Οι πρώτες φωτογραφίες από τους θερμικούς δορυφόρους που παρακολουθούν live τις πυρκαγιές

Στο «φως» δίνονται οι πρώτες εικόνες από τους θερμικούς δορυφόρους που θα παρακολουθούν τις πυρκαγιές σε πραγματικό χρόνο, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιμετωπίζει τις φυσικές καταστροφές. Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά δικά της θερμικά «μάτια» στο διάστημα, με δυνατότητα συνεχούς επιτήρησης ενεργών πυρκαγιών, άμεσης ανίχνευσης νέων εστιών και μετάδοσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο προς τα επιχειρησιακά κέντρα της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Η νέα αυτή τεχνολογία φιλοδοξεί να μειώσει τον χρόνο αντίδρασης και να ενισχύσει τον συντονισμό στο πεδίο, εκεί όπου κάθε λεπτό είναι κρίσιμο.

Το Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα και η υποδομή των δορυφόρων

Οι θερμικοί δορυφόροι εντάσσονται στο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα, συνολικού ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ), με βασικό στόχο την ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στην Παρατήρηση της Γης. Η πρωτοβουλία αυτή δεν αφορά μόνο την τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος πρόληψης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών, με έμφαση στην πολιτική προστασία και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι σε ακραία φαινόμενα.

Πώς λειτουργεί το εθνικό σύστημα παρακολούθησης

Το νέο εθνικό σύστημα επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση εστιών φωτιάς, τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, αλλά και την ακριβή αποτύπωση των καμένων εκτάσεων μετά το πέρας των πυρκαγιών. Παράλληλα, προσφέρει λεπτομερή δεδομένα για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, διευκολύνοντας τον σχεδιασμό αποκατάστασης.

Η επιχειρησιακή αξία του συστήματος είναι καθοριστική, καθώς παρέχει στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση, βελτιώνοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.

Δημήτρης Παπαστεργίου: «Αλλαγή εποχής στην Πολιτική Προστασία»

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, σημείωσε ότι η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία δεν φτάνει πλέον εκ των υστέρων, αλλά σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Όπως τόνισε, για πρώτη φορά η χώρα αποκτά συνεχή εθνική δυνατότητα παρακολούθησης πυρκαγιών, ενισχύοντας την πρόληψη, την ταχεία ανίχνευση και την άμεση επιχειρησιακή απόκριση.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα δεδομένα ενσωματώνονται απευθείας στα επιχειρησιακά συστήματα των αρμόδιων φορέων, προσφέροντας καλύτερη εικόνα στο πεδίο, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και πιο αποτελεσματικό συντονισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για μια συνολική αναβάθμιση στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων, που μεταβάλλει ριζικά την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.

Ο Κυβερνητικός Κόμβος και η ενοποίηση των δεδομένων

Τα δεδομένα από θερμικούς, SAR και οπτικούς δορυφόρους συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης (Governmental EO Hub), δημιουργώντας ένα ενιαίο εθνικό περιβάλλον διαχείρισης γεωχωρικών πληροφοριών. Ο κόμβος προσφέρει έτοιμα προς ανάλυση δεδομένα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, συνδυάζοντας πληροφορίες από ελληνικές δορυφορικές αποστολές, αλλά και διεθνή προγράμματα όπως Copernicus και Landsat.

Μέσα από μια ενιαία και φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα, οι αρμόδιοι φορείς έχουν πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, εργαλεία ανάλυσης και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο απόκτησης και αξιοποίησης δεδομένων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Τεχνητή νοημοσύνη και ολοκληρωμένη επιχειρησιακή εικόνα

Η ενσωμάτωση της πλατφόρμας wildfire solution με τον Governmental EO Hub επεκτείνει σημαντικά τις δυνατότητες του συστήματος. Η διασύνδεση θερμικών δεδομένων με χαρτογράφηση καύσιμης ύλης, μετεωρολογικές πληροφορίες, δεδομένα δασικής βλάστησης και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον space-based intelligence.

Μέσα από αυτή τη σύνθεση δεδομένων, οι επιχειρησιακοί φορείς μπορούν να πραγματοποιούν έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου, καλύτερη κατανομή μέσων, ιεράρχηση περιστατικών και πιο αποτελεσματικό συντονισμό σε εθνικό επίπεδο, ενισχύοντας τη συνολική επιχειρησιακή ικανότητα της χώρας.

Τι καταγράφουν οι θερμικοί δορυφόροι

Οι δυνατότητες των θερμικών δορυφόρων ξεπερνούν κατά πολύ την παρακολούθηση πυρκαγιών. Επιτρέπουν την καταγραφή θερμοκρασιακών μεταβολών σε έδαφος και θάλασσα, την ανίχνευση θαλάσσιων καυσώνων και την παρακολούθηση ευαίσθητων οικοσυστημάτων και προστατευόμενων περιοχών.

Παράλληλα, συμβάλλουν στη γαλάζια οικονομία, παρέχοντας κρίσιμα δεδομένα για υδατοκαλλιέργειες και θαλάσσιες συνθήκες, ενώ στις αστικές περιοχές βοηθούν στην ανάλυση του φαινομένου των θερμικών νησίδων και στον σχεδιασμό πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, αξιοποιούνται στη γεωργία, στη διαχείριση υδάτινων πόρων, στη δασοπονία και στη συνολική παρακολούθηση του φυσικού περιβάλλοντος.

Στρατηγική επένδυση για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα

Η εκτόξευση και λειτουργία των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων αποτελεί στρατηγική επένδυση με πολυδιάστατο αποτύπωμα. Δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά τη συνολική ενίσχυση της πολιτικής προστασίας, της περιβαλλοντικής παρακολούθησης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας της χώρας.

Η άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και η ταχεία αξιοποίησή τους αναδεικνύονται πλέον σε βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και τη θωράκιση της χώρας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

• Δημήτρης Παπαστεργίου
• Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα
• θερμικοί δορυφόροι
• Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης