Όλαφ Σόλτς: Ένας καγκελάριος που αλλιώς τα ήθελε και αλλιώς του βγήκαν

Ο Όλαφ Σολτς ήθελε να γίνει ο «καγκελάριος του κλίματος», του κοινωνικού κράτους, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έστω και ο καγκελάριος της ανάκαμψης μετά την πανδημία. Σίγουρα πάντως δεν ήθελε να γίνει και αυτός – μετά την Άγγελα Μέρκελ – καγκελάριος των κρίσεων και ακόμη λιγότερο του πολέμου, της ενεργειακής κρίσης, του πληθωρισμού και των – ακόμη και προσωπικών – σκανδάλων.

«Ο Όλαφ Σολτς θεωρεί ότι είναι μεγαλοφυία. Αλλά δεν είναι. Δεν είναι κακός, αλλά δεν είναι και μεγαλοφυία. Τον βλέπεις, αλλά δεν φαίνεται. Τον ακούς, αλλά δεν καταλαβαίνεις τι λέει», έγραφε πριν από λίγες ημέρες ο Γκάμπορ Στάινγκαρντ στο έγκυρο newsletter του.

«Στη διερευνητική επιτροπή για το σκάνδαλο Cum-Ex, ο Όλαφ Σολτς δείχνει όλη την υπεροψία που διαθέτει – και είναι μεγάλη», σχολιάζει η Handelsblatt για την εμφάνιση του καγκελάριου ενώπιον της επιτροπής του κοινοβουλίου του Αμβούργου, η οποία διερευνά ενδεχόμενη πολιτική εμπλοκή στο σκάνδαλο φοροαποφυγής δισεκατομμυρίων της Warburg Bank, την εποχή που ο κ. Σολτς ήταν δήμαρχος/κυβερνήτης της χανσεατικής πόλης.

«Έχετε σκεφτεί μήπως πράγματι περνάτε προς τα έξω ως υπερόπτης;», ρώτησε τον καγκελάριο ευθέως η Τίνα Χάσελ του δημόσιου ARD. Τελευταία, δεν είναι λοιπόν μόνο οι επιδόσεις του Όλαφ Σολτς που βρίσκονται στο στόχαστρο, αλλά και ο χαρακτήρας του. Κι αυτό, σε μια χώρα όπως η Γερμανία, η οποία επί 16 χρόνια είχε για καγκελάριο μια ανατολικογερμανίδα χωρίς κανένα ενδιαφέρον για την επικοινωνιολογία, κάτι σημαίνει.

Πριν από έναν χρόνο, ελάχιστοι θα στοιχημάτιζαν ότι ο Όλαφ Σολτς, ο άνθρωπος που απέτυχε να κερδίσει την ηγεσία του κόμματός του (SPD), θα κέρδιζε τις εκλογές και θα γινόταν καγκελάριος. Κάποιοι βέβαια θα υποστήριζαν ότι οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU), με ένα σερί καταστροφικών επιλογών και επικοινωνιακών αστοχιών, χάρισαν τη νίκη στον αντίπαλό τους, ο οποίος ωστόσο, στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού αποδείχθηκε εντυπωσιακά επιδέξιος στον συγκερασμό σχολών και απόψεων και δεινός ισορροπιστής, καταφέρνοντας τελικά να ηγηθεί της πρώτης τρικομματικής κυβέρνησης της Γερμανίας. Οι πιο… καχύποπτοι βέβαια έλεγαν τότε ότι η απόλυτη συγκολλητική ουσία δεν ήταν παρά η βούληση και των τριών να κυβερνήσουν.

Εννέα μήνες μετά, το SPD βρίσκεται στις δημοσκοπήσεις σταθερά κάτω από το 20%, πίσω από το CDU και τους Πράσινους και ο ίδιος ο κ. Σολτς μεταξύ 3ης και 4ης θέσης στην κατάταξη δημοτικότητας των πολιτικών. Η δυσαρέσκεια για τις επιδόσεις της κυβέρνησης φθάνει το 63% και ο επικεφαλής της δυσκολεύεται – όχι μόνο με δική του ευθύνη – να συντονίσει το κόμμα του, τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους (FDP) ενώπιον των τεράστιων προβλημάτων που ζητούν πιεστικά λύσεις.

Ο κ. Σολτς είχε κάθε λόγο να πιστεύει ότι θα ήταν πιο εύκολο. Ήταν υπουργός Οικονομικών τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια. Γνώριζε ότι αναλάμβανε μια οικονομία ισχυρή, η οποία περίμενε το τέλος της πανδημίας για να πάρει και πάλι μπροστά, πουλώντας ξανά ακριβά το Made in Germany. Σχεδίαζε τη στροφή προς το πιο… πράσινο και το πιο κοινωνικό και έβλεπε με αυτοπεποίθηση μπροστά, ακόμη και σε μια δεύτερη θητεία.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδεικνύεται πολύ πιο σκληρή και καθόλου ευαίσθητη απέναντι στο όραμα του πρώην μαρξιστή αρχηγού της νεολαίας του SPD. Με την εγκατάστασή του στην καγκελαρία, τον Δεκέμβριο του 2021, είχαν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται τα προβλήματα πληθωρισμού και ενέργειας, αν και ο κ. Σολτς ήταν ακόμη μεταξύ των ηγετών που στοιχημάτιζαν ότι η Ρωσία δεν θα επιτεθεί στην Ουκρανία.

Όταν και αυτή η πεποίθηση κατέρρευσε, συμπαρέσυρε τον γερμανορωσικό αγωγό Nord Stream 2, που δεν λειτούργησε ποτέ και ασφαλώς τα όποια σχέδια ανάκαμψης. Οι συνέπειες του πολέμου αποδεικνύονται δυσβάσταχτες ακόμη και για την εύρωστη Γερμανία. Ο εγκληματικός βαθμός εξάρτησης της χώρας από τη ρωσική ενέργεια και η σαφής αφερεγγυότητα της Ρωσίας ως εμπορικού εταίρου, φέρνουν επανειλημμένα τον καγκελάριο και τον υπουργό Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ στη δυσάρεστη θέση να παραδεχτούν ότι «είναι αδύνατο να προβλεφθεί η κατάσταση για τους επόμενους μήνες».

• Γερμανία
• Όλαφ Σολτς