Νευρικά τα βρετανικά ΜΜΕ με τους εκατομμυριούχους που «κοιτάζουν» προς Ελλάδα: «Ο τελευταίος που θα φύγει να σβήσει τα φώτα»

Η ειρωνεία στον βρετανικό Τύπο είναι σκληρή.

«Ο τελευταίος εκατομμυριούχος που θα φύγει από τη Βρετανία για την ηλιόλουστη Ελλάδα, να σβήσει τα φώτα».

Η αφορμή είναι η απόφαση του δισεκατομμυριούχου διαχειριστή hedge fund Κρις Ρόκος να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα, μια κίνηση που προκάλεσε μεγάλη συζήτηση στο Ηνωμένο Βασίλειο για το κατά πόσο η χώρα εξακολουθεί να είναι ελκυστική για ορισμένους από τους μεγαλύτερους φορολογουμένους και επενδυτές της.

Ο Ρόκος δεν αποτελεί μια συνηθισμένη περίπτωση.

Στη λίστα των μεγαλύτερων φορολογουμένων του Ηνωμένου Βασιλείου για το 2026 βρισκόταν στην τρίτη θέση, με εκτιμώμενη φορολογική συνεισφορά περίπου 330 εκατ. λιρών.

Και κάπως έτσι μια προσωπική φορολογική μετακόμιση μετατράπηκε σε σύμβολο μιας πολύ μεγαλύτερης συζήτησης.

Μήπως η Βρετανία αρχίζει να χάνει τους πολύ πλούσιους και η Ελλάδα να τους κερδίζει;

Γιατί η περίπτωση Ρόκος προκαλεί τέτοιο θόρυβο

Ο Κρις Ρόκος είναι ιδρυτής της Rokos Capital Management, ενός από τα μεγαλύτερα macro hedge funds διεθνώς.

Η εταιρεία του διαχειρίζεται περίπου 22 δισ. δολάρια, ενώ ο ίδιος συγκαταλέγεται εδώ και χρόνια στους σημαντικότερους φορολογουμένους του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η μεταφορά της φορολογικής του κατοικίας στην Ελλάδα αποκτά συνεπώς βάρος όχι μόνο λόγω του προσωπικού του πλούτου αλλά επειδή αποτελεί μήνυμα προς μια ολόκληρη κατηγορία ανθρώπων με υψηλή οικονομική επιφάνεια.

Η Financial Times συνδέει την απόφασή του με ένα ευρύτερο κύμα εύπορων κατοίκων που εξετάζουν την αποχώρησή τους από τη Βρετανία, καθώς το φορολογικό περιβάλλον έχει γίνει λιγότερο ευνοϊκό και περισσότερο απρόβλεπτο για ορισμένες κατηγορίες μεγάλων περιουσιών.

Η μεγάλη αλλαγή στη Βρετανία

Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατάργηση του παλαιού καθεστώτος των λεγόμενων non-doms.

Από τις 6 Απριλίου 2025, το Ηνωμένο Βασίλειο εγκατέλειψε το προηγούμενο σύστημα φορολογικής μεταχείρισης που βασιζόταν στο domicile και το αντικατέστησε με καθεστώς που στηρίζεται στη φορολογική κατοικία.

Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες της βρετανικής κυβέρνησης, όλοι οι φορολογικοί κάτοικοι του Ηνωμένου Βασιλείου φορολογούνται πλέον κατά κανόνα για το παγκόσμιο εισόδημα και τα κέρδη τους, με ειδική εξαίρεση για νέους κατοίκους που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μπορούν να ενταχθούν σε τετραετές καθεστώς απαλλαγής για ξένα εισοδήματα και κέρδη.

Οι αλλαγές αυτές έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονης δημόσιας συζήτησης στη Βρετανία, με υποστηρικτές τους να τονίζουν την ανάγκη δικαιότερης φορολόγησης και επικριτές να προειδοποιούν ότι μπορεί να ενθαρρύνουν ορισμένους πολύ εύπορους κατοίκους να μετακινηθούν σε άλλες χώρες.

Η Ελλάδα μπαίνει στο παιχνίδι

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη στρατηγική.

Το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο προβλέπει ειδικό καθεστώς για φυσικά πρόσωπα υψηλής οικονομικής επιφάνειας που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στη χώρα και πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις.

Η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι το καθεστώς του άρθρου 5Α έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να προσελκύει κεφάλαια, επενδύσεις και νέους φορολογικούς κατοίκους υψηλής οικονομικής επιφάνειας.

Για να υπαχθεί κάποιος στο συγκεκριμένο πλαίσιο απαιτείται, μεταξύ άλλων, επένδυση τουλάχιστον 500.000 ευρώ στην Ελλάδα.

Η χώρα έχει συνεπώς μετατραπεί από έναν τόπο που πριν από περίπου μία δεκαετία βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους σε έναν προορισμό που επιχειρεί ενεργά να προσελκύσει διεθνές κεφάλαιο και εύπορους φορολογικούς κατοίκους.

Η Αθήνα θέλει να γίνει κάτι περισσότερο από τόπος κατοικίας

Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε βίλες, παραθεριστικές κατοικίες και την Αθηναϊκή Ριβιέρα.

Η Ελλάδα επιχειρεί να προσελκύσει και πραγματική χρηματοοικονομική δραστηριότητα.

Η Financial Times ανέφερε πρόσφατα ότι η Millennium Management, ένας από τους μεγαλύτερους διεθνείς διαχειριστές κεφαλαίων, σχεδιάζει να ανοίξει γραφείο στην Αθήνα, καθώς η Ελλάδα προσφέρει νέα κίνητρα σε στελέχη hedge funds και private equity.

Η ίδια εφημερίδα περιγράφει ένα νέο φορολογικό καθεστώς που προβλέπει χαμηλότερη φορολόγηση για bonus και carried interest στελεχών που μετακινούνται στην Ελλάδα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις πραγματικής επιχειρηματικής παρουσίας.

Αυτό αλλάζει και το μέγεθος της συζήτησης.

Η Ελλάδα δεν προσπαθεί απλώς να προσελκύσει πλούσιους κατοίκους. Προσπαθεί να προσελκύσει μαζί τους και μέρος της διεθνούς χρηματοοικονομικής δραστηριότητας.

Από την κρίση στη «μάχη των εκατομμυριούχων»

Το στοιχείο που κάνει την ιστορία ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αντιστροφή των ρόλων.

Πριν από δέκα και πλέον χρόνια, η Ελλάδα χρησιμοποιούνταν συχνά στον διεθνή Τύπο ως παράδειγμα οικονομικής κατάρρευσης.

Σήμερα, βρετανικά δημοσιεύματα τη χρησιμοποιούν ως παράδειγμα χώρας που μπορεί να αποσπάσει φορολογικούς κατοίκους υψηλής οικονομικής επιφάνειας από το Λονδίνο.

Δεν σημαίνει φυσικά ότι επίκειται μαζική έξοδος όλων των Βρετανών εκατομμυριούχων προς την Αθήνα.

Ούτε ότι η Ελλάδα μπορεί ξαφνικά να αντικαταστήσει το Λονδίνο ως διεθνές χρηματοοικονομικό κέντρο.

Αλλά όταν ένας από τους μεγαλύτερους φορολογουμένους της Βρετανίας επιλέγει την Ελλάδα και παράλληλα μεγάλα διεθνή funds εξετάζουν ή σχεδιάζουν εγκατάσταση στην Αθήνα, η εξέλιξη παύει να είναι απλώς anecdotal.

Ο Ράτκλιφ μιλά για «παρακμή»

Στη συζήτηση μπήκε και ο δισεκατομμυριούχος ιδρυτής της Ineos και συνιδιοκτήτης της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Τζιμ Ράτκλιφ.

Ο Ράτκλιφ έχει δηλώσει ότι κατανοεί γιατί εύποροι πολίτες εγκαταλείπουν το Ηνωμένο Βασίλειο και έχει χαρακτηρίσει τη χώρα ως οικονομία που βρίσκεται «σε πτώση», αποδίδοντας μέρος του προβλήματος στη φορολογία, στο ενεργειακό κόστος και σε άλλους παράγοντες της βρετανικής οικονομικής πολιτικής. Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν τη δική του αποτίμηση της κατάστασης και έχουν προκαλέσει πολιτική συζήτηση στη Βρετανία.

Ο ίδιος έχει ήδη μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στο Μονακό από το 2018.

Το γεγονός όμως ότι σήμερα επικαλείται την περίπτωση Ρόκος ενισχύει μια αφήγηση που αποκτά όλο και μεγαλύτερη παρουσία στον βρετανικό δημόσιο διάλογο:

ότι η χώρα κινδυνεύει να χάσει μέρος της εύπορης φορολογικής και επιχειρηματικής της βάσης.

Το μεγάλο ερώτημα για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, πάντως, υπάρχει και μια δεύτερη πλευρά.

Η επιτυχία δεν θα κριθεί από το πόσοι εκατομμυριούχοι θα αγοράσουν σπίτι στη Βουλιαγμένη ή θα μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Αθήνα.

Θα κριθεί από το αν αυτή η μετακίνηση πλούτου θα μεταφραστεί σε:

επενδύσεις, εταιρείες, θέσεις εργασίας, πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα και μακροχρόνια φορολογικά έσοδα.

Ακριβώς αυτός είναι και ο επίσημος στόχος των ελληνικών φορολογικών κινήτρων: η προσέλκυση κεφαλαίου και η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, όχι απλώς η αλλαγή μιας διεύθυνσης φορολογικής κατοικίας.

Και εκεί θα κριθεί τελικά αν η υπόθεση Ρόκος είναι μια εντυπωσιακή εξαίρεση ή η αρχή μιας μεγαλύτερης τάσης.

«Ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα»

Προς το παρόν, πάντως, η εικόνα που κυριαρχεί σε μέρος του βρετανικού Τύπου είναι σχεδόν σουρεαλιστική.

Η Ελλάδα —η χώρα που πριν από λίγα χρόνια παρουσιαζόταν διεθνώς ως οικονομικό πρόβλημα της Ευρώπης— εμφανίζεται τώρα ως φορολογικός προορισμός για έναν από τους μεγαλύτερους φορολογουμένους της Βρετανίας.

Και η Βρετανία, μία από τις ιστορικές πρωτεύουσες του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, συζητά αν οι δικές της φορολογικές αλλαγές ωθούν μέρος του πλούτου προς την έξοδο.

Γι’ αυτό και το σαρκαστικό σχόλιο για τον «τελευταίο εκατομμυριούχο που θα φύγει και θα σβήσει τα φώτα» βρήκε τόσο εύκολα χώρο στη δημόσια συζήτηση.

Όχι επειδή η Βρετανία αδειάζει από εκατομμυριούχους.

Αλλά επειδή η μετακόμιση ανθρώπων όπως ο Κρις Ρόκος κάνει ένα μέχρι πρόσφατα θεωρητικό ερώτημα πολύ πιο συγκεκριμένο: πόσο ακριβό μπορεί να γίνει για μια χώρα να χάσει τους ανθρώπους που πληρώνουν ένα σημαντικό κομμάτι του φορολογικού της λογαριασμού;

Και από την άλλη πλευρά:

πόσο μπορεί να κερδίσει μια χώρα όπως η Ελλάδα αν καταφέρει να τους πείσει όχι απλώς να έρθουν, αλλά να μείνουν και να επενδύσουν;

• Βρετανία
• δισεκατομμυριούχοι
• εκατομμυριούχοι
• Ελλάδα
• Κρις Ρόκος
• Φορολογία