OΠΕΚΕΠΕ: Mission Implausible – Ο Εξορκιστής του λαϊκισμού… τον λέμε και Μητσοτάκη – Η Δόμνα, το χαμόγελο και τα… χρέπια 

Το σκάνδαλο, το λουκέτο και το παραμύθι της μεταρρύθμισης

Όταν ένα σκάνδαλο κλείνει οργανισμό και ανοίγει… νέες ευκαιρίες για εξορκισμούς

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ (Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων – ναι, υπάρχει ακόμα κόσμος που λέει ολόκληρο το ακρωνύμιο), έγραψε τίτλους τέλους με τρόπο που θυμίζει κάτι ανάμεσα σε The Big Short και Zorba the Greek, μόνο που δεν χόρεψε κανείς στο τέλος.

Η κυβέρνηση – πάντα πρόθυμη να προλάβει την κατακραυγή, αλλά ποτέ να την προλάβει πραγματικά – αποφάσισε να καταργήσει εντελώς τον Οργανισμό, μεταφέροντας τις αρμοδιότητες πληρωμών και ελέγχων στην ΑΑΔΕ. Ή αλλιώς: από εκεί που οι αγρότες πήγαιναν να ζητήσουν επιδότηση, τώρα θα πηγαίνουν στη Φορολογική Υπηρεσία. Κι αν πάρουν τίποτα, να το γράψουμε στις σπάνιες εκλείψεις λογικής.

«Δεν απέδωσε ο εκσυγχρονισμός» – Που σημαίνει: «Δεν είχαμε ιδέα τι γινόταν»

Σύμφωνα με το Μαξίμου, οι «προσπάθειες εκσυγχρονισμού» του ΟΠΕΚΕΠΕ απέτυχαν. Εδώ που τα λέμε, ο οργανισμός ήταν επί χρόνια η επιτομή του γραφειοκρατικού μπιστρό, όπου οι ενισχύσεις μαγειρεύονταν με τη γνωστή παλιά συνταγή: οικόπεδα αντί για χωράφια, δικηγόροι αντί για αγρότες, και… επιδοτήσεις αντί για συγκομιδή.

Αποφασίστηκε λοιπόν, σε συνεργασία με τις Βρυξέλλες, να πάμε «σε μια νέα εποχή». Όπως ακριβώς το Star Wars: The Force Awakens, μόνο που αντί για Jedi, έχουμε επιθεωρητές της ΑΑΔΕ και αντί για Death Star, τις πλατφόρμες ΟΣΔΕ.

Ποιος το ‘κανε; Όλοι… εκτός από τους υπουργούς.

Το κυβερνητικό αφήγημα είναι απλό: κάποιοι παραγωγοί κορόιδεψαν τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μάλιστα, ο υπουργός Τσιάρας είπε ότι θα τα επιστρέψουν τα λεφτά. Όλοι όσοι δεν ήταν υπουργοί. Γιατί ο υπουργός – όπως έσπευσε να ξεκαθαρίσει ο εκπρόσωπος Μαρινάκης – δεν φταίει. Το σκάνδαλο συνέβη «επί των ημερών του», αλλά η ευθύνη είναι μάλλον του κακού του καιρού ή της βαρυχειμωνιάς του ελέγχου.

Είναι σαν να βλέπεις Spotlight, αλλά ο αρχισυντάκτης βγαίνει και λέει: «Το σκάνδαλο μεν συνέβη, αλλά το γεγονός ότι ήμουν διευθυντής δεν σημαίνει πως είχα σχέση. Ήταν αόρατοι οι ένοχοι, όπως οι εξωγήινοι στο Arrival».

Ψηφιακή μετάβαση: από τα βοσκοτόπια στο cloud

Σύμφωνα με το νέο αφήγημα, όλα αλλάζουν. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ μπαίνει στην ΑΑΔΕ, οι χάρτες των βοσκοτόπων ετοιμάζονται, και 100 νέοι επιστήμονες μέσω ΟΑΕΔ θα πάνε να κάνουν «ελέγχους». Η χώρα θα περάσει επιτέλους από το καθεστώς «μαϊμού επιδοτήσεων» σε μια νέα ψηφιακή εποχή, όπου οι μαϊμούδες θα έχουν barcode και η επιδότηση θα εγκρίνεται με QR code. Όχι άλλη μάντρα που δηλώθηκε ως καλλιέργεια. Όχι άλλο οικόπεδο στη Βούλα για θερμοκήπιο με… καλαμπόκι.

Μόνο που όλα αυτά θυμίζουν Her, εκεί όπου το κράτος ερωτεύεται την ιδέα του εκσυγχρονισμού, αλλά όταν του κόψεις το ρεύμα, δεν ξέρει ούτε να στείλει e-mail.

Και τώρα οι δίκες: «The People vs. the Pseudo-Farmers»

Όχι μόνο λουκέτο. Έρχεται και μαραθώνιος δικών. Δικηγόροι, ιδιώτες και «παραγωγοί» (σε εισαγωγικά), παραπέμπονται για απιστία και απάτη, με κοινό παρονομαστή τις επιδοτήσεις που μοίραζαν σαν κουπόνια σε πρωινή εκπομπή. Θα μπορούσε να είναι spin-off του Money Heist (La Casa de la Επιδοτηση), αλλά εδώ το «χτύπημα» έγινε στα φανερά – και το μόνο που χρειαζόταν ήταν ένας γεωπόνος με σφραγίδα και φαντασία.

ΟΠΕΚΕΠΕ τέλος – κι από Σεπτέμβρη… βλέπουμε

Αν ψάχνετε για θύματα, κοιτάξτε τους πραγματικούς αγρότες που θα περιμένουν στην ουρά της ΑΑΔΕ με αίτηση στο ένα χέρι και gps στο άλλο. Αν ψάχνετε για ενόχους, κοιτάξτε κάπου ανάμεσα στην ατιμωρησία και το γραφειοκρατικό αλισβερίσι.

Αλλά αν ψάχνετε για το ποιος θα πληρώσει πραγματικά, η απάντηση είναι πάντα η ίδια: ο φορολογούμενος.
Γιατί όπως λέει κι ο χαρακτήρας του Μπεν Άφλεκ στο The Accountant:
«Όταν τα νούμερα δεν βγαίνουν, κάποιος θα πρέπει να πληρώσει.»
Και στην Ελλάδα, αυτός ο κάποιος είναι πάντα… ο συνήθης ύποπτος.

Ο Εξορκιστής του λαϊκισμού

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιστρέφει στον ρόλο που αγαπήθηκε – ή τουλάχιστον, που φωνάζει πολύ δυνατά ότι αγαπήθηκε: του μοναχικού πολεμιστή απέναντι στα φαντάσματα των απλών ανθρώπων.

Τρεις φορές λαϊκισμός, μία η κάλπη

Αν το “λαϊκισμός” ήταν πόκεμον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα το είχε πιάσει σε όλα τα levels. Μέσα σε δύο εβδομάδες, το προφέρει σε Μέγαρα, σε στούντιο ραδιοφώνου και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως κάποιος που πήρε φωνητικά μαθήματα από τον Χιου Τζάκμαν στο Les Misérables – μόνο που αντί για τραγούδι, μας προσφέρει επαναλαμβανόμενο λογύδριο.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι βλέπει παντού φαντάσματα του λαϊκισμού. Το πρόβλημα είναι ότι τα βλέπει μόνοαπέναντι. Ποτέ στον καθρέφτη. Και μοιάζει να πιστεύει ότι όποιος μιλά για Τέμπη, για ακρίβεια ή για σάπια νοσοκομεία είναι έτοιμος να ανέβει σε κάρο και να μοιράσει σανό. Πιο πολύ Inception και λιγότερο Πολιτική Ανάλυση θυμίζει αυτό το αφήγημα.

Σώστε τη «λογική»! Είναι σε κίνδυνο!

Με ύφος που παραπέμπει σε δραματικό μονόλογο από The King’s Speech, ο Πρωθυπουργός επανέρχεται στο δόγμα «κοινή λογική» – το μαντζούνι που θεραπεύει τα πάντα, από τα ελλείμματα μέχρι τα λαϊκά αιτήματα. Οι φωνές του «κέντρου» πρέπει να νιώσουν ότι έχουν πατέρα, προστάτη, και αν χρειαστεί… εξορκιστή.

Το Μαξίμου καλλιεργεί επιμελώς το προφίλ της «σοβαρής δύναμης», όπως ακριβώς οι παραγωγοί του Spotlightκαλλιεργούσαν την ηθική ανωτερότητα της ερευνητικής δημοσιογραφίας. Μόνο που εδώ η μόνη έρευνα είναι οι κυλιόμενες δημοσκοπήσεις, και η ηθική ανωτερότητα εξαντλείται στο «εμείς δεν λέμε ψέματα, απλώς δεν κάνουμε τίποτα».

Το ΠΑΣΟΚ στο κάδρο: το νέο «τέρας» του μετριοπαθούς χάους

Απέναντι στους λαϊκιστές, λοιπόν, δεν βρίσκεται μόνο ο… Στάλιν του Twitter ή η Κωνσταντοπούλου με την παλαιστινιακή μαντίλα. Βρίσκεται – έκπληξη – και ο Νίκος Ανδρουλάκης. Ή μάλλον η καρικατούρα του ΠΑΣΟΚ που φιλοτεχνεί η ΝΔ: αυτό το μουρμουρητό της κεντρώας γκρίνιας, που δεν γίνεται ποτέ φωνή εξουσίας, αλλά παραμένει ιδανικός εχθρός στα κηρύγματα περί «λογικής» και «σταθερότητας».

Στο Μαξίμου ξέρουν: η καλύτερη αντίπαλη δύναμη είναι αυτή που φοβάται να απαντήσει. Και το ΠΑΣΟΚ αυτή την περίοδο μοιάζει πιο πολύ με το Lost in Translation, παρά με κόμμα που διεκδικεί κέντρο. Εύκολη λεία για να στηθεί το σκηνικό της σύγκρουσης ανάμεσα στον… φιλελεύθερο πατερούλη και στους ρεμπεσκέδες της ρητορικής υπερβολής.

Η συνταγή «αντεπίθεσης» θυμίζει προεκλογικό ξεσκόνισμα

Με περιοδείες, εξαγγελίες «χειροπιαστές» (όχι σαν εκείνες του 2019), ο Πρωθυπουργός θυμίζει τους ήρωες του Groundhog Day – ζει σε έναν επαναλαμβανόμενο προεκλογικό βρόχο, όπου κάθε πρόβλημα λύνεται με νέα περιοδεία και κάθε σιωπηλή γκρίνια των πολιτών μετατρέπεται σε ευκαιρία επανασύνδεσης.

Πού είναι τα έργα; «Έρχονται», λέει η κυβέρνηση. Πού είναι η ουσία; «Μέσα στην καθημερινότητα», απαντούν τα non-papers. Το μόνο που μένει να δούμε είναι αν το φθινόπωρο θα επιστρέψει με sequel τύπου Top Gun: Maverick, ή με επανάληψη τύπου Μην αρχίζεις τη μουρμούρα.

Τελική σκηνή: η ατάκα υπάρχει ήδη

«Ο λαϊκισμός είναι εδώ. Τον βλέπω παντού. Μέσα στην κοινωνία, μέσα στην αντιπολίτευση, μέσα στα… Μέγαρα». Όχι, δεν είναι από The Sixth Sense. Είναι η επόμενη ατάκα του Μητσοτάκη.

Και ο κόσμος, κουρασμένος από τον λαϊκισμό, τον αντιλαϊκισμό, τον μεταλαϊκισμό και τον… παλαιομεταπολιτευτισμό, σκέφτεται σιωπηλά κάτι απλό:

“Δεν θέλω σωτήρες. Θέλω λογαριασμό. Και απόδειξη.”

Ή, όπως λέει κι ο Joker στον Σκοτεινό Ιππότη (The Dark Knight):
“You get what you deserve.”
Και στην πολιτική, αυτό καμιά φορά… είναι το πιο τρομακτικό σενάριο απ’ όλα.

Ο Αριθμός του Κυριάκου

Όταν το pin γίνεται πολιτική ατζέντα
Από το «Σπίτι μου ΙΙ» στο «Καλά να πάθετε V» – με σπόνσορα τη λήθη

Δεν είναι το Matrix. Δεν είναι το Inception. Δεν είναι καν το The Truman Show.
Είναι η Ελλάδα του 2025, όπου ο Πρωθυπουργός της χώρας αναλαμβάνει προσωπικά την έκδοση… νέας ταυτότητας, για να μας πείσει πως το κράτος προχωρά. Και πώς το κάνει αυτό;
Με έναν προσωπικό αριθμό, που έρχεται να προστεθεί στον ΑΦΜ, τον ΑΜΚΑ, τον αριθμό ταυτότητας, το pin του ebanking, τον κωδικό taxisnet, το gov.gr και την ημερομηνία γέννησης της πεθεράς σας που απαιτεί η εφαρμογή για να μπείτε στην πλατφόρμα.

Προσοχή: όχι για να απλοποιήσει τη ζωή μας, αλλά για να εξασκήσουμε τη μνήμη μας. Το Alzheimer να τρίβει τα χέρια του. Κι αν ξεχάσεις τον αριθμό; Θα φταις εσύ. Το κράτος στην Ελλάδα δεν έχει manual. Έχει μόνο update και QR code.

Ο Κυριάκος και το κουμπί

Πριν γελάσετε, να ξέρετε ότι δεν είναι αστείο. Ο Πρωθυπουργός θα πάει ο ίδιος να βγάλει τη νέα ταυτότητα, για να δείξει πόσο σοβαρό είναι αυτό το «τεχνολογικό άλμα». Στην πραγματικότητα, το μόνο που αποδεικνύει είναι ότι η ΝΔ έχει μπερδέψει το Apple keynote με το υπουργικό συμβούλιο. Ο Μητσοτάκης παίζει ρόλο Τιμ Κουκ, αλλά με πιο λίγη πειθώ και λιγότερο ρεύμα στην αγορά.

Μια χώρα που ακόμα δεν μπορεί να κλείσει ραντεβού στα ΤΕΠ χωρίς να πάρει τηλέφωνο στο… κυλικείο του νοσοκομείου, έχει για εθνική προτεραιότητα τον personal ID. Μόνο που ο πολίτης δεν χρειάζεται άλλο αριθμό – χρειάζεται να βρίσκει γιατρό, φάρμακο, παιδίατρο και θέση στο νηπιαγωγείο. Όχι… άλλο login.

Η Δόμνα, το χαμόγελο και τα χρέπια

Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε αριθμούς και QR, εμφανίζεται και η Δόμνα Μιχαηλίδου, με το πιο γλυκό χαμόγελο της αγοράς και το πιο αποτυχημένο housing policy των τελευταίων ετών. Το Σπίτι μου ΙΙ, που ήταν να αλλάξει τον χάρτη της στέγασης, βούλιαξε στο 40% έγκριση δανείων.

Γιατί; Διότι απλούστατα στην επαρχία δεν αγοράζουν «χρέπια» – χτίζουν. Και στην Αθήνα, δεν αγοράζουν τίποτα γιατί δεν μπορούν. Η υπουργός, βέβαια, συνεχίζει να ποζάρει σε ομιλίες σαν να παρουσίασε το La La Land, την ώρα που το κοινό βλέπει The Big Short – χωρίς υπότιτλους.

Αν η κυβέρνηση ήταν πλατφόρμα streaming, το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα έμπαινε στα cancelled after one season. Και όχι γιατί ήταν ρηξικέλευθο. Αλλά γιατί κανείς δεν το είδε μέχρι το τέλος.

Έργο με press kit

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι πως έχει μπερδέψει την επικοινωνία με την πραγματικότητα. Τα έργα βαφτίζονται ειδήσεις. Οι παρουσιάσεις γίνονται «μεταρρυθμίσεις». Και ο πολιτικός χρόνος κυλάει με όρους trending hashtag, όχι με βάση την αλλαγή στην καθημερινότητα.

Όσο για το επιτελικό κράτος, αυτό πια δεν θυμίζει ούτε House of Cards ούτε West Wing. Πιο κοντά στο Yes Minister, αλλά με λιγότερο χιούμορ και χωρίς τον Τζιμ Χάκερ να ξέρει γιατί τον ψήφισαν.

Τελευταία σκηνή: Ο προσωπικός αριθμός ως πολιτική αλληγορία

Το κράτος ζητάει να θυμόμαστε αριθμούς – πολλούς.
Να ξεχάσουμε όμως πρόσωπα.
Να ξεχάσουμε τραγωδίες, ευθύνες, κοροϊδίες.

Ο προσωπικός αριθμός είναι τελικά η απόλυτη πολιτική μεταφορά: μια κυβέρνηση που αντί να λύσει τα προβλήματα, σου λέει να μάθεις πώς να τα διαχειρίζεσαι καλύτερα. Με pin, login και μία εφαρμογή που δεν ανοίγει ποτέ στην ώρα της.

Κι εμείς; Εμείς χαμογελάμε σαν τη Δόμνα.
Αλλά αντί για σπίτι, μένουμε με τον προσωπικό αριθμό στο χέρι.
Και το πολιτικό IQ στο μείον δέκα.

ΥΓ Αν κάποιος ρωτήσει «γιατί η Δόμνα Μιχαηλίδου είναι υπουργός;», η πιο ειλικρινής απάντηση ίσως είναι: κανείς δεν θυμάται ακριβώς. Δεν θυμάται σε ποιο υπουργείο ανήκει, ποια πολιτική υλοποίησε με επιτυχία, ποια μεταρρύθμιση φέρει την υπογραφή της. Το μόνο που μένει στο συλλογικό υποσυνείδητο είναι κάποιες δηλώσεις που προκάλεσαν αντιδράσεις, κάτι για «συμμορίτες» παλαιότερα, ένα νομοσχέδιο για την αναδοχή παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια που δεν πέρασε από τα χέρια της, και φυσικά το διαρκές, αμήχανα καθησυχαστικό χαμόγελο μπροστά σε κάθε κάμερα. Αν ήταν χαρακτήρας σε σειρά του Netflix, θα ήταν αυτή που εμφανίζεται στη δεύτερη σεζόν χωρίς κανείς να εξηγεί γιατί ή πώς – απλώς επειδή κάποιος αποφάσισε ότι «χρειάζεται» μια τέτοια φιγούρα στο κάδρο.

Η Δόμνα Μιχαηλίδου έχει κατοχυρώσει τη δική της θέση στο πάνθεον των κυβερνητικών γκάφ-ηρώων. Από το να λέει ότι οι Έλληνες του ’40 πήγαν στον πόλεμο… εθελοντικά – και να γελάνε ακόμα τα σημαιάκια – μέχρι να προτείνει στους μαθητές να περπατάνε 3 χιλιόμετρα κάθε μέρα για «καλό περπάτημα», η Δόμνα διαπρέπει σε δηλώσεις που δεν τις φτιάχνει ούτε ΑΙ με χιούμορ. Το αποκορύφωμα; Ότι χαρακτήρισε τον εθνικό ύμνο και την έπαρση της σημαίας στα σχολεία ως «του χθες». Σαν να είναι στο δικό της σύμπαν, όπου η πραγματικότητα προσαρμόζεται πάντα στο χαμόγελο, στις δημόσιες σχέσεις και προφανώς στο βύσμα που έχει στο Μαξίμου για να είναι… Υπουργός.

Ενας Καραθανασόπουλος τους χρειάζεται…

Βγήκε, λοιπόν, που λέτε ο ΣΥΡΙΖΑ λάβρος εναντίον του Ισραήλ για τη Γάζα. Από κοντά ο Χαρίτσης της Νέας Αριστεράς  με ίδιο το μοτίβο των καταγγελιών και τούρτα έβαλε το κερασάκι ο Αλέξης Τσίπρας που ζήτησε από το Συμβούλιο της Ευρώπης κυρώσεις εναντίον του Ισραήλ.

Καλά και άγια όλα αυτά γιατί πράγματι κάτι πρέπει να κάνει η λεγόμενη διεθνής κοινότητα, καθώς αυτά που συμβαίνουν στη Γάζα είναι απάνθρωπα, όπως παραδέχονται-και καταγγέλλουν- ακόμη και επιφανείς πρώην αξιωματούχοι του Ισραήλ.

Ελα όμως που υπάρχει «κάτι» που ξεχνούν οι Φάμελλος, Χαρίτσης και Τσίπρας. Κάτι που αφορά τη δική τους καμπούρα: Ως κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ μια χαρά τα πήγαινε με το Ισραήλ! Και συμφωνίες υπέγραφε και πολύ καλές σχέσεις υπήρχαν μεταξύ των δύο χωρών.

Αυτά θυμήθηκε ο βουλευτής του ΚΚΕ Νίκος Καραθανασόπουλος και τα είπε χύμα στον Χαρίτση μέσα στη Βουλή, που ως γνωστόν είχε διατελέσει υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ.

Και μην πείτε «μα τώρα καταγγέλλεται διεθνώς το Ισραήλ, δηλαδή για τη Γάζα, και όχι παλιότερα»…Μη βιάζεστε γιατί δεν είναι έτσι. Κι αυτό το ξέρουν ακόμη και οι πέτρες, καθώς το αίμα στην Παλαιστίνη, οι εποικισμοί και οι συγκρούσεις υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια. Όπως και οι σχετικές καταγγελίες εναντίον του Ισραήλ.

Όμως πέρα από το κυβερνητικό παρελθόν του ΣΥΡΙΖΑ σχετικά με το Ισραήλ, υπάρχει και κάτι άλλο που επίσης βολικά ξεχνούν οι ΣΥΡΙΖΑιοι.

Ο Αλ Σίσι της Αιγύπτου που επισκέφθηκε πρόσφατα τη χώρα μας-μιλάμε για πατενταρισμένο δικτάτορα που τον έχει στα όπα όπα η Δύση- είχε έρθει ξανά στην Αθήνα επί ΣΥΡΙΖΑ και είχε γίνει δεκτός με τιμές από τον Τσίπρα!

Μωρέ, καλά τους τα είπε ο Καραθανασόπουλος και ν΄αγιάσει το στόμα του. Αρκετά πιά με την βολική αμνησία και με τα δύο μέτρα και τα δυό σταθμά…

• ΟΠΕΚΕΠΕ