Ο καλός ύπνος «ανανεώνει τον εγκέφαλο»

Ο ύπνος αναπληρώνει ένα είδος εγκεφαλικών κυττάρων που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση σκλήρυνσης κατά πλάκας, ανακοίνωσαν αμερικανοί επιστήμονες.

Σε μελέτη σε ποντίκια ανακάλυψαν ότι ο ύπνος διεγείρει την παραγωγή των κυττάρων που δημιουργούν την μυελίνη ουσία – την προστατευτική ουσία που περιβάλλει τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου και η οποία καταστρέφεται προοδευτικά στην σκλήρυνση κατά πλάκας.

Όπως γράφουν στην επιθεώρηση «Journal of Neuroscience» η δρ Κιάρα Κιρέλι, από το Κέντρο Ύπνου & Επίγνωσης του Πανεπιστημίου του Ουϊσκώνσιν, και οι συνεργάτες της, ο ρυθμός παραγωγής των πρόδρομων ολιγοδενδροκυττάρων που παράγουν την μυελίνη διπλασιαζόταν όταν κοιμόντουσαν τα ποντίκια.

Η αύξησή τους ήταν ιδιαιτέρως εμφανής στο στάδιο του ύπνου που σχετίζεται με τα όνειρα (στο στάδιο REM ή στάδιο ταχείας κινήσεως των ματιών), ενώ ρυθμιζόταν από ορισμένα γονίδια.

Αντιθέτως, όταν τα ζώα αναγκάζονταν να μείνουν ξύπνια, ο ρυθμός παραγωγής των ολιγοδενδροκυττάρων όχι μόνο δεν ήταν ικανοποιητικός, αλλά ενεργοποιούνταν ορισμένα γονίδια που σχετίζονται με τον κυτταρικό θάνατο και τις αντιδράσεις στο στρες.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι ο καλός ύπνος είναι απαραίτητος για την ανανέωση των εγκεφαλικών κυττάρων, ενώ είναι πιθανό η έλλειψή του να επιδεινώσει τα συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας.

Οι ερευνητές συνεχίζουν τις μελέτες τους, με απώτερο στόχο να διαπιστώσουν εάν η έλλειψη ύπνου, ιδίως στη διάρκεια της εφηβείας, μπορεί να ασκήσει μακροπρόθεσμες συνέπειες στον εγκέφαλο.

Στη σκλήρυνση κατά πλάκας (ή πολλαπλή σκλήρυνση) ο οργανισμός επιτίθεται στη μυελίνη και την καταστρέφει προοδευτικά (απομυελίνωση), με συνέπεια να διαταράσσεται η επικοινωνία των νευρικών κυττάρων μεταξύ τους.

Αυτό έχει ως επακόλουθο συμπτώματα όπως αδυναμία στο ένα ή περισσότερα άκρα, διαταραχή όρασης στο ένα μάτι, παραισθησίες κ.ά.

• ύπνος