Οι πρώτες ώρες μετά την «προσάρτηση» της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ – Το σενάριο που αλλάζει τον κόσμο

Φανταστείτε ένα σενάριο στο οποίο ένα πρωί ξυπνάμε με την είδηση ότι δυο-τρεις λόχοι πεζοναυτών αποβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας στη Γροιλανδία. Στην τηλεόραση, ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίζεται ότι έκρινε απαραίτητη την προσάρτηση της αρκτικής νήσου στις ΗΠΑ επειδή η Δανία δεν είναι σε θέση να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του «ελεύθερου» κόσμου, και υπόσχεται στους κατοίκους της ότι ξημερώνει μια νέα εποχή ευημερίας.

Στις Βρυξέλλες συγκαλείται έκτακτη σύνοδος κορυφής των «27» με αντικείμενο το αίτημα της Κοπεγχάγης για ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας Λίγα χιλιόμετρα μακριά από το κτήριο Europa, στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ, ο γενικός γραμματέας Μαρκ Ρούτε παρακολουθεί με αμηχανία δύο μέλη της συμμαχίας να σημαδεύουν το ένα το άλλο με τις κάνες των όπλων τους. Καλείται να διαχειριστεί μια υπαρξιακή κρίση για τον φορέα στον οποίο είναι επικεφαλής χωρίς να έχει τα εργαλεία για να το πράξει.

Aυτή είναι η πρώτη φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να προσαρτήσουν εδάφη ενός ευρωπαϊκού κράτους μετά τον ισπανοαμερικανικό πόλεμο του 1898. Κάπου εκεί, στα τέλη του 19ου αιώνα, επιστρέφει και το διεθνές κατεστημένο, με τον κατακερματισμό του δυτικού κόσμου και τον ενταφιασμό της ευρωατλαντικής συμμαχίας, που μέχρι αυτή τη μέρα ήταν τόσο δεδομένη όσο η ανατολή του ήλιου κάθε πρωί.

«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα θα σταματήσουν». Αυτή η φράση της Μέτε Φρεντέρικσεν, της πρωθυπουργού της Δανίας, βρίσκεται στο μυαλό όλων. To ΝΑΤΟ δεν διαθέτει μηχανισμό για να υποχρεώσει ένα από τα μέλη του να συμμορφωθεί στις αποφάσεις των υπόλοιπων. Το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να στραφούν εναντίον των συμμάχων τους ήταν αδιανόητο. Ο Ρούτε πραγματοποιεί μαραθώνιο επαφών για να βρεθεί λύση στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο, στο κύριο όργανο λήψης αποφάσεων του ΝΑΤΟ. Γνωρίζει όμως πως ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για το ΝΑΤΟ να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη των μελών του.

Την κατάσταση δεν βοηθούν οι εμπρηστικές αναρτήσεις στο “Χ” του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, του συμβούλου Εσωτερικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, και άλλων Αμερικανών αξιωματούχων. Το Facebook και το “Χ” έχουν γεμίσει με «αποκλειστικές εικόνες» από τη Γροιλανδία. Είναι όλες πλαστές, κατασκευασμένες από AI, επιτείνοντας την παγκόσμια σύγχυση.

O Βλαντιμίρ Πούτιν απευθύνει διάγγελμα στον ρωσικό λαό και κατακεραυνώνει τη «δυτική υποκρισία». Στο Κίεβο προετοιμάζονται για τα χειρότερα και αισθάνονται μόνοι, πολύ μόνοι. Η συμμαχία των προθύμων έχει διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη.

Η Κίνα καλεί όλες τις πλευρές σε αυτοσυγκράτηση, αλλά θέτει τις ένοπλες δυνάμεις της σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας και προαναγγέλλει «μεγάλης κλίμακας ασκήσεις» στα στενά της Ταϊβάν και στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Ταϊβάν και Ιαπωνία απαντούν βάζοντας τις δικές τους δυνάμεις σε επιφυλακή.

Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις με ανησυχία και αναρωτιέται ποια είναι η αξία ενός «προβλέψιμου συμμάχου» σε έναν απρόβλεπτο κόσμο. Οι αμερικανικές ενέργειες στη Γροιλανδία σφραγίζουν το πισωγύρισμα από την εποχή του διεθνούς δικαίου στην εποχή του δικαίου του ισχυρού και η αυτοκατάργηση του NATO βάζει Ελλάδα και Τουρκία σε αχαρτογράφητα νερά.

Δεν έχει πέσει ούτε μία τουφεκιά, αλλά ο κόσμος που φτιάχτηκε με τις θυσίες εκατομμυρίων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έχει καταρρεύσει με πάταγο.

Μέχρι πρόσφατα, σενάρια σαν το παραπάνω σκεφτόντουσαν μόνο φαντασιόπληκτοί και σεναριογράφοι του Netflix. Από την περασμένη εβδομάδα, τα επεξεργάζονται διεθνείς οργανισμοί, κυβερνήσεις και think tanks. Ο κόσμος μας έχει ήδη αλλάξει.

• Γροιλανδία
• ΗΠΑ