Νέες αιχμές Φιντάν για το Αιγαίο: «Η στρατιωτικοποίηση των νησιών αποτελεί απειλή για την Τουρκία»

Νέες αιχμές κατά της Αθήνας εξαπέλυσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις πάγιες τουρκικές αιτιάσεις για το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Αιγαίου και υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική παρουσία σε ορισμένα από αυτά συνιστά «απειλή» για την Τουρκία.

Σε δηλώσεις του προς Τούρκους δημοσιογράφους, ο Φιντάν κάλεσε παράλληλα την Ελλάδα να μην γίνει, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «παιχνίδι όσων θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την οδηγήσουν στο χάος», επιχειρώντας να συνδυάσει την αυστηρή ρητορική με αναφορές στην ανάγκη διατήρησης σχέσεων καλής γειτονίας.

«Η στρατιωτικοποίηση των νησιών είναι απειλή»

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η Άγκυρα έχει «πολύ σοβαρές ανησυχίες» σχετικά με τη στρατιωτική παρουσία σε ελληνικά νησιά. «Η στρατιωτικοποίηση των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς, για εμάς αποτελεί απειλή», υποστήριξε, προσθέτοντας ότι η τουρκική πλευρά έχει ήδη μεταφέρει τις συγκεκριμένες θέσεις στην Αθήνα.

Ο Φιντάν επανέφερε έτσι τη γνωστή τουρκική θέση ότι συγκεκριμένα νησιά του Αιγαίου θα πρέπει να διατηρούν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς, κατηγορώντας την Ελλάδα ότι επιχειρεί να κινηθεί, κατά την άποψη της Άγκυρας, κατά παράβαση των συμβατικών της υποχρεώσεων.

Η ελληνική θέση είναι εκ διαμέτρου αντίθετη. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει χαρακτηρίσει τις τουρκικές αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης «ανυπόστατες», επισημαίνοντας ότι το καθεστώς των νησιών διέπεται από διαφορετικές διεθνείς συνθήκες και ότι η αμυντική διάταξη της χώρας είναι αδιαπραγμάτευτη.

«Η Ελλάδα να μην γίνει εργαλείο όσων θέλουν χάος»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η αναφορά του Χακάν Φιντάν σε δυνάμεις που, όπως υποστήριξε, επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής. «Δεν θέλουμε η Ελλάδα να γίνει εργαλείο όσων θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την βυθίσουν στο χάος», ανέφερε.

Την ίδια στιγμή, υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιδιώκει σχέσεις καλής γειτονίας με την Αθήνα και τόνισε ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν «παρεξηγήσεις» σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια.

«Και οι δύο πλευρές πρέπει να τις αποτρέψουν», είπε, επιμένοντας ωστόσο ότι το ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα νησιά αποτελεί για την Τουρκία σημαντική παράμετρο ασφαλείας.

Επικαλείται ΝΑΤΟ και ΟΗΕ

Ο Φιντάν υποστήριξε ακόμη ότι η συγκεκριμένη διαφωνία δεν αποτελεί νέο ζήτημα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά βρίσκεται στην ατζέντα της Άγκυρας από τη δεκαετία του 1960. Όπως ανέφερε, η Τουρκία έχει διατυπώσει τις θέσεις της τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και στο ΝΑΤΟ και στα Ηνωμένα Έθνη.

Κάλεσε μάλιστα την Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε «γείτονα και σύμμαχο», να εκπληρώσει –κατά την τουρκική ερμηνεία– τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες «με πιο ώριμο τρόπο και σύμφωνα με το πνεύμα της συμμαχίας».

Από την πλευρά της, η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να συζητήσει ζητήματα που αφορούν την ελληνική κυριαρχία ή τη διάταξη των Ενόπλων Δυνάμεων. Το υπουργείο Εξωτερικών υπογραμμίζει επίσης ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα νόμιμης άμυνας που προβλέπει το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η Άγκυρα επαναφέρει σταθερά το θέμα των νησιών

Οι νέες δηλώσεις Φιντάν έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα έχει ανεβάσει εκ νέου τους τόνους γύρω από το Αιγαίο.

Στις 2 Σεπτεμβρίου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε επίσης ζητήσει από την Ελλάδα να σταματήσει τη στρατιωτική παρουσία σε νησιά που η Τουρκία θεωρεί ότι υπάγονται σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης. Η Αθήνα είχε απαντήσει ότι δεν δέχεται υποδείξεις για την αμυντική θωράκιση της ελληνικής επικράτειας.

Μόλις μία ημέρα πριν από τις δηλώσεις Φιντάν, ο εκπρόσωπος του AKP Ομέρ Τσελίκ είχε επίσης στραφεί κατά της Αθήνας για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δηλώνοντας ότι η Τουρκία γνωρίζει την ισχύ της τόσο «στο τραπέζι» όσο και «στο πεδίο».

Παρά τη νέα ρητορική αντιπαράθεση, ο Φιντάν υποστήριξε ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η «θετική ατμόσφαιρα» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ότι οι δύο πλευρές πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των μεταξύ τους διαφορών.

Το μήνυμα, πάντως, συνοδεύτηκε από σαφή επαναφορά μιας από τις βασικές τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, με την Αθήνα να έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι τα ζητήματα κυριαρχίας και άμυνας των ελληνικών νησιών δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

• Αιγαίο
• αποστρατικοποίηση
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• νησιά
• Του​ρκία
• Χακάν Φιντάν