Νέοι έλεγχοι της ΑΑΔΕ για μαύρο χρήμα – Στο στόχαστρο ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) βάζει μπροστά νέα «εκστρατεία» ελέγχων, με στόχο την πάταξη της φοροδιαφυγής και τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων. Οι έλεγχοι που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη, εστιάζουν σε επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως «υψηλού κινδύνου» βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων. Το σχέδιο της Αρχής εντάσσεται στο πλαίσιο των προσπαθειών για διασφάλιση της φορολογικής συμμόρφωσης, αλλά και ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων.

Ποιοι μπαίνουν στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ

Η νέα λίστα των «υπόπτων» περιλαμβάνει:

• Επιχειρήσεις με υψηλές κινήσεις κεφαλαίων σε τραπεζικούς λογαριασμούς (αναλήψεις ή καταθέσεις άνω των 300.000 ευρώ)

• Ελεύθερους επαγγελματίες που εμφανίζουν εισοδήματα ή τραπεζικές καταθέσεις άνω των 200.000 ευρώ

• Εταιρείες που εμφανίζουν αναντιστοιχία μεταξύ δηλωθέντων στοιχείων και πραγματικών εσόδων

• Κλάδους με αυξημένη υποψία φοροδιαφυγής, όπως υγειονομικοί, δικηγόροι, μηχανικοί, κατασκευαστικές και τεχνικές εταιρείες

Η ΑΑΔΕ χρησιμοποιεί εξελιγμένα ψηφιακά εργαλεία ανάλυσης κινδύνου (risk analysis) και τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης για να εντοπίσει ύποπτα προφίλ. Η σύνδεση τραπεζικών στοιχείων, δηλώσεων εισοδήματος και περιουσιακών στοιχείων γίνεται με αυτοματοποιημένο τρόπο, κάτι που επιτρέπει στο σύστημα να «φωτίζει» περιπτώσεις που ενδέχεται να υποκρύπτουν φοροδιαφυγή ή «ξέπλυμα χρήματος».

Τι εξετάζουν οι νέοι έλεγχοι

Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ εστιάζουν κυρίως σε:

• Αναντιστοιχία μεταξύ τραπεζικών καταθέσεων και δηλωθέντων εισοδημάτων

• Ανεξήγητες αυξήσεις περιουσιακών στοιχείων

• Επαναλαμβανόμενες μεγάλες αναλήψεις και καταθέσεις χωρίς επιχειρηματικό ή οικονομικό έρεισμα

• Περιπτώσεις πλασματικών τιμολογίων και εικονικών συναλλαγών

Οι έλεγχοι γίνονται στοχευμένα, βάσει ειδικής ταξινόμησης κινδύνου (risk score), ενώ η διασταύρωση στοιχείων γίνεται τόσο με ελληνικά όσο και με ευρωπαϊκά δεδομένα μέσω του Συστήματος Αυτόματης Ανταλλαγής Πληροφοριών (CRS).

Ο στόχος της ΑΑΔΕ: Περισσότερα έσοδα, λιγότερη ατιμωρησία

Η Αρχή επιδιώκει όχι μόνο την αποτροπή μελλοντικής φοροδιαφυγής, αλλά και την ανάκτηση φορολογικών εσόδων από προηγούμενα έτη. Το σχέδιο προβλέπει αυστηρούς ελέγχους, επιβολή προστίμων και παραπομπές σε εισαγγελείς όταν υπάρχουν ενδείξεις για ποινικά αδικήματα.

Ειδικότερα, για όσους βρεθούν να μην μπορούν να δικαιολογήσουν τα ποσά που διαθέτουν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρήσει σε τεκμαρτή φορολόγηση των κεφαλαίων ως αδήλωτου εισοδήματος, με επιπλέον προσαυξήσεις και πρόστιμα.

Οι πολίτες και η αγορά σε επιφυλακή

Η ένταση των ελέγχων έχει προκαλέσει αναστάτωση σε επαγγελματικούς κλάδους, ιδίως σε όσους δεν μπορούν εύκολα να αιτιολογήσουν τις οικονομικές τους ροές. Από την άλλη πλευρά, αρκετοί πολίτες βλέπουν θετικά την αυστηρότερη εποπτεία, θεωρώντας πως αποτελεί ένα βήμα προς τη δικαιότερη φορολογική μεταχείριση.

Κατηγορία	Όριο που ενεργοποιεί έλεγχο	Παρατηρήσεις
Ελεύθεροι επαγγελματίες	> 200.000 ευρώ σε εισόδημα ή καταθέσεις	Εξετάζονται και προσωπικοί λογαριασμοί
Επιχειρήσεις	> 300.000 ευρώ σε κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών	Αφορά αναλήψεις/καταθέσεις ανά έτος
Εταιρείες με εικονικά τιμολόγια	Κάθε αξία	Εντοπίζονται μέσω ελέγχων παραστατικών
Κλάδοι «υψηλού κινδύνου»	Χωρίς όριο	Στοχευμένες επαγγελματικές ομάδες

• ΑΑΔΕ
• έλεγχοι
• εφορία