Όταν η δίαιτα σε ρίχνει ψυχολογικά: Νέα μελέτη συνδέει τον περιορισμό θερμίδων με την κατάθλιψη

Αυστηρές δίαιτες και υπερβολικός περιορισμός θερμίδων μπορεί να συνδέονται με την επιδείνωση συμπτωμάτων κατάθλιψης, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Nutrition, Prevention & Health.

Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 28.000 ενήλικες στις ΗΠΑ, μέσω της εθνικής έρευνας NHANES, και εστίασε στη σχέση διατροφικών συνηθειών και ψυχικής υγείας.

Η σύνδεση που προβληματίζει

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ακολουθούσαν περιοριστική διατροφή, κυρίως άνδρες και άτομα με αυξημένο Δείκτη Μάζας Σώματος, εμφάνιζαν πιο έντονα συμπτώματα κατάθλιψης. Δεν ήταν μόνο το πόσες θερμίδες κατανάλωναν, αλλά και η ποιότητα της διατροφής που έπαιζε ρόλο.

Όσοι βασίζονταν σε επεξεργασμένα τρόφιμα, ζάχαρη, κορεσμένα λιπαρά και επεξεργασμένα κρέατα, είχαν αυξημένο κίνδυνο, ενώ όσοι ακολουθούσαν διατροφή μεσογειακού τύπου, εμφάνιζαν γενικά μικρότερη πιθανότητα κατάθλιψης.

«Τα ευρήματα δείχνουν ότι χρειάζεται προσοχή όταν επιλέγουμε πολύ περιοριστικές ή μη ισορροπημένες δίαιτες, ειδικά για ανθρώπους που ήδη βιώνουν στρες ή δυσκολίες σχετικά με το βάρος τους», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Venkat Bhat, ψυχίατρος και διευθυντής του Προγράμματος Παρεμβατικής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.

Η σύστασή του; Να προτιμάμε ισορροπημένες, βιώσιμες διατροφικές αλλαγές που καλύπτουν τις διατροφικές ανάγκες χωρίς να επιβαρύνουν την ψυχική μας κατάσταση.

Δεν συμφωνούν όλες οι έρευνες

Πάντως, τα νέα ευρήματα δεν συμφωνούν απόλυτα με προηγούμενες μελέτες. Ορισμένες είχαν δείξει ότι ο περιορισμός θερμίδων βοηθά στη μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης – υπό επίβλεψη, όμως.

Για παράδειγμα, η ερευνήτρια Johanna Keeler από το King’s College London, που συμμετείχε σε παλαιότερη μελέτη του 2023, σημειώνει πως όταν οι δίαιτες είναι υπό ιατρική παρακολούθηση και οδηγούν σε απώλεια βάρους, μπορούν να φέρουν ψυχολογική ανακούφιση, βελτιωμένη κινητικότητα και θετική κοινωνική ενίσχυση.

Όταν όμως η προσπάθεια είναι αυτόνομη, χωρίς αποτέλεσμα ή με συχνές αυξομειώσεις βάρους («weight cycling»), το αντίκτυπο στην ψυχική υγεία μπορεί να είναι το αντίθετο – απογοήτευση, κόπωση, διαταραχές ύπνου και άγχος.

Ο ρόλος της ποιότητας και της ποσότητας

Η ειδικός διατροφής Dr. Kary Woodruff από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα υπογραμμίζει ότι η ποιότητα των τροφίμων έχει εξίσου μεγάλη σημασία με την ποσότητα. Η υπερβολική μείωση θερμίδων χωρίς σωστό σχεδιασμό μπορεί να προκαλέσει διατροφικά κενά, που επιβαρύνουν την ψυχική και σωματική λειτουργία.

Επιπλέον, ακραίες δίαιτες έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για διατροφικές διαταραχές. «Το βασικό είναι να δούμε τι – και πόσο – περιορίζουμε. Η μέτρια θερμιδική μείωση στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση, ενώ η υπερβολή έχει το αντίθετο αποτέλεσμα», εξηγεί.

Εξατομίκευση και ρεαλισμός

Οι ειδικοί συμφωνούν: δεν υπάρχει μια δίαιτα που να ταιριάζει σε όλους. Η ψυχολογική κατάσταση, οι ανάγκες του οργανισμού και ο τρόπος ζωής πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Η Keeler προτείνει όσοι θέλουν να ξεκινήσουν πρόγραμμα απώλειας βάρους, να συμβουλεύονται επαγγελματίες υγείας – όχι να ακολουθούν δημοφιλείς δίαιτες από τα social media.

Η διατροφολόγος Natalie Mokari τονίζει τη σημασία μικρών και ρεαλιστικών αλλαγών: «Κοίταξε το πιάτο σου, έχει πρωτεΐνη, υδατάνθρακες, καλά λιπαρά και φυτικές ίνες; Αν ναι, ίσως να μη χρειαστείς δεύτερη μερίδα ή κάτι γλυκό μετά. Αν τρέφεσαι ισορροπημένα, θα νιώθεις και καλύτερα συνολικά».

Τελική συμβουλή

Αν και η απώλεια βάρους παραμένει σημαντικός στόχος για πολλούς, η ψυχική υγεία δεν πρέπει να αγνοείται. Όπως επισημαίνει η Woodruff: «Ανεξαρτήτως απώλειας βάρους, η βελτίωση της ποιότητας της διατροφής μπορεί να ενισχύσει την υγεία και την ποιότητα ζωής. Μιλήστε με έναν διατροφολόγο και βρείτε τι λειτουργεί για εσάς».

Συμπέρασμα: Η δίαιτα δεν πρέπει να γίνει τιμωρία. Όταν γίνεται χωρίς μέτρο ή υποστήριξη, μπορεί να κοστίσει την ψυχική σου ισορροπία. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να “κόψεις θερμίδες”, αλλά να φροντίζεις συνολικά το σώμα και το μυαλό σου.

Πηγή: CNN

• Δίαιτα
• κατάθλιψη