Ουκρανία: Νέο ειρηνευτικό σχέδιο 19 σημείων – Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη

Σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις για το ουκρανικό ζήτημα από το 2022, αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας κατέληξαν στη Γενεύη σε ένα νέο, αναθεωρημένο ειρηνευτικό σχέδιο 19 σημείων, αφήνοντας ωστόσο τα πιο ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα στους ηγέτες των δύο χωρών: τον Πρόεδρο των ΗΠΑ και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μια περίοδο εντάσεων, διαρροών και ευρωπαϊκών αντιστάσεων, που έφεραν τον διάλογο πολλές φορές «στο χείλος του γκρεμού».

Ένα σχέδιο που ξαναγράφτηκε από την αρχή

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Σεργκέι Κισλίτσα, περιέγραψε τις συνομιλίες ως «έντονες αλλά παραγωγικές».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το νέο κείμενο διαφέρει ριζικά από την αρχική πρόταση των 28 σημείων που είχε προκαλέσει σάλο στο Κίεβο, καθώς θεωρήθηκε ότι παραβιάζει πολλές «κόκκινες γραμμές».

«Πολύ λίγα πράγματα έχουν απομείνει από την πρώτη έκδοση. Δημιουργήσαμε μια σταθερή σύγκλιση», τόνισε ο Κισλίτσα.

Μεγάλο μέρος του αρχικού σχεδίου αποσύρθηκε:

• Το όριο των 600.000 στρατιωτών στον ουκρανικό στρατό απομακρύνθηκε.

• Η πρόταση γενικής αμνηστίας για πιθανά εγκλήματα πολέμου αναδιατυπώθηκε, λαμβάνοντας υπόψη τις αξιώσεις των θυμάτων.

• Τα πλέον «καυτά» ζητήματα – εδαφικές ρυθμίσεις, σχέση ΝΑΤΟ–Ρωσίας, χρονικά πλαίσια – θα κριθούν αποκλειστικά από Τραμπ και Ζελένσκι.

Κόντεψε να «ναυαγήσει» πριν καν αρχίσει

Οι συνομιλίες στη Γενεύη απείχαν… μια κλωστή από το να ακυρωθούν.
Η αμερικανική αποστολή, υπό τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ήταν εμφανώς εκνευρισμένη από τις διαρροές του αρχικού σχεδίου.

Για δύο ολόκληρες ώρες, ο Αντρέι Γερμάκ και ο Ρούμπιο διαπραγματεύονταν για να πέσουν οι τόνοι.
Μόνο τότε ξεκίνησαν ουσιαστικές συνομιλίες, με τους Ουκρανούς να παρουσιάζουν τις ενστάσεις τους σημείο-προς-σημείο.

Η απρόσμενη παρουσία Κούσνερ και ο ρόλος των Ευρωπαίων

Ένα από τα στοιχεία που εξέπληξαν την ουκρανική πλευρά ήταν η παρουσία του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Προέδρου των ΗΠΑ.
Η συμμετοχή του θεωρήθηκε ένδειξη άμεσου πολιτικού ενδιαφέροντος από τον Λευκό Οίκο.

Σε δεύτερη φάση, στις διαπραγματεύσεις προσήλθαν και εκπρόσωποι από:

• Ηνωμένο Βασίλειο

• Γαλλία

• Γερμανία

• Ιταλία

• Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Ευρωπαίοι αιφνιδιάστηκαν από το αρχικό αμερικανικό σχέδιο, καθώς – σύμφωνα με διαρροές – είχε συνταχθεί αρχικά στα ρωσικά.
Έσπευσαν λοιπόν να διαμορφώσουν αντιπρόταση, ζητώντας «σεβασμό της ουκρανικής κυριαρχίας» και μετατόπιση βασικών σημείων για ΝΑΤΟ και εδάφη.

Σκληρή ρωσική αντίδραση στην ευρωπαϊκή πρόταση

Το Κρεμλίνο απάντησε άμεσα και αρνητικά στο ευρωπαϊκό έγγραφο.

Ο σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι:

«Το ευρωπαϊκό σχέδιο είναι εντελώς μη εποικοδομητικό και δεν λειτουργεί για εμάς».

Αντίθετα, για την αρχική αμερικανική πρόταση των 28 σημείων άφησε περιθώρια:

«Όχι όλες, αλλά πολλές θέσεις του σχεδίου μας φαίνονται αποδεκτές».

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, μάλιστα, επανέλαβε ότι η Ρωσία παραμένει ανοιχτή σε μια διπλωματική επίλυση, εφόσον το Κίεβο δεν απορρίψει την αμερικανική προσέγγιση.

Αισιόδοξος ο Τραμπ: «Ίσως κάτι καλό να συμβαίνει»

Σε μήνυμά του στο Truth Social, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ υιοθέτησε απρόσμενα θετικό τόνο:

«Μην το πιστέψετε μέχρι να το δείτε, αλλά ίσως κάτι καλό να συμβαίνει. Ο ΘΕΟΣ ΝΑ ΕΥΛΟΓΕΙ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ!»

Η ουκρανική αποστολή έχει ήδη ενημερώσει τον Ζελένσκι, ο οποίος περιέγραψε τη νέα έκδοση ως πιο «ρεαλιστική».
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, φέρεται να συμφώνησε με το αίτημα να συμμετάσχουν ενεργά οι Ευρωπαίοι.

Γιατί το timing είναι κρίσιμο

Οι διαπραγματεύσεις έρχονται σε μια στιγμή που:

• Ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πολιτική πίεση από την αρχή του πολέμου, μετά την απομάκρυνση δύο υπουργών για σκάνδαλα διαφθοράς.

• Η Ρωσία έχει καταγράψει στρατιωτικά κέρδη στο μέτωπο.

• Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι η Ουάσινγκτον θα διαμορφώσει συμφωνία χωρίς τη συμμετοχή τους.

Το νέο σχέδιο θεωρείται πλέον η βάση για τα επόμενα στάδια:
την απευθείας διαπραγμάτευση Τραμπ – Ζελένσκι, και ακολούθως την προσέγγιση με τη Μόσχα.

• ΗΠΑ
• Πόλεμος στην Ουκρανία