Ο δημοφιλέστατος Δημήτρης Μυταράς

Ο Δημήτρης Μυταράς υπήρξε ακούραστος εργάτης της τέχνης του, παραγωγικότατος και ευπώλητος. Έλληνας ζωγράφος με διεθνή καταξίωση και καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, ήταν από τους καλλιτέχνες που γνώρισε αγάπη και αναγνώριση και τα έργα του ταξίδεψαν παντού. 

Γεννήθηκε στην Χαλκίδα στις 18 Ιουνίου του 1934, και πέθανε στις 16 Φεβρουαρίου 2017. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (1953-1958) έχοντας καθηγητές τον Γιάννη Μόραλη και τον Σπύρο Παπαλουκά.  Συνέχισε σπουδές στη σκηνογραφία στην “École Supérieure des Arts Décoratifs” καθώς και εσωτερική διακόσμηση στη “Métiers d’Art” στο Παρίσι (1960-1964) με υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών. 

Η πρώτη του ατομική έκθεση έγινε στην Αθήνα (1961, Ζυγός). Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του και την επιστροφή του στην Αθήνα το 1964, ανέλαβε την διεύθυνση του εργαστηρίου εσωτερικού χώρου των Σχολών Δοξιάδη. Το 1975 εξελέγην καθηγητής του Α΄ εργαστηρίου ζωγραφικής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών Αθηνών, το 1977 εξελέγη τακτικός καθηγητής ενώ διετέλεσε Πρύτανης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών το διάστημα 1983-1985.

Στην διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, παρ’ όλο που ήταν μικρός, η εμπειρία του πολέμου τον ωρίμασε και του έδωσε ένα σπάνιο μάθημα ζωής. Όπως είχε πει σε μια συνέντευξη του, έβλεπε ανθρώπους να πεθαίνουν στον δρόμο από την πείνα. Από τότε απόκτησε την εμπειρία του τι σημαίνει να μην έχεις να φας. Γι’ αυτό έλεγε ότι μπορεί να ζήσει και με το «τίποτα». 

Ο πατέρας του ήταν κουρέας και την μητέρα του δεν τη γνώρισε. Πέθανε σε ηλικία 30 χρόνων όταν εκείνος ήταν 3-4 ετών. Μετά παντρεύτηκε πάλι ο πατέρας του και έτυχε η δεύτερη μητέρα του να είναι μια καταπληκτική γυναίκα, η οποία τους έσωσε, διότι ήταν η καταγωγή της από τον Άγιο Ιωάννη τον Ρώσο, και μπόρεσαν να έχουν κάποια τρόφιμα.

«Ο τοίχος του σπιτιού είναι ο πρώτος καμβάς που έχει ένα παιδί στη διάθεσή του για να ζωγραφίσει. Σε όλα τα σπίτια που έχουν παιδιά μπορείτε να δείτε ζωγραφιές πάνω στους τοίχους».

Ξεκίνησε την πορεία του στον εικαστικό χώρο μέσα από το σχέδιο, για να προχωρήσει αργότερα στην εφαρμογή και στην κατάκτηση του χρώματος. Στα έργα του το σχέδιο δεν είναι απλό δομικό στοιχείο της σύνθεσης, αλλά βασικό μέσο έκφρασης. Ο Δημήτρης Μυταράς είναι εικαστικός δημιουργός με πολυδιάστατη δραστηριότητα και επίδοση σε πολλούς τομείς, έχει να επιδείξει μεγάλη παραγωγή σχεδίων και ζωγραφικών έργων, σκηνογραφιών και ενδυματολογικών μελετών, καθώς και δημιουργιών εφαρμοσμένης τέχνης: διακόσμηση κτιρίων (γλυπτός διάκοσμος τοίχων, διακοσμητικοί πίνακες, τοιχογραφίες), σχεδιασμός ταπήτων, διάκοσμος χρηστικών αντικειμένων, παιγνίδια, εικονογράφηση βιβλίων, περιοδικών και ημερολογίων, εικονογράφηση εξώφυλλων βιβλίων, περιοδικών, δίσκων και προγραμμάτων θεατρικών παραστάσεων, διαφημιστικοί πίνακες (αφίσες), γελοιογραφίες κ.ά. Ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία στο θέατρο και συνεργάστηκε με σημαντικούς σκηνοθέτες (Δημήτρη Μυράτ, Κάρολο Κουν, Σπύρο Ευαγγελάτο, Μίνω Βολανάκη κ.ά.).

Το 2008 εκλέχθηκε τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, όμως την ίδια χρονιά ξεκινά και η περιπέτεια με την όραση του. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο μεγάλος εικαστικός, αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας, που είχαν βλάψει ανεπανόρθωτα την όρασή του, με αποτέλεσμα να τυφλωθεί. Και εκεί έρχεται η Ακαδημία Αθηνών και τον διαγράφει από τακτικό μέλος, γιατί λόγω της υγείας του δεν μπορούσε να παρευρίσκεται στην ολομέλεια. Έλειψε περισσότερο από έναν χρόνο (σε νοσοκομεία και γιατρούς στην Ευρώπη), δεν μπορούσε να παραστεί στην Ολομέλεια και σύμφωνα με το καταστατικό της Ακαδημίας Αθηνών, η απουσία πάνω από ένα χρόνο άνευ αδείας, θεωρείται παραίτηση.

Έφυγε από την ζωή τυφλός και με το παράπονο της διαγραφής του από την Ακαδημία Αθηνών. Στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Χαλκίδα, υπάρχει σε μια παλιά πέτρινη αποθήκη μια υπέροχη «Πινακοθήκη Μυταρά».

Ο Δημήτρης Μυταράς για την Χαλκίδα

«H Xαλκίδα ήταν για μένα εκείνη η πόλη όπου τριγυρνούσα ξυπόλητος γνωρίζοντας της της πέτρες της γειτονιάς μου και ένα-ένα τα πεύκα του Kαράμπαμπα. Mετά από τόσα χρόνια δεν μου επιτρέπει να αισθάνομαι πως δεν μοιάζει με τίποτα. Δεν λέω αν ήταν καλύτερη ή χειρότερη από τώρα. Έτσι κι’ αλλιώς μέσα στην παιδική φαντασία πάντα εξωραίζεται ένα πρόσωπο ή μια πόλη.»

• Δημήτρης Μυταράς
• ζωγράφος
• χαλκίδα