Νέοι έλεγχοι στα σύνορα της ΕΕ: Πώς λειτουργεί το EES, τι αλλάζει στα ταξίδια

Από σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή 10 Απριλίου, τίθεται σε πλήρη λειτουργία το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στα ταξίδια εντός του χώρου Σένγκεν. Όλοι οι πολίτες εκτός ΕΕ που εισέρχονται στις 29 χώρες της ζώνης θα υποχρεούνται πλέον να καταγράφουν βιομετρικά στοιχεία, ενώ η παραδοσιακή σφραγίδα στο διαβατήριο σταδιακά καταργείται.

Τι είναι το EES και ποιους αφορά;

Το νέο ψηφιακό σύστημα EES καταγράφει ηλεκτρονικά κάθε είσοδο και έξοδο πολιτών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης στον χώρο Σένγκεν. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας, αλλά και ο καλύτερος έλεγχος της διάρκειας παραμονής των ταξιδιωτών.

Η εφαρμογή του αφορά συνολικά 29 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, ενώ περιλαμβάνει και υπηκόους χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.

Πώς θα γίνεται ο έλεγχος στα σύνορα;

Η διαδικασία αλλάζει ριζικά σε σχέση με ό,τι γνώριζαν μέχρι σήμερα οι ταξιδιώτες. Κατά την πρώτη είσοδο, θα απαιτείται πλήρης βιομετρική καταγραφή, με σάρωση διαβατηρίου, λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και φωτογραφία προσώπου.

Στα αεροδρόμια, η διαδικασία θα πραγματοποιείται κατά την άφιξη, ενώ σε λιμάνια και χερσαία σύνορα – όπως στο Ντόβερ ή στο Eurotunnel – οι επιβάτες θα εξυπηρετούνται μέσω ειδικών kiosks πριν την αναχώρηση. Παράλληλα, θα καλούνται να απαντήσουν σε τέσσερις βασικές ερωτήσεις που αφορούν τη διαμονή και την οικονομική τους επάρκεια.

Η εγγραφή στο σύστημα θα έχει ισχύ τριών ετών, με τα στοιχεία να επαληθεύονται σε κάθε νέο ταξίδι. Εξαίρεση προβλέπεται για παιδιά κάτω των 12 ετών, τα οποία δεν θα δίνουν δακτυλικά αποτυπώματα.

Θα υπάρξουν καθυστερήσεις στα ταξίδια;

Παρά τις διαβεβαιώσεις των ευρωπαϊκών αρχών, τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι η μετάβαση δεν θα είναι ομαλή παντού. Ήδη έχουν καταγραφεί ουρές σε μεγάλα αεροδρόμια της Ευρώπης, ενώ ειδικοί προειδοποιούν για αυξημένες καθυστερήσεις, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλής ταξιδιωτικής κίνησης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιτρέψει προσωρινά την αναστολή των ελέγχων EES σε ώρες αιχμής έως και τον Σεπτέμβριο, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο συμφόρησης. Την ίδια ώρα, ορισμένα μεγάλα αεροδρόμια, όπως του Μιλάνου και της Λισαβόνας, δεν ενεργοποιούν άμεσα το σύστημα, γεγονός που δείχνει ότι η πλήρης εφαρμογή θα εξελιχθεί σταδιακά.

Τι είναι το ETIAS που έρχεται το 2026;

Το EES αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης αλλαγής στον τρόπο που ταξιδεύουν οι πολίτες εκτός ΕΕ. Επόμενος σταθμός είναι το σύστημα ETIAS, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή προς το τέλος του 2026.

Πρόκειται για ηλεκτρονική άδεια ταξιδιού, αντίστοιχη με το αμερικανικό ESTA, η οποία θα είναι υποχρεωτική για όσους δεν χρειάζονται βίζα για να εισέλθουν στην ΕΕ. Το κόστος της αίτησης θα ανέρχεται στα 20 ευρώ και η ισχύς της θα φτάνει τα τρία έτη, ενώ άτομα κάτω των 18 και άνω των 70 ετών θα απαλλάσσονται από την πληρωμή.

Η νέα αυτή πραγματικότητα σηματοδοτεί μια σαφή μετάβαση της Ευρώπης σε ένα πλήρως ψηφιακό και αυστηρότερο σύστημα ελέγχου συνόρων, το οποίο αλλάζει τα δεδομένα για εκατομμύρια ταξιδιώτες.

• EES
• Ευρώπη
• Ταξίδια