικών προνομίων των «εργατοπατέρων» που οδήγησαν σταδιακά στην απαξίωση του συνδικαλιστικού κινήματος.

Το άλλο παράδοξο το οποίο συνέβαινε τότε που το ΠΑΣΟΚ των κλαδικών ήταν πανίσχυρο, ήταν ότι υπό τον φόβο των ψήφων πάντα, όταν οι εργαζόμενοι στο δημόσιο και στις περισσότερες καταχρεωμένες ΔΕΚΟ έκαναν πολυήμερες απεργίες, δεν ικανοποιούνταν μόνο τα περισσότερα αιτήματα τους, αλλά έπαιρναν και τα λεφτά της απεργίας. Ο Αντώνης Τρίτσης πήγε να το καταγγείλει και πήγαν να τον φάνε…

Όταν κόπηκε αυτός ο «βήχας» ανακαλύφθηκε νέα «διέξοδος» για να μην χάνονται τα λεφτά των απεργιών. Για παράδειγμα παρακινούνταν μαθητές σε καταλήψεις και οι εκπαιδευτικοί που είχαν και τα αιτήματα, πληρώνονταν κανονικά. ´Η προκηρυσσόταν μια απεργία στα ΜΜΜ και στους 100 εργαζόμενους οι 70-80 δήλωναν άδεια ή «ασθένεια». Ούτε επιδημία να υπήρχε. Στο μεταξύ εκατοντάδες χιλιάδες του ιδιωτικού τομέα από τους φόρους των οποίων συντηρείται το δημόσιο, εγκλωβίζονταν στα Ι.Χ τους, μεροκαματιάρηδες που δεν μπορούσαν να πληρώσουν ταξί στοιβάζονταν με τις ώρες σε στάσεις και στα ΜΜΜ που λειτουργούσαν για λίγες ώρες…

Ένα ακόμη δείγμα καραμπινάτης παθογένειας σημειώθηκε στην τελευταία στάση εργασίας του μετρό που οι απεργοί του 2% στο σύνολο των εργαζόμενων (5% της βάρδιας) ακινητοποίησαν όλα τα δρομολόγια. Λόγω της υπάρχουσας νομοθεσίας ακόμη και αυτοί που δεν απεργούσαν και αποτελούσαν το 85-98%,
δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν προσωπικό ασφαλείας ώστε να πραγματοποιηθεί ένας αριθμός δρομολογίων.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προειδοποίησε από την προεκλογική περίοδο ακόμη ότι θα είναι με τους πολλούς και όχι με τους λίγους, ότι η κανονικότητα θα επιστρέψει και στους δρόμους. «Τρεις νοματαίοι κλείνουν τους δρόμους και παραλύουν το κέντρο της Αθήνας» δήλωσε στο υπουργικό συμβούλιο της 23/12/2019. «Σ´ αυτό μπαίνει τέλος».

Τον Ιανουάριο έρχονται δύο νόμοι, του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοίδη για τις πορείες και του υπουργού Μεταφορών Κώστα Καραμανλή για το προσωπικό ασφαλείας στα ΜΜΜ. Το ζητούμενο είναι να μην φτάσουμε στο άλλο άκρο. Οι εργαζόμενοι και όποιες άλλες κοινωνικές ομάδες έχουν αναφαίρετο δικαίωμα να διαδηλώσουν ή να απεργήσουν με όποιο αίτημα θέλουν. Ακόμη και αν είναι υπερβολικό, ακραίο κλπ. Δεν θα τους κάνουμε λογοκρισία. Κρίνονται και γι αυτό. Όμως να σταματήσουν και οι υπερβολές. Παραμονές Χριστουγέννων κατέβαινα την Ηρώδου Αττικού και γύρω στα 10-15 άτομα είχαν κλείσει το δρόμο στο ύψος της Βασιλίσσης Σοφίας. Οι αστυνομικοί, λόγω του Μαξίμου και του προεδρικού μεγάρου ήταν περισσότεροι από τους διαδηλωτές. Εκλεισε η λωρίδα της πρόσβασης στην Ηρώδου Αττικού και δημιουργήθηκε πρόβλημα στην κυκλοφορία. Τι κλάξον και τι μπινελίκια ακούγονταν δεν περιγράφεται.

Ο Γερμανός φιλόσοφος Ιμάνουελ Καντ είχε πει ότι «η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που αρχίζουν να θίγονται τα όρια της ελευθερίας των άλλων». Αν αυτό το λάβουν υπόψη τους όλες οι πλευρές – και οι διαδηλωτές και η κυβέρνηση – τότε θα βρεθεί η χρυσή τομή.