Oι παγκόσμιες προκλήσεις της νέας χρονιάς

Πολλά είναι τα «στοιχήματα» σε όλο τον πλανήτη σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο για το 2013, μια χρονιά που είναι πολύ πιθανό να ξεκαθαρίσει αρκετά «καυτά» ζητήματα. Δεν είναι και λίγα τα θερμά μέτωπα που ενδέχεται να «εκραγούν», με ευρωζώνη, ΗΠΑ και Μέση Ανατολή να συμπληρώνουν ένα παζλ λεπτών ισορροπιών.

Χρονιά εξομάλυνσης ή δραματικών εξελίξεων; Το ερώτημα αυτό θα «βασανίσει» τον κόσμο όλο το 2013 αφού με την Ισπανία στο «κόκκινο», την Ιταλία και τη Γαλλία να… ασθμαίνουν, όλα είναι πιθανά για τη νομισματική ένωση. Μεγάλο ρόλο για τη στάση της Γερμανίας θα παίξουν και οι επερχόμενες εκλογές για την Καγκελαρία το φθινόπωρο. Η κοινωνική συνοχή των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου είναι ένα μεγάλο «στοίχημα» για τη νέα χρονιά, αφού η προηγούμενη σημαδεύτηκε από μαζικές αντιδράσεις, απόρροια των εντεινόμενων πολιτικών λιτότητας. Η Ελλάδα θα βρίσκεται για άλλη μία χρονιά στο διεθνές επίκεντρο, αφού θα φανεί εάν έχει μπει σε σωστό -και βιώσιμο δημοσιονομικά- δρόμο ή εάν θα μαζευτούν ακόμα περισσότερα γκρίζα σύννεφα πάνω από την Αθήνα. Εκτός ευρωζώνης, αλλά εντός Ευρώπης ενδιαφέρον παρουσιάζει το τι μέλλει γενέσθαι με την περίπτωση της Βρετανίας και την παραμονή της στην Ε.Ε.

Η ούτως ή άλλως εύφλεκτη περιοχή της Μέσης Ανατολής αναμένει ραγδαίες εξελίξεις μέσα στη χρονιά που μόλις άρχισε. Σημαντικότερο όλων το συριακό ζήτημα, με το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ να δείχνει ότι δεν… βγάζει τη χρονιά, από τη στιγμή που αντιμετωπίζει την εχθρότητα των εξεγερμένων, της Δύσης και την έλλειψη εμπιστοσύνης ακόμα και από τους στενότερους συμμάχους του (Ρωσία). 
 

Το Ιράν με το περιβόητο πυρηνικό του πρόγραμμα αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό σημείο αναφοράς, με τις προθέσεις του Ισραήλ να αναμένεται να είναι πιο ξεκάθαρες μετά τις βουλευτικές εκλογές σε λίγες μέρες. Η ανάφλεξη είναι πάντα πιθανή και στη Γάζα, αφού η πρόσφατη εκεχειρία ανάμεσα σε Χαμάς και Τελ Αβίβ είναι ιδιαιτέρως εύθραυστη, με τα δεδομένα να αλλάζουν με την αναβάθμιση των Παλαιστινίων στον ΟΗΕ. Λίγο πιο δυτικά, θα φανεί εάν η πορεία της Αιγύπτου και του προέδρου Μόρσι, θα χαρακτηριστεί από ομαλότητα ή  η πλατεία Ταχρίρ θα γίνει τόπος νέας έκρηξης οργής για το παρόν που δεν άλλαξε και πολλά.
 

Να βυθιστούν στην ύφεση κινδυνεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες αφού το ύψος του δημοσίου χρέους έχει πάρει την ανιούσα. Ο δημοσιονομικός «γκρεμός» απειλεί με λιτότητα τους αμερικανούς πολίτες, εμπεριέχοντας τον κίνδυνο αλυσιδωτής αντίδρασης: Βάθεμα της ύφεσης, περαιτέρω επιβράδυνση της οικονομίας, αύξηση της ανεργίας. Το σκηνικό αυτό θυμίζει κατά πολύ θυμίζει κατά πολύ 2008 και Lehman Brothers και με δεδομένη την παρατεταμένη νευρική κρίση που περνά η ευρωζώνη, το ξέσπασμα μίας παγκόσμιας ύφεσης δεν αποτελεί απίθανο ενδεχόμενο. Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα στα πρώτα βήματα της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο έχει μπροστά του ένα δισεπίλυτο σταυρόλεξο.

Σταθερότητα στη Λατινική Αμερική

Αργεντινή και Βενεζουέλα οδηγούν τις εξελίξεις στη Νότια Αμερική. Η πορεία της υγείας του προέδρου της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες θα καθορίσει την πορεία της χώρας, αφού σε περίπτωση που κάνει πίσω, η αστάθεια δεν είναι καθόλου απίθανο ενδεχόμενο. Η προοπτική αυτή επηρεάζει και το «αντιαμερικανικό μπλοκ» των χωρών της Λατινικής Αμερικής, αφού ο Τσάβες είναι ο άτυπος ηγέτης του. Αρκετά πιο νότια, στην Αργεντινή μεγάλο στοίχημα για την πρόεδρο Κριστίνα Φερνάντεζ ντε Κίρσνερ αποτελεί η επιστροφή της ηρεμίας και η δημοσιονομική ομαλοποίηση. Εικόνες από το 2001 έκαναν ξανά την εμφάνισή τους στη χώρα του τάνγκο, με την αντιπολίτευση να κρατάει σκληρή γραμμή απέναντί στην κυβέρνηση.

 

Η κόντρα Κίνας και Ιαπωνίας για τα διαφιλονικούμενα νησιά Σενκάκου/Ντιαογιού αποτελεί μία βραδυφλεγή βόμβα, που δεν αποκλείεται να σκάσει σε περίπτωση ενός νέου επεισοδίου. Πολλά θα εξαρτηθούν, βέβαια, από το ποιος θα έκανε μία παράτολμη κίνηση αφού οι δύο χώρες βρίσκονται σε διαφορετικές μοίρες: Η Κίνα εν μέσω καλπάζουσας ανάπτυξης και η Ιαπωνία εν μέσω επιβράδυνσης. Μία πολεμική σύγκρουση μάλλον δε θα βόλευε κανέναν. Στην περιοχή προβληματίζει, σταθερά, τη Δύση και η περίπτωση της Βόρειας Κορέας και ιδιαίτερα το πυραυλικό της πρόγραμμα. Κάποια δραματική εξέλιξη πάντως δε διαφαίνεται προς το παρόν στον ορίζοντα.