Οι Βεδουίνοι και η δημοσιογραφία της… ερήμου

Οι Βεδουίνοι έμαθαν να ζουν στην έρημο επειδή έμαθαν να διαβάζουν τα σημάδια. Τον άνεμο πριν σηκώσει την άμμο. Τα ίχνη πριν τα σβήσει η νύχτα. Τον ορίζοντα πριν εμφανιστεί ο ταξιδιώτης.

Κάπως έτσι θα έπρεπε να λειτουργεί και η δημοσιογραφία.

Γιατί σήμερα δεν μας λείπουν οι πληροφορίες. Μας περισσεύουν. Ζούμε μέσα σε μια απέραντη ψηφιακή έρημο από αναρτήσεις, διαρροές, δηλώσεις, non papers, εικόνες, «αποκλειστικά», αλγόριθμους και τεχνητή νοημοσύνη. Το δύσκολο δεν είναι να βρεις κάτι να πεις. Είναι να ξεχωρίσεις ποιο ίχνος οδηγεί στην αλήθεια και ποιο σε μια καλοστημένη οφθαλμαπάτη.

Και η επικαιρότητα μοιάζει όλο και περισσότερο με αμμοθύελλα. Πόλεμοι, γεωπολιτικές ανατροπές, οικονομική ανασφάλεια, πολιτική πόλωση. Όλοι φωνάζουν ότι γνωρίζουν τον δρόμο. Όλοι έχουν μια «πηγή». Όλοι διαθέτουν μια βεβαιότητα.

Ο δημοσιογράφος, όμως, δεν πληρώνεται για να ακολουθεί το καραβάνι. Πληρώνεται για να κοιτάζει λίγο μακρύτερα.

Να καταλαβαίνει πότε αλλάζει ο άνεμος πριν σηκωθεί η σκόνη. Να αμφισβητεί την εύκολη διαδρομή. Να θυμάται ότι στην έρημο το νερό είναι πολύτιμο ακριβώς επειδή είναι σπάνιο — όπως σήμερα η αξιόπιστη πληροφορία.

Οι Βεδουίνοι είχαν και κάτι ακόμη: ήξεραν ότι στην έρημο δεν επιβιώνει εκείνος που τρέχει περισσότερο, αλλά εκείνος που ξέρει προς τα πού πηγαίνει.

Ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση της σύγχρονης δημοσιογραφίας.

Σε μια εποχή όπου όλοι αγωνίζονται να είναι πρώτοι, να προσπαθήσουμε να παραμείνουμε εκείνοι που ξέρουν γιατί ξεκίνησαν και προς τα πού πηγαίνουν. Γιατί οι αμμοθύελλες της επικαιρότητας περνούν.

Τα ίχνη που αφήνει η δημοσιογραφία, όμως, μένουν.

ΥΓ. Αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις, μια φωτογραφία. Μια κουκούλα στην παραλία, λίγο αλάτι και η αυθόρμητη παρατήρηση: «Σαν Βεδουίνος είσαι». Και κάπως έτσι, από ένα καλοκαιρινό στιγμιότυπο, προέκυψε μια σκέψη για τη δημοσιογραφία. Γιατί τελικά οι καλύτερες αφορμές βρίσκονται εκεί που δεν τις ψάχνεις αρκεί να μπορείς ακόμη να διαβάζεις τα σημάδια.

• Βεδουίνος
• δημοσιογραφία
• δημοσιογράφοι