Ο Τραμπ παίζει με τη φωτιά στο Ιράν: Χτυπήματα ακριβείας, εσωτερικό χάος και σχέδια ανατροπής – Στο στόχαστρο αξιωματούχοι και σενάρια επέμβασης

Μεθοδικά ξετυλίγει τα σχέδιά του για το Ιράν ο Ντόναλντ Τραμπ. Στο τραπέζι της αμερικανικής κυβέρνησης βρίσκονται τα τελευταία εικοσιτετράωρα σχέδια για στοχευμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον «υψηλόβαθμων» Ιρανών αξιωματούχων και στρατιωτικών διοικητών, τους οποίους η Ουάσινγκτον θεωρεί υπεύθυνους για τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν και τον θάνατο χιλιάδων πολιτών. Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Middle East Eye, τα πιθανά χτυπήματα θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν ακόμη και μέσα στην εβδομάδα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα. Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν αισθητά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, προετοιμαζόμενες για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα. Οι εσωτερικές συζητήσεις στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ περιγράφονται ως ιδιαίτερα τεταμένες και αποδιοργανωμένες, με αξιωματούχους να διαφωνούν έντονα για το ρίσκο μιας άμεσης σύγκρουσης με την Τεχεράνη.

Πιέσεις, αναδιπλώσεις και εύθραυστη αποκλιμάκωση

Αρχικά, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος είχε καλέσει δημόσια τους Ιρανούς διαδηλωτές να συνεχίσουν τον αγώνα τους, φτάνοντας στο σημείο να μιλήσει για κατάληψη κρατικών δομών. Λίγες ημέρες αργότερα, ωστόσο, έκανε βήμα πίσω, δηλώνοντας ότι «οι σφαγές έχουν σταματήσει». Η μεταστροφή αυτή αποδίδεται σε έντονες πιέσεις από χώρες του Κόλπου —όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν— που φοβούνται γενικευμένη αποσταθεροποίηση στην περιοχή. Παρά τη φαινομενική αποκλιμάκωση, πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή στάσης του Τραμπ είναι πιθανότατα προσωρινή και ότι η ιδέα της «αλλαγής καθεστώτος» στην Τεχεράνη παραμένει ενεργή.

Το «μοντέλο Βενεζουέλας» στο παρασκήνιο

Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ο Τραμπ φαίνεται να εμπνέεται από προηγούμενες κινήσεις του, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας, όπου ακολούθησε μια σταδιακή κλιμάκωση που οδήγησε σε στρατιωτική επιχείρηση και στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Το σενάριο αυτό, προσαρμοσμένο στα δεδομένα του Ιράν, δεν έχει εγκαταλειφθεί.

Στρατιωτική κινητοποίηση σε πλήρη εξέλιξη

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι ΗΠΑ εμφανίζονται σήμερα πιο προετοιμασμένες από ό,τι στις αρχές του έτους. Όπως ανέφερε πρώην αξιωματούχος, η Ουάσινγκτον αναπληρώνει αποθέματα πυραυλικών συστημάτων που είχαν μειωθεί μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ιράν τον Ιούνιο, ενώ έχει αναπτύξει επιπλέον αεροσκάφη, συστήματα αεράμυνας και πολεμικά πλοία. Κομβικό ρόλο στη στρατιωτική συγκέντρωση παίζει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, το οποίο έχει καταπλεύσει στη Μέση Ανατολή μεταφέροντας μαχητικά F-35 και F/A-18 και συνοδευόμενο από καταδρομικά με κατευθυνόμενους πυραύλους. Παράλληλα, η παρουσία μαχητικών F-15 στην αεροπορική βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία διευρύνει τις επιλογές της Ουάσινγκτον. Ωστόσο, οι χώρες του Κόλπου έχουν απαγορεύσει τη χρήση του εναέριου χώρου και των βάσεών τους για επιθέσεις κατά του Ιράν — απαγόρευση που ισχύει από τον Απρίλιο του 2025.

Προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη και διχασμός στην περιοχή

Η ιρανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε χρήση αμερικανικών βάσεων σε αραβικά κράτη για επίθεση θα οδηγήσει σε αντίποινα εναντίον των χωρών αυτών. Σαουδική Αραβία, Ομάν, Κατάρ και Τουρκία έχουν ταχθεί ανοιχτά κατά μιας αμερικανικής στρατιωτικής ενέργειας, ενώ ισραηλινά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ιορδανία εμφανίζονται πιο δεκτικά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Παρά τις εκτιμήσεις περί αυξημένης ανοχής ρίσκου από την ηγεσία των Εμιράτων, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιτραπεί η χρήση του εναέριου χώρου, του εδάφους ή των χωρικών υδάτων τους για επίθεση κατά του Ιράν, θέση που έχει υιοθετήσει και η Σαουδική Αραβία με αναφορές σε ενδεχόμενο κλείσιμο του εναέριου χώρου της.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ