Ο ανασχηματισμός της… πινέζας!

Θυμάμαι εκείνον τον πίνακα ανακοινώσεων σαν να τον έχω ακόμη μπροστά μου. Ένα κομμάτι φελλού, ποτισμένο με χρόνια, γεμάτο μικρές τρύπες από πινέζες – σαν να είχε δεχτεί εκατοντάδες μικρές, σιωπηλές πληγές. Το ξύλινο πλαίσιο γύρω του, σκούρο και φαγωμένο στις γωνίες, έμοιαζε να κρατά όχι απλώς χαρτιά, αλλά στιγμές, αποφάσεις, μικρές ανατροπές μιας καθημερινότητας που τότε μας φαινόταν μεγάλη.

Οι καθηγητές πλησίαζαν σχεδόν τελετουργικά. Ένα ελαφρύ ξερό βήμα, ένα βλέμμα που σάρωνε τον χώρο, και μετά το χέρι –πάντα σταθερό– που έβγαζε την πινέζα. Το χαρτί ξεκολλούσε με έναν ήχο ανεπαίσθητο, σχεδόν σαν ανάσα. Δεν υπήρχε φασαρία, δεν υπήρχε ανατροπή του συνόλου. Μόνο μια μικρή μετατόπιση. Ένα φύλλο έφευγε, ένα άλλο έπαιρνε τη θέση του. Και ο πίνακας συνέχιζε να στέκει εκεί, ατάραχος, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα.

Κάπως έτσι μοιάζει και ο ανασχηματισμός.

Χωρίς τυμπανοκρουσίες, χωρίς την αίσθηση μιας ριζικής τομής. Τέσσερις υπουργοί αποσύρθηκαν, σαν εκείνα τα παλιά, κιτρινισμένα χαρτιά που κάποια στιγμή παύουν να έχουν χρησιμότητα. Δεν σκίστηκαν, δεν πετάχτηκαν θεαματικά. Απλώς ξεκαρφώθηκαν. Άφησαν πίσω τους μικρές οπές – ίχνη μιας παρουσίας που υπήρξε, αλλά δεν κρίθηκε πια αναγκαία.

Και αμέσως μετά, σχεδόν με την ίδια κίνηση, ήρθαν τα νέα ονόματα. Καθαρά φύλλα, ίσως πιο λευκά, ίσως πιο «υποσχόμενα», στερεώθηκαν στον ίδιο φελλό με καινούργιες πινέζες. Η κίνηση ήταν ίδια. Η χειρονομία απαράλλακτη. Σαν να μην άλλαξε τίποτα, κι όμως να άλλαξαν όλα.

Ο πίνακας, πάντως, έμεινε ίδιος. Το πλαίσιο δεν μετακινήθηκε ούτε χιλιοστό. Ο φελλός συνέχισε να δέχεται σιωπηλά ό,τι του καρφώνουν. Και οι πινέζες –παλιές και νέες– εξακολουθούν να κρατούν στη θέση τους τις αποφάσεις.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό ερώτημα: αν κοιτάζουμε έναν πίνακα που αλλάζει ή έναν πίνακα που απλώς ανανεώνει τα χαρτιά του για να δείχνει ότι αλλάζει.

• ανασχηματισμός