Νέο «One Stop Shop» για το Ακίνητο: Η μεγάλη μεταρρύθμιση που αλλάζει πολεοδομίες και Κτηματολόγιο

Η κυβέρνηση παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο μια από τις βαθύτερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στη διαχείριση ζητημάτων ακίνητης περιουσίας: τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού «one stop shop» που θα συγκεντρώνει όλες τις υπηρεσίες γύρω από το ακίνητο.

Ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου & Ελέγχου Δόμησης είναι η μετεξέλιξη του Ελληνικού Κτηματολογίου, στον οποίο θα ενσωματωθούν οι Υπηρεσίες Δόμησης – βάζοντας τέλος στα κακώς κείμενα που υπήρχαν μέχρι σήμερα. Μέσω του νέου φορέα, ο πολίτης εξυπηρετείται από ένα σημείο διοίκησης για όλα τα θέματα που αφορούν την ακίνητη ιδιοκτησία του, ενώ προβλέπεται ταχύτερη έκδοση αδειών δόμησης, ίση μεταχείριση ανεξαρτήτως της γεωγραφικής τοποθεσίας του ακινήτου, διαφάνεια και πλήρως ψηφιακές υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτό, ο νέος φορέας αναλαμβάνει την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις), τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Παράλληλα, δημιουργείται Μητρώο Ανεξάρτητων Ελεγκτών Δόμησης, στους οποίους θα ανατίθεται, με κλήρωση, ο υποχρεωτικός έλεγχος όλων των αδειών πριν την έναρξη εργασιών. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί πλημμελής εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, τον τελικό έλεγχο για την οικοδομική άδεια τον πραγματοποιεί η Γενική Διεύθυνση Δόμησης. Με τη νέα δομή στη νέα Γενική Διεύθυνση Δόμησης θα υπάγονται 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ), τα οποία θα αξιοποιούν τα σημερινά Κτηματολογικά Γραφεία.

Ο νέος φορέας, ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), φέρνει ταχύτητα,διαφάνεια και πλήρη ψηφιοποίηση σε αδειοδοτήσεις, καταγραφές ιδιοκτησίας και ελέγχους.

Τι αλλάζει με τον νέο ΕΟΚΕΔ

Το Κτηματολόγιο μετεξελίσσεται σε έναν ενιαίο οργανισμό που θα αναλάβει:

• Καταγραφή και εγγύηση ιδιοκτησίας
• Έκδοση οικοδομικών αδειών και προεγκρίσεων
• Έλεγχο κατασκευών
• Ενιαίες ψηφιακές υπηρεσίες χωρίς εντοπιότητα
• Πλήρη διαλειτουργικότητα δεδομένων και ψηφιακό ιστορικό ακινήτου

Γιατί κρίθηκε αναγκαία η μεταρρύθμιση

Το σημερινό πλαίσιο των ΥΔΟΜ λειτουργεί με σημαντικές ανισότητες. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

Η πανελλαδική αξιολόγηση του ΥΠΕΣ καταγράφει μέσο όρο μόλις 3,4/10, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη ενός ενιαίου εθνικού μηχανισμού.

Πώς διαμορφώνεται η νέα δομή

Ο ΕΟΚΕΔ θα αποτελείται από:

• Διοικητή και δύο Υποδιοικητές (για Κτηματολόγιο και για Δόμηση)
• 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ)
• 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ)
• Ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα υπηρεσιών

Τα νέα κέντρα θα στεγαστούν στα σημερινά Κτηματολογικά Γραφεία, δημιουργώντας ένα ενιαίο εθνικό δίκτυο εξυπηρέτησης.

Ο ρόλος των Δήμων

Οι Δήμοι διατηρούν όλες τις αρμοδιότητες πολεοδομικού σχεδιασμού – μελέτες, επεκτάσεις σχεδίου πόλης, αναπλάσεις, χρήσεις γης, διαχείριση κοινόχρηστων χώρων – αλλά όχι την έκδοση οικοδομικών αδειών.
Η απόφαση του ΣτΕ (1728/2025) καθιστά σαφές ότι η αδειοδότηση είναι αρμοδιότητα της κεντρικής διοίκησης.

Έξυπνος έλεγχος με Τεχνητή Νοημοσύνη

Για πρώτη φορά, ενσωματώνεται ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που θα πραγματοποιεί στοχευμένους ελέγχους. Το σύστημα θα αξιολογεί φακέλους ως «υψηλού ρίσκου» με βάση γεωχωρικά δεδομένα, πολυπλοκότητα έργου και ιστορικό αυθαιρεσιών, ώστε να εντοπίζονται προβλήματα πριν ξεκινήσουν τα έργα.

Μεταβατικό χρονοδιάγραμμα

 

 

• πολεοδομία