Ο πιο αγαπημένος γλύπτης

Ξεπέρασε τα σύνορα της πατρίδας μας, διέπρεψε στο εξωτερικό, πήρε βραβεία και μετάλλια, αλλά τα σπουδαιότερα έργα του είναι σκορπισμένα σ’ όλη την Ελλάδα. Από την Αθήνα έως τα Γιάννενα, από τις Θερμοπύλες στην Καστοριά, και από την Πάφο της Κύπρου στην Σπάρτη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον ένα και μοναδικό Βάσο Φαληρέα.

Ο Βάσος Φαληρέας – ο οποίος πέθανε σαν σήμερα 7 Οκτωβρίου – το 1979, ήταν Έλληνας γλύπτης, ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της ακαδημαϊκής σχολής γλυπτών στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα και ίσως ο πιο αγαπημένος από όλους τους μεγάλους. Κλασσικός και Ακαδημαϊκός μεν, αλλά συμπαγής και σταθερός.

Ο Βάσος Φαληρέας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1905 και καταγόταν από την Καρδαμύλη της Μάνης. Σπούδασε ζωγραφική από το 1924 έως το 1929 στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.) της Αθήνας με δασκάλους τον Γεώργιο Ιακωβίδη και τον Θωμά Θωμόπουλο. Το 1930 προκειμένου να τελειοποιήσει τις τεχνικές του, φεύγει για το Παρίσι και μέχρι το 1935 εργάζεται κοντά σε Γάλλους γλύπτες και καλλιτέχνες όπως επίσης έκανε μαθήματα χαρακτικής με τον Έλληνα χαράκτη Δημήτρη Γαλάνη, ο οποίος ζούσε στο Παρίσι.

Στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων, που πραγματοποιήθηκε το 1937 στη γαλλική πρωτεύουσα, ο Φαληρέας κέρδισε το χρυσό μετάλλιο για το έργο του «Γαλήνη» (1936), που είχε εκθέσει στο γαλλικό περίπτερο, καθώς και αργυρά μετάλλια για τα έργα «Γυμνό» και «Κεφαλή», με τα οποία μετείχε στο ελληνικό περίπτερο. Την ίδια χρονιά της βράβευσής του στην Έκθεση των Παρισίων, ο Φαληρέας τιμήθηκε με το Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Γεωργίου Α’. Υπήρξε μέλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στο Παρίσι, ενώ το 1976 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Αυτές οι διακρίσεις και οι βραβεύσεις δεν είναι καθόλου αστεία πράγματα. Δίνονται μόνο σε μοναδικούς και ταλαντούχους καλλιτέχνες.

Ο Φαληρέας πέθανε από συγκοπή στις 7 Οκτωβρίου 1979, ενώ συνεδρίαζε η κριτική επιτροπή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπου μετείχε ως πρόεδρος της επιτροπής. Το 1980 και το 1989 με απόφαση των συγγενών και κληρονόμων του καλλιτέχνη, δεκάδες έργα του παραχωρήθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη (γλυπτοθήκη) της Ελλάδας.

Τι χαρακτήρισε την γλυπτική του

Ο Βάσος Φαληρέας διακρίνεται για τον ανθρωποκεντρικό τρόπο και την ακαδημαϊκή αντίληψη απόδοσης των έργων του. Έχει φιλοτεχνήσει δεκάδες μνημεία και ηρώα, όπως “Το Άγαλμα της Προμάχου Αθηνάς” (1951) στο Πεδίον του Άρεως στην Αθήνα, σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Φαίδωνα Κυδωνιάτη, τα αποκαλυπτήρια του οποίου έγιναν σε λαμπρή τελετή το 1952. Άλλα μεγαλεπήβολα έργα του είναι επίσης το “Μνημείο του Λεωνίδα” στις Θερμοπύλες (1955) και το “Ηρώον των Μπιζενομάχων” (1926) στα Ιωάννινα.

Επίσης στο πληθωρικό έργο του συγκαταλέγεται μεγάλος αριθμός από προτομές και ανδριάντες όπως του Διονυσίου Σολωμού (1972, Πάφος Κύπρου) και του Γρηγορίου Ξενόπουλου (1959, Α’ Νεκροταφείο Αθηνών).

• Γλυπτική
• Θερμοπύλες
• Πεδίον του Άρεως