Όποια πέτρα… σκάνδαλο κι αν σηκώσεις… ΠΑΣΟΚ θα βρεις – Δημιουργική ασάφεια, part II: Ο καπετάνιος Αλέξης της… Ιθάκης ψάχνει πλήρωμα – Ο Σαμαράς ξαναφόρεσε το «πατριωτικό κοστούμι» και πήγε Προεδρικό

Τελικά δεν είναι θέμα γεωλογίας. Είναι θέμα πολιτικής στρωματογραφίας. Σκάβεις λίγο στην υπόθεση των «μαϊμού» επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και, ω του θαύματος, αντί για σκουλήκια βρίσκεις… πράσινες κομματικές διαδρομές. Το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας μιλά για 1,86 εκατ. ευρώ αχρεωστήτως καταβληθέντα. Φάκελοι εκτός σειράς. Αιτήσεις χωρίς πλήρη δικαιολογητικά. Εγκρίσεις με ταχύτητα που δεν εξηγείται ούτε με ψηφιακό άλμα – ιδίως όταν το συγκεκριμένο επίδομα δεν ήταν καν ψηφιοποιημένο. Κι όμως, κάποιοι περνούσαν τη γραμμή εξπρές.

Και στο κέντρο; Προϊσταμένη-κλειδί της επίμαχης περιόδου, η οποία το καλοκαίρι του 2022 αποσπάται στα γραφεία της Χαριλάου Τρικούπη και αναλαμβάνει διευρυμένα κομματικά καθήκοντα. Από τον έλεγχο πληρωμών… στον έλεγχο κάλπης. Η μετάβαση ομαλή, σχεδόν οργανική. Το υπουργείο τονίζει ότι ο έλεγχος ξεκίνησε το 2023 με εντολή της διοίκησης. Θετικό. Όμως το πολιτικό ερώτημα μένει: ποιος ήξερε, ποιος κάλυπτε και ποιος ωφελήθηκε από ένα σύστημα που, όπως φαίνεται, λειτουργούσε με δύο ταχύτητες – μία για τους «κανονικούς» και μία για τους «γνωστούς»;

Γιατί όταν η κοινωνική αλληλεγγύη μετατρέπεται σε κομματική ευελιξία, τότε δεν μιλάμε απλώς για διοικητικές παρατυπίες. Μιλάμε για πολιτική ευθύνη. Και αυτή δεν αποσπάται τόσο εύκολα όσο μια προϊσταμένη.

Δημιουργική ασάφεια, part II: Ο καπετάνιος της Ιθάκης ψάχνει πλήρωμα

Κάπου ανάμεσα στο «μαζί» και στο «όχι ακόμα», ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να ξαναβρίσκει τον παλιό, γνώριμο εαυτό του: λέξεις βαριές, φορτωμένες προσδοκία, με περιτύλιγμα οραματικό και περιεχόμενο σε… αναμονή. Δημιουργική ασάφεια με φόντο την Ιθάκη. Από τη Λάρισα έστειλε «μηνύματα» για το κόμμα που έρχεται. Πότε; Σε εύθετο χρόνο. Με ποιους; Με νέους και έμπειρους. Πώς; Με δουλειά μυρμηγκιού. Τι ακριβώς σημαίνουν όλα αυτά; Εδώ αρχίζει η ποίηση.

Το «πάμε μπροστά όλοι μαζί» ακούγεται γνώριμο. Το «όχι με ανυπομονησία» λειτουργεί ως φρένο σε όσους τον σπρώχνουν να κάνει το βήμα. Ο ίδιος τσιγκλά το κοινό – «ξέρω γιατί ήρθατε» – αλλά ταυτόχρονα το βάζει να τραβά κουπί πριν καν πέσει το καράβι στο νερό. Καπετάνιος χωρίς πλοίο, πλήρωμα χωρίς ρόλους, αλλά με πολλά πανιά και ξάρτια στο λόγο. Η αναφορά σε «νέους αλλά και έμπειρους ναύτες και αξιωματικούς» είναι το πιο απολαυστικό σημείο. Μέχρι πρότινος «δεν υπήρχε ρεζερβέ για κανέναν». Τώρα το καράβι χρειάζεται και αξιωματικούς. Δηλαδή; Οι παλιοί δεν είναι πια βαρίδια, αλλά «εμπειρία». Το παλιό σύστημα, αναβαπτισμένο σε αξιόμαχο πλήρωμα.

Η στρατηγική είναι σαφής μέσα στην ασάφεια: συντήρηση προσδοκίας χωρίς δέσμευση. Να φουντώνει η συζήτηση, αλλά να μη δίνεται ημερομηνία. Να αχνοφαίνεται άνοιγμα σε ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, ίσως και ΠΑΣΟΚ, αλλά χωρίς ονόματα. Όλα πιθανά, τίποτα συγκεκριμένο. Κι έτσι, ο πρώην πρωθυπουργός παίζει το γνώριμο παιχνίδι: υψηλός τόνος, μεγάλα σχήματα, «ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης», «ενεργοποίηση της κοινωνίας», «από τα κάτω». Λέξεις γεμάτες υπόσχεση, με περιεχόμενο που θα αποσαφηνιστεί… όταν έρθει η ώρα.

Μέχρι τότε, η Ιθάκη παραμένει στον χάρτη. Το καράβι στα λόγια. Και το πλήρωμα σε αναμονή – μεταξύ προσδοκίας και déjà vu.

Ο Σαμαράς ξαναφόρεσε το «πατριωτικό κοστούμι» και πήγε Προεδρικό

Υπάρχουν επισκέψεις εθιμοτυπικές. Και υπάρχουν επισκέψεις με υπονοούμενα. Ο Αντώνης Σαμαράς επέλεξε τη δεύτερη κατηγορία. Πήγε στο Προεδρικό Μέγαρο, συνάντησε τον Κώστα Τασούλα και άφησε πίσω του έναν μικρό πολιτικό βομβαρδισμό με αποδέκτη το Μέγαρο Μαξίμου. Η φράση-κλειδί; Ότι το ταξίδι του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα «επέτεινε την αίσθηση του κινδύνου παγιοποίησης τετελεσμένων σε βάρος της Ελλάδας». Μεταφρασμένο: η «θετική ατζέντα» γίνεται, κατά τον πρώην πρωθυπουργό, χαλί κάτω από το οποίο κρύβονται τουρκικές διεκδικήσεις.

Ο Σαμαράς δεν άφησε τίποτα όρθιο. Χάγη; «Τι σημαίνει διεθνές δικαιοδοτικό όργανο;» Μηχανισμοί αποκλιμάκωσης; «Μήπως προσυνεννόηση;» Ενεργειακές διασυνδέσεις; «Θα ζητάμε άδεια για καλώδιο στην Κάσο;» Μεταναστευτικό; «Γιατί δεν καταγγέλλεται η εργαλειοποίηση;». Navtex; «Γιατί σιωπή;». Δεν ήταν απλώς ερωτήματα. Ήταν πολιτική καταγγελία σε δόσεις. Και σαν να μην έφταναν τα ελληνοτουρκικά, άνοιξε και όλο το εσωτερικό μέτωπο: ακρίβεια που «καλπάζει», αγροτικό σε ασφυξία, δημογραφικό με εστίαση στη Θράκη, ενεργειακό κόστος, συμφωνία Μερκοσούρ, συνταγματική αναθεώρηση που «δεν πρέπει να γίνει επικοινωνιακό παιχνίδι». Μια ομιλία-πλατφόρμα, με άρωμα προγράμματος.

Το μήνυμα ήταν διπλό. Προς τα έξω: «Η εξωτερική πολιτική πάει λάθος». Προς τα μέσα: «Υπάρχει και άλλη γραμμή στη Νέα Δημοκρατία». Και μάλιστα με ονοματεπώνυμο.

Όταν πρώην πρωθυπουργός επιλέγει να αμφισβητήσει δημοσίως τον εν ενεργεία, μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο, δεν πρόκειται για απλή διαφοροποίηση. Πρόκειται για πολιτική υπενθύμιση ισχύος. Ο Σαμαράς δεν φώναξε. Δεν ύψωσε τόνους. Έθεσε «ερωτήματα». Στην πολιτική, όμως, τα ερωτήματα είναι συχνά πιο ηχηρά από τις απαντήσεις.

Και το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν αφορά την Άγκυρα. Αφορά το εσωτερικό της παράταξης. Γιατί όταν ανοίγεις τέτοια μέτωπα, δεν το κάνεις για να γράψεις απλώς ένα δελτίο Τύπου.

• Αλέξης Τσίπρας
• Αντώνης Σαμαράς
• ΟΠΕΚΑ