Ο «Δράκος της Βουλιαγμένης» και το μέντιουμ που οδήγησε στη σύλληψή του

Η εγκληματολογική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας είναι γεμάτη υποθέσεις που ξεπέρασαν τα στενά όρια του ποινικού δελτίου και μετατράπηκαν σε κοινωνικά τραύματα. Υποθέσεις που δεν αφορούσαν μόνο έναν δράστη και τα θύματά του, αλλά ολόκληρη την κοινωνία, τις φοβίες της, τις ενοχές της και τα όρια της αντοχής της. Μία από αυτές είναι, χωρίς αμφιβολία, η υπόθεση του «Δράκου της Βουλιαγμένης», που το καλοκαίρι του 1953 μετέτρεψε τις παραλίες του Καβουριού από τόπους έρωτα και απόδρασης σε σκηνικό τρόμου.

Η δολοφονία του Θεόδωρου Δέγλερη και ο σοβαρός τραυματισμός της Σοφίας Μαναβάκη δεν αποτέλεσαν απλώς ένα στυγερό έγκλημα. Λειτούργησαν ως καθρέφτης μιας κοινωνίας βαθιά τραυματισμένης από τον Εμφύλιο, εγκλωβισμένης σε έναν ασφυκτικό συντηρητισμό και ανίκανης –ή απρόθυμης– να διαχειριστεί τις σκοτεινές όψεις της ανθρώπινης ψυχοπαθολογίας.

Η Ελλάδα του 1953: Μια κοινωνία σε φόβο και σιωπή

Το 1953 η Ελλάδα προσπαθούσε ακόμη να επουλώσει τις πληγές του Εμφυλίου Πολέμου. Η πολιτική ζωή βρισκόταν σε διαρκή ένταση, με την κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπάγου να επιχειρεί να επιβάλει σταθερότητα μέσα από έναν αυστηρό αντικομμουνισμό και μια συντηρητική ηθική. Η κοινωνία λειτουργούσε με άγραφους κανόνες: τι επιτρέπεται, τι κρύβεται, τι δεν λέγεται ποτέ φωναχτά.

Η ερωτική ζωή, ειδικά για τις νέες γυναίκες, παρέμενε ένα θέμα σχεδόν απαγορευμένο. Οι σχέσεις έπρεπε να κινούνται εντός πλαισίων, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα της οικογένειας και της κοινωνίας. Οι παραλίες της Αττικής, και ειδικά το Καβούρι και η Βουλιαγμένη, είχαν μετατραπεί σε άτυπα καταφύγια για ζευγάρια που αναζητούσαν λίγη ιδιωτικότητα, μακριά από τα βλέμματα.

Αυτή ακριβώς η «σκιώδης ελευθερία» θα γινόταν ο χώρος δράσης ενός ανθρώπου που ένιωθε αποκλεισμένος από τον κόσμο των σχέσεων και του έρωτα.

Η νύχτα της 5ης Αυγούστου: Όταν το καλοκαίρι βάφτηκε με αίμα

Το βράδυ της Τετάρτης 5 Αυγούστου 1953, η ατμόσφαιρα στο Μικρό Καβούρι ήταν σχεδόν ειδυλλιακή. Η ζέστη της ημέρας είχε υποχωρήσει, το φεγγάρι φώτιζε τη θάλασσα και δεκάδες ζευγάρια είχαν απλωθεί στα βράχια και την άμμο. Ανάμεσά τους, ο 35χρονος Θεόδωρος Δέγλερης και η 24χρονη Σοφία Μαναβάκη.

Λίγο μετά τις 9 το βράδυ, η ησυχία διαλύθηκε από τέσσερις πυροβολισμούς. Η πρώτη σφαίρα χτύπησε τον Δέγλερη στον κρόταφο και τον σκότωσε ακαριαία. Δύο ακόμη σφαίρες τραυμάτισαν βαριά τη Μαναβάκη στην κοιλιά, ενώ μία τέταρτη αστόχησε. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η παραλία μετατράπηκε σε σκηνή πανικού, με κραυγές, φυγή και απόλυτη σύγχυση.

Η Μαναβάκη, αιμόφυρτη δίπλα στο άψυχο σώμα του συντρόφου της, προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε συμβεί. Και τότε εμφανίστηκε ο δράστης.\

Η πιο ανατριχιαστική στιγμή: Ο δολοφόνος ως «σωτήρας»

Από το σκοτάδι ξεπρόβαλε ένας νεαρός άνδρας που προσποιήθηκε τον περαστικό. Ρώτησε αν ο άνδρας ζούσε, γονάτισε δίπλα στο σώμα του Δέγλερη και έσκυψε για να «ακούσει» τον σφυγμό του. Η σκηνή, όπως θα αποκαλυπτόταν αργότερα, ήταν ένα καλοστημένο θέατρο.

Εκείνη τη στιγμή ο δράστης αφαίρεσε το ρολόι του νεκρού και άρπαξε την τσάντα της τραυματισμένης γυναίκας, που περιείχε μεγάλο χρηματικό ποσό. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Μαναβάκη, ο άνδρας την άγγιξε και την έσυρε κοντά του, εκμεταλλευόμενος την απόλυτη αδυναμία της, πριν εξαφανιστεί προς τα βράχια της Βουλιαγμένης.

Το έγκλημα είχε μόλις αποκτήσει μια διάσταση που ξεπερνούσε την ωμή βία και άγγιζε την απόλυτη ηθική εκτροπή.

Έρευνα χωρίς απαντήσεις και μια κοινωνία σε υστερία

Η Χωροφυλακή κινητοποιήθηκε άμεσα, όμως οι πρώτες ημέρες κύλησαν χωρίς αποτέλεσμα. Το όπλο του εγκλήματος βρέθηκε κρυμμένο κάτω από πέτρα, όπως και προσωπικά αντικείμενα της Μαναβάκη, όμως τα δακτυλικά αποτυπώματα δεν οδηγούσαν πουθενά. Ο δράστης δεν ήταν σεσημασμένος.

Την ίδια στιγμή, ο Τύπος φούντωνε τον φόβο. Οι εφημερίδες μιλούσαν πλέον για «Δράκο», η Βουλιαγμένη άδειασε, τα ζευγάρια εξαφανίστηκαν και η περιοχή γέμισε περιπολίες. Η κοινωνία ζητούσε απαντήσεις – και κυρίως τιμωρία.

Το μέντιουμ που άλλαξε την πορεία της υπόθεσης

Μέσα σε αυτό το κλίμα αδιεξόδου, εμφανίστηκε ένα πρόσωπο που έμελλε να διχάσει όσο λίγες φορές την ελληνική κοινή γνώμη: η Ελένη Κικίδου. Το μέντιουμ, με τη στήριξη δημοσιογράφων και με την ανοχή των αρχών, βρέθηκε στον τόπο του εγκλήματος και περιέγραψε με εντυπωσιακή ακρίβεια στοιχεία που, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, δεν θα μπορούσε να γνωρίζει.

Η περιγραφή της δράσης, της φυσιογνωμίας του δράστη και ακόμη και του τρόπου απόκρυψης του όπλου λειτούργησε ως καταλύτης για την έρευνα. Παρά τον σκεπτικισμό των αστυνομικών, οι υποδείξεις της οδήγησαν σε έναν συγκεκριμένο κύκλο υπόπτων.

Η σύλληψη και η αποκάλυψη της φρίκης

Στις αρχές Σεπτεμβρίου 1953, η Χωροφυλακή συνέλαβε τον 25χρονο Μιχάλη Στεφανόπουλο, πρόσφατα απολυμένο από στρατιωτική μονάδα της περιοχής. Τα φυσικά του χαρακτηριστικά ταίριαζαν με τις περιγραφές και, μετά από έντονη ανάκριση, ο ίδιος κατέρρευσε.

Η ομολογία του αποκάλυψε όχι μόνο τη δολοφονία στο Καβούρι, αλλά και προηγούμενες απόπειρες επίθεσης σε άλλα ζευγάρια. Κυρίως, όμως, φώτισε τη σκοτεινή ψυχολογική του κατάσταση.

Η παθολογία πίσω από τον «Δράκο»

Ο Στεφανόπουλος έπασχε από υποσπαδία, μια εκ γενετής πάθηση που τον είχε καταδικάσει σε σεξουαλική απομόνωση. Σε μια κοινωνία που δεν συγχωρούσε τη διαφορετικότητα, η ντροπή και η καταπίεση μετατράπηκαν σε ηδονοβλεψία, ζήλια και τελικά σε δολοφονική βία.

Ο ίδιος μίλησε για «πάθος» και για μίσος απέναντι σε ό,τι δεν μπορούσε να ζήσει.

Η δίκη, η καταδίκη και το τέλος

Η δίκη του «Δράκου της Βουλιαγμένης» εξελίχθηκε σε λαϊκό δικαστήριο. Το κοινό απαιτούσε παραδειγματική τιμωρία και το δικαστήριο δεν αναγνώρισε κανένα ελαφρυντικό. Η θανατική καταδίκη ήρθε ως αναμενόμενη κατάληξη.

Στις 10 Αυγούστου 1954, στην Αίγινα, ο Μιχάλης Στεφανόπουλος εκτελέστηκε. Το κεφάλαιο έκλεισε – αλλά η υπόθεση δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Πολλά χρόνια αργότερα και αφού από καιρό έχει αποφασίσει να μην αναμειχθεί ξανά σε υπόθεση διαλεύκανσης εγκλήματος, επειδή δεν θέλει να γίνει «πρόξενος κακού σε κανέναν», όπως λέει, η Ελένη Κικίδου θα θυμηθεί για εκείνη τη νύχτα στο Καβούρι: «Το πείραμα διήρκεσε περίπου μία με δύο ώρες. Όταν φτάσαμε στον τόπο του εγκλήματος περπάτησα στα βήματα του δολοφόνου. Η επιστήμη έχει αποδείξει -αυτό λέγεται πείραμα ψυχομετρίας- ότι οι άνθρωποι αφήνουν την αύρα τους, μία ενέργεια, από εκεί που περνούν. Είναι φοβερό… Όλα τα έπιανα εν εγρηγόρσει, σαν ταινία. ”Είδα” όλο το έγκλημα όπως έγινε! Πόντο δεν έπεσα έξω! Ήταν πολύ άγριο πράγμα! Για μένα ήταν τραγωδία! Τρεις μήνες ήμουν άρρωστη συναισθηματικά και ψυχικά, επειδή είχα καταβάλει μεγάλη προσπάθεια…».

• Δράκος της Βουλιαγμένης
• εγκλήματα