Ο Τραμπ στο Πεκίνο: Στο τραπέζι εμπόριο, σπάνιες γαίες και Ταϊβάν υπό τη σκιά του Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στο Πεκίνο για την πρώτη επίσημη επίσκεψη Αμερικανού προέδρου στην Κίνα εδώ και εννέα χρόνια, με την ατζέντα να κυριαρχείται από το εμπόριο, την Ταϊβάν και το ζήτημα του Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ, ενώ οι δύο πλευρές επιδιώκουν να σταθεροποιήσουν τις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας μέσα σε ένα ιδιαίτερα βαρύ διεθνές περιβάλλον.

Η άφιξη του προέδρου των ΗΠΑ έγινε στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Πεκίνου λίγο πριν από τις 8 μ.μ. της Τετάρτης, τοπική ώρα. Τον Τραμπ υποδέχθηκαν ο αντιπρόεδρος της Κίνας Χαν Ζενγκ, στρατιωτικό άγημα τιμών και εκατοντάδες παιδιά που κρατούσαν σημαίες, σε τελετή με κόκκινο χαλί.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, το κύριο μέρος της συνόδου ξεκινά το επόμενο πρωί στο Μέγαρο του Λαού, όπου ο Τραμπ θα έχει συνομιλίες με τον Κινέζο πρόεδρο. Το ταξίδι περιλαμβάνει επίσης επίσημο δείπνο, επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού και συνομιλία με τσάι στο κυβερνητικό συγκρότημα Ζονγκνανχάι. Η επίσκεψη είναι η πρώτη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα μετά τον Νοέμβριο του 2017.

Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ με επίκεντρο εμπόριο και Ιράν

Στις συνομιλίες αναμένεται να τεθούν ζητήματα που αφορούν το διεθνές εμπόριο, τις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας, την αμερικανική οικονομική ανεξαρτησία, την Ταϊβάν και την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν. Κινεζικά ΜΜΕ και δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου ανέφεραν ότι στο τραπέζι θα βρεθεί ένα ευρύ φάσμα παγκόσμιων θεμάτων.

Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας, Άννα Κέλι, χαρακτήρισε την επίσκεψη «εξαιρετικά συμβολική», επισημαίνοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιδιώκει ουσιαστικά αποτελέσματα. «Ο αμερικανικός λαός μπορεί να περιμένει ότι ο πρόεδρος θα πετύχει σημαντικές συμφωνίες», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι βασικός στόχος είναι η «επανεξισορρόπηση των σχέσεων με την Κίνα», με έμφαση στην αμοιβαιότητα και την προστασία της αμερικανικής οικονομικής ανεξαρτησίας.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για τη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ. «Θα ζητήσω από τον πρόεδρο Σι, έναν απαράμιλλο ηγέτη, να ανοίξει περισσότερο την Κίνα ώστε λαμπροί άνθρωποι και μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις να μπορέσουν να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη της χώρας», ανέφερε.

Η σκιά του Ιράν στις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας

Η σύνοδος διεξάγεται υπό τη σκιά του πολέμου με το Ιράν, καθώς ο Τραμπ είχε εκφράσει τις τελευταίες ημέρες απογοήτευση για τις προτάσεις της Τεχεράνης σχετικά με τον τερματισμό του πυρηνικού της προγράμματος στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το Ιράν δεν έχει κάνει αρκετά σημαντικές παραχωρήσεις και ότι η εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που ισχύει σήμερα θα μπορούσε να καταρρεύσει.

Πριν αναχωρήσει για το ταξίδι, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία του πολέμου με το Ιράν στην ατζέντα, λέγοντας ότι θα δώσει προτεραιότητα στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τον Σι. Την ίδια ώρα, η Κίνα αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, προσφέροντας στην Ισλαμική Δημοκρατία κρίσιμη οικονομική στήριξη, ενώ διαθέτει και γεωπολιτική επιρροή που ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώξει να αξιοποιήσει.

Η σύγκρουση έχει προσθέσει νέες εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας, με την κυβέρνηση Τραμπ να επιβάλλει πρόσφατα κυρώσεις σε αρκετές κινεζικές εταιρείες για αγορά ιρανικού πετρελαίου ή παροχή δορυφορικών εικόνων στην Ισλαμική Δημοκρατία. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, στα θέματα συζήτησης αναμένεται να περιληφθούν και τα έσοδα που προσφέρει η Κίνα στο Ιράν, καθώς και πιθανές εξαγωγές όπλων.

Επιχειρηματική αποστολή και κορυφαίοι συνοδοί

Ο Τραμπ επιδιώκει επίσης να εξασφαλίσει επιχειρηματικές συμφωνίες σε τομείς όπως η γεωργία, η ενέργεια και η αεροδιαστημική. Παράλληλα, διαμορφώνει τις λεπτομέρειες ενός νέου συμβουλίου εμπορίου για τη διαχείριση των οικονομικών σχέσεων με τον κορυφαίο γεωπολιτικό αντίπαλο των ΗΠΑ.

Στο ταξίδι συνοδεύεται από επιχειρηματική αποστολή με κορυφαία στελέχη αμερικανικών εταιρειών, ανάμεσά τους ο Έλον Μασκ της Tesla Inc., ο Τιμ Κουκ της Apple Inc. και ο Κέλι Όρτμπεργκ της Boeing Co. Στο προεδρικό αεροσκάφος επιβιβάστηκε επίσης ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Corp., Τζένσεν Χουάνγκ, σε προσθήκη της τελευταίας στιγμής που έφερε την τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογία στο επίκεντρο.

Μαζί με τον Τραμπ ταξιδεύουν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ. Το Πεκίνο είχε επιβάλει δύο φορές κυρώσεις στον Ρούμπιο κατά τη θητεία του ως γερουσιαστή, για την κριτική του στις πρακτικές της Κίνας στο Σιντζιάνγκ και το Χονγκ Κονγκ. Η τελευταία φορά που Αμερικανός υπουργός Άμυνας επισκέφθηκε την Κίνα ήταν το 2018, όταν ο Τζέιμς Μάτις είχε συναντηθεί με τον Σι στο Πεκίνο.

Δασμοί, σπάνιες γαίες και νέα εμπορική εκεχειρία

Οι δύο ηγέτες αναμένεται να επιδιώξουν παράταση της εμπορικής εκεχειρίας που συμφώνησαν τον περασμένο Οκτώβριο. Η συμφωνία περιλάμβανε την άρση δασμών και περιορισμών στις εξαγωγές, μεταξύ αυτών και στις αποστολές σπάνιων γαιών προς τις ΗΠΑ. Ο οικοδεσπότης της συνόδου εισέρχεται στη συνάντηση ισχυροποιημένος, καθώς η προηγούμενη συνάντηση των δύο ηγετών πέρυσι στη Νότια Κορέα οδήγησε το Πεκίνο να χρησιμοποιήσει τα αποθέματα σπάνιων γαιών για να πιέσει τον Τραμπ να αποσύρει τους δασμούς που είχε απειλήσει να επιβάλει.

Έκτοτε, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει περιορίσει τα περιθώρια του προέδρου να επιβάλει επιπλέον δασμούς, ενώ ο πόλεμος με το Ιράν έχει αποδυναμώσει την πολιτική θέση του Τραμπ στο εσωτερικό, σύμφωνα με το Bloomberg. Πριν από την άφιξη του Τραμπ, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης Χε Λιφένγκ είχαν συνομιλίες περίπου τριών ωρών στη Νότια Κορέα, με στόχο την προετοιμασία των συναντήσεων κορυφής αργότερα μέσα στην εβδομάδα.

Η Ταϊβάν και η υπόθεση Τζίμι Λάι

Στην ατζέντα αναμένεται να βρεθεί και η Ταϊβάν. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα συζητήσει με τον Σι τις αμερικανικές πωλήσεις όπλων προς την αυτοδιοικούμενη δημοκρατία, ενώ καθυστέρησε πακέτο οπλικών συστημάτων ύψους 14 δισ. δολαρίων για το νησί ενόψει της επίσκεψής του στην Κίνα. Βουλευτές και από τα δύο κόμματα στις ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει ότι η καθυστέρηση κινδυνεύει να υπονομεύσει τη μακροχρόνια αμερικανική στήριξη προς την Ταϊπέι, ενώ οι ΗΠΑ επί δεκαετίες απέφευγαν προηγούμενη διαβούλευση με το Πεκίνο για πωλήσεις όπλων.

Ο Σι έχει εκφράσει προσωπικές ανησυχίες για το ζήτημα, προειδοποιώντας τον Τραμπ να το χειριστεί με «ύψιστη προσοχή» σε τηλεφωνική επικοινωνία τον Φεβρουάριο. Ο Τραμπ έχει επίσης δεσμευτεί ότι θα θέσει το ζήτημα του Τζίμι Λάι, του πρώην μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης στο Χονγκ Κονγκ, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε 20 χρόνια φυλάκισης για κατηγορίες περί συνωμοσίας και υποκίνησης στάσης. Ο Τραμπ είχε αναφερθεί στην υπόθεση Λάι και στη συνάντησή του με τον Σι στη Νότια Κορέα τον Οκτώβριο.

• ΗΠΑ
• Κίνα
• Ντόναλντ Τραμπ
• Σι Τζινπίνγκ
• Ταιβάν