Νέο εργασιακό νομοσχέδιο: Τετραήμερη εργασία, υπερωρίες και ψηφιακές αλλαγές

Σημαντικές ανατροπές στην καθημερινότητα εργαζομένων και εργοδοτών φέρνει το νέο εργασιακό νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε σήμερα από το Υπουργείο Εργασίας. Με στόχο τον «εκσυγχρονισμό» της αγοράς εργασίας, προβλέπει ευέλικτο ωράριο, fast track προσλήψεις και νέους κανόνες για τις υπερωρίες.

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο και περιλαμβάνει ρυθμίσεις που αλλάζουν άρδην την εικόνα της απασχόλησης, ειδικά στον ιδιωτικό τομέα.

Μείωση γραφειοκρατίας

1. Καταργούνται έντυπα που περιέχουν πληροφορίες που έχουν ήδη υποβληθεί: Βιβλίο Αδειών / Ετήσιος Πίνακας Αδειών (Ε11) / Ετήσιος Πίνακας Προσωπικού (Ε4)
2. Καταργείται η υποχρέωση να τηρεί ο εργοδότης σε έντυπη μορφή έγγραφα που τηρούνται ηλεκτρονικά και να επισυνάπτει περιττά αρχεία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
3. Ενοποιούνται οι πολιτικές για την πρόληψη βίας/παρενόχλησης και τις εσωτερικές καταγγελίες.
4. Διευθετούνται πρακτικά ζητήματα εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας: o Δυνατότητα ευέλικτης προσέλευσης έως 120 λεπτά, κατόπιν συμφωνίας.

• Κατοχύρωση χρόνου προετοιμασίας (30’ στη βιομηχανία, 10’ σε άλλους κλάδους).
• Επιτρέπονται τρεις «μονές» σημάνσεις τον μήνα, χωρίς κύρωση.

Διευθέτηση χρόνου εργασίας και τετραήμερη εβδομάδα

Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας, η οποία πλέον μπορεί να εφαρμόζεται σε εβδομαδιαία έως και ετήσια βάση. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για τετραήμερη εργασία, με την προϋπόθεση της συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Στόχος είναι να ενισχυθεί η ευελιξία, να μειωθεί η καθημερινή καταπόνηση και να δοθεί περισσότερος ελεύθερος χρόνος, χωρίς να επηρεάζεται το συνολικό ωράριο. Ωστόσο, το μέτρο εγείρει προβληματισμούς για πιθανή πίεση στους εργαζόμενους, εφόσον συγκεντρώνονται περισσότερες ώρες εργασίας ανά ημέρα.

Υπερωρίες και εκ περιτροπής εργασία

Το νομοσχέδιο επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των υπερωριών, ακόμα και στην εκ περιτροπής εργασία, κάτι που δεν ίσχυε μέχρι σήμερα. Πλέον, προβλέπεται δυνατότητα απασχόλησης έως και 13 ώρες ημερησίως στον ίδιο εργοδότη, με τις υπερωρίες να αμείβονται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Το μέτρο αυτό αυξάνει τη συνολική δυνατότητα απασχόλησης, αλλά εγείρει ερωτήματα για την προστασία της υγείας και της ισορροπίας ζωής-εργασίας.

Ψηφιακή κάρτα εργασίας και νέα ευελιξία

Εκτεταμένες ρυθμίσεις φέρνει και η ψηφιακή κάρτα εργασίας, με σημαντικότερη την εισαγωγή 120 λεπτών ευέλικτης προσέλευσης, διευκολύνοντας εργαζόμενους με οικογενειακές ή άλλες υποχρεώσεις.

Επιπλέον, καταργείται η υποχρέωση υποβολής διαφόρων εντύπων, καθώς όλες οι πληροφορίες θα είναι πλέον διαθέσιμες ηλεκτρονικά μέσω του ψηφιακού φακέλου εργαζομένου. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό της απασχόλησης.

Διαχείριση κανονικής άδειας

Η κανονική άδεια θα μπορεί πλέον να κατατμηθεί σε περισσότερες από δύο περιόδους, εφόσον συμφωνηθεί από κοινού μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Αυτό προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό διακοπών ή άλλων αναγκών, ειδικά για όσους επιθυμούν μικρότερα διαλείμματα εντός του έτους αντί για ενιαίες άδειες.

Ρυθμίσεις για εργαζόμενους συνταξιούχους

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και πρόβλεψη για τους εργαζόμενους συνταξιούχους. Συγκεκριμένα, προβλέπεται πάγωμα της εισφοράς αλληλεγγύης σε περιπτώσεις όπου αυξάνεται η σύνταξη, ώστε να μην μειώνονται τα τελικά ποσά που λαμβάνουν κατά την πλήρη αποχώρησή τους από την εργασία.

Η διάταξη αυτή κρίθηκε σημαντική για τη στήριξη των ηλικιωμένων εργαζομένων, ιδιαίτερα όσων συνεχίζουν να απασχολούνται λόγω χαμηλών συντάξεων.

Δικαιούνται το επίδομα περισσότερες μητέρες που έχουν αλλάξει εργασία.

Το επίδομα γονικής άδειας κατοχυρώνεται ως αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο.
Επέκταση της χορήγησης του μεταγενέθλιου τμήματος της άδειας μητρότητας και σε ανάδοχες μητέρες.
Ελευθερία κατανομής της ετήσιας άδειας αναψυχής από τον ίδιο τον εργαζόμενο, σε συνεννόηση με τον εργοδότη.
Ο εργαζόμενος μπορεί πλέον να δηλώσει μόνος του την οικειοθελή αποχώρησή του στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Ενίσχυση της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία

1. Οι υποδείξεις του Ιατρού Εργασίας και του Τεχνικού Ασφαλείας καταγράφονται αποκλειστικά εγγράφως, και το βιβλίο υποδείξεων τηρείται πλέον σε ηλεκτρονική μορφή, προς διευκόλυνση ελέγχων.
2. Καθίσταται υποχρεωτική η παρουσία συντονιστών υγείας και ασφάλειας σε τεχνικά έργα, ανάλογα με το μέγεθός τους, για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων.
3. Μειώνεται το όριο εργαζομένων κάτω από το οποίο ο εργοδότης μπορεί να ασκεί καθήκοντα τεχνικού ασφάλειας ο ίδιος (από 50 σε 20).
4. Έμφαση στην παροχή μαθημάτων πρώτων βοηθειών (ΚΑΡΠΑ, Heimlich) από την επιχείρηση προς τους εργαζόμενους.
5. Ενισχύεται ο ρόλος των Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας Εργαζομένων (ΕΥΑΕ) και των Εσωτερικών Υπηρεσιών Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ).

6. Επικαιροποιείται η κατάταξη επιχειρήσεων σε κατηγορίες επικινδυνότητας, όπως και οι ειδικότητες των τεχνικών ασφαλείας (οι οποίες παρέμεναν αμετάβλητες στον νόμο από τη
δεκαετία του 1980).
7. Παρέχεται δυνατότητα οι αναγκαίες μετρήσεις να ανατίθενται απευθείας στο ΕΛΙΝΥΑΕ, σε πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα.
8. Αναβαθμίζεται η καταγραφή επαγγελματικών ασθενειών με θέσπιση των σχετικών κριτηρίων αναγνώρισης.
9. Δημιουργείται το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα “ΗΡΙΔΑΝΟΣ”, για την τεκμηρίωση και παρακολούθηση θεμάτων υγείας και ασφάλειας.

Εναρμόνιση με τις Διεθνείς Συμβάσεις ILO για την Εργασία

Με το νομοσχέδιο κυρώνονται τρεις σημαντικές διεθνείς πράξεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, ενισχύοντας τη συμμόρφωση της χώρας με τις παγκόσμιες προδιαγραφές:
-Σύμβαση 155 της ΔΟΕ για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία και το εργασιακό περιβάλλον (εκκρεμεί από το 1981).
-Σύμβαση 191 της ΔΟΕ (τροποποιητική της Σύμβασης 155).

• Καθιερώνει ότι η ασφάλεια και υγεία στην εργασία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα.

Πρωτόκολλο του 2014 στη Σύμβαση 29 για την ενίσχυση της προστασίας από αναγκαστική ή υποχρεωτική εργασία (εκκρεμεί από το 2014)

Λειτουργική ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας

1. Αυστηροποιείται το πλαίσιο προστασίας των Επιθεωρητών Εργασίας: Αυστηροποιούνται ποινικές κυρώσεις για πράξεις βίας ή παρεμπόδισης του ελέγχου.
2. Εκσυγχρονίζεται το πλαίσιο μετακινήσεων: Αναπροσαρμόζονται τα ναυτικά μίλια για αναγνώριση εξόδων διανυκτέρευσης, με στόχο να καλύπτονται νησιωτικές περιοχές.
3. Οργανωτικές αλλαγές για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας της Επιθεώρησης: Ενίσχυση υπηρεσιών, δομών, διαδικασιών και ανθρώπινου δυναμικού.

Κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις

1. Η πρόσφατη απαλλαγή των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυκτερινά και αργίες επεκτείνεται και σε:

•  Προσαυξήσεις που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας
•  Προσαυξήσεις που χορηγούνται οικειοθελώς από τον εργοδότη

2. Όταν εργαζόμενος συνταξιούχος δικαιούται προσαύξηση στη σύνταξή του, η επιπλέον παροχή δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).

• Αποτρέπεται έτσι το ενδεχόμενο μείωσης της καθαρής σύνταξης λόγω αύξησης.

3. Δίνεται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου στις συνταξιοδοτικές οργανώσεις..
4. Στο Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ) συστήνονται Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας.