Νέο ρήγμα στις σχέσεις Ευρώπης–ΗΠΑ: Γιατί ο Τραμπ διόρισε «ειδικό απεσταλμένο» στη Γροιλανδία

Μετά τους δασμούς, το «ποσοστό οφειλών» του ΝΑΤΟ και το ουκρανικό, ένα νέο μέτωπο φαίνεται να ανοίγει ανάμεσα στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ και την Ευρώπη — αυτή τη φορά στην Αρκτική.

Ο αιφνιδιαστικός διορισμός του Τζεφ Λάντρι, κυβερνήτη της Λουιζιάνας, ως ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ στη Γροιλανδία προκάλεσε σοκ στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και κυρίως στην Κοπεγχάγη, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο το παλιό όνειρο του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας.

Ο διορισμός που άναψε φωτιές

Ο Λάντρι, με ανάρτησή του στο Χ, ευχαρίστησε τον Τραμπ «για την τιμή να υπηρετήσω στην εθελοντική αυτή θέση, ώστε να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Η δήλωση προκάλεσε διπλωματικό σεισμό, επιβεβαιώνοντας ότι ο Τραμπ δεν εγκατέλειψε ποτέ την ιδέα του 2019 για αγορά —ή ακόμη και κατάληψη— της Γροιλανδίας από τη Δανία.

Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ευθέως στις προγραμματικές του δηλώσεις ότι «ο Παναμάς και η Γροιλανδία πρέπει να προσαρτηθούν, ακόμη και με τη βία», προκαλώντας τότε σφοδρές αντιδράσεις από Ευρωπαίους ηγέτες.

Οργισμένη αντίδραση από τη Δανία

Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι η Κοπεγχάγη «επιμένει στον απόλυτο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας του Βασιλείου της Δανίας», υπενθυμίζοντας πως η Γροιλανδία, αν και ημιαυτόνομη, παραμένει υπό δανέζικη επιτροπεία.
«Ο διορισμός του κ. Λάντρι επιβεβαιώνει το αμερικανικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία, αλλά όλοι –ΗΠΑ συμπεριλαμβανομένων– πρέπει να σεβαστούν τα όρια του διεθνούς δικαίου», τόνισε σε επίσημη δήλωσή του.

Οργή στη Δανία για την αναθέρμανση των βλέψεων Τραμπ για τη Γροιλανδία

Η απάντηση της Ε.Ε.

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, δήλωσαν από κοινού:

«Η ασφάλεια της Αρκτικής είναι κομβική προτεραιότητα για την Ευρώπη. Η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία είναι θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Η Ευρώπη βρίσκεται στο πλευρό της Δανίας».

«Εθελοντής» με πολιτικό βάρος

Ο Τζεφ Λάντρι, που ανέλαβε καθήκοντα κυβερνήτη της Λουιζιάνας το 2024, υποστήριξε ότι η νέα του «εθελοντική θέση» δεν επηρεάζει τα καθήκοντά του ως κυβερνήτης, αλλά αναλαμβάνει «να προωθήσει σθεναρά τα συμφέροντα της Αμερικής για την ασφάλεια και την επιβίωση των συμμάχων της».

Μια παλιά εμμονή σε νέα μορφή

Η Γροιλανδία, πέρα από το συμβολικό της βάρος, διαθέτει τεράστια κοιτάσματα σπάνιων γαιών και στρατηγικής σημασίας ορυκτών, ενώ κατέχει κομβική γεωγραφική θέση ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη.
Η «αναζωπύρωση» του αμερικανικού ενδιαφέροντος συνδέεται με τον ανταγωνισμό των υπερδυνάμεων στην Αρκτική, σε μια περίοδο που οι σχέσεις ΗΠΑ–Ε.Ε. βρίσκονται ήδη σε ένταση.

• Αντόνιο Κόστα
• Γροιλανδία
• Δανία
• διεθνές δίκαιο
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
• Τζεφ Λάντρι