Πάπας Φραγκίσκος – Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Η ιστορική απόφαση για κοινό Πάσχα και η φιλική τους σχέση

Οι σχέσεις ανάμεσα στην Ρωμαιοκαθολική και την Ορθόδοξη Εκκλησία βιώνουν κατά τους αιώνες κομβικά ζητήματα με το χάσμα να συνεχίζεται. Τα τελευταία χρόνια η φιλική σχέση του Πάπα Φραγκίσκου με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, έφερε τα δυο δόγματα κοντά, σχεδιάζοντας μάλιστα να προβούν σε μια σημαντική ιστορική πρωτοβουλία: τον εορτασμό του Πάσχα στην ίδια ημερομηνία από Ανατολή και Δύση. Αυτό θα γινόταν τον επόμενο μήνα στην Σύνοδο της Νίκαιας, κάτι που για την ώρα λόγω του θανάτου του Πάπα, αιωρείται.

Ο Πάπας Φραγκίσκος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχαν μια φιλική και εποικοδομητική σχέση, συναντώντας συχνά για να προωθήσουν την ενότητα μεταξύ Ρωμαιοκαθολικών και Ορθοδόξων

Πάπας Φραγκίσκος και Πατριάρχης Βαρθολομαίος

Από την πρώτη περίοδο του πατριαρχίας και του ποντιφικάτου τους, ο Βαρθολομαίος και ο Πάπας Φραγκίσκος έδωσαν σαφή μηνύματα υπέρ του διαλόγου και της αδελφοσύνης. Η συνάντησή τους στα Ιεροσόλυμα το 2014, στον τόπο όπου συναντήθηκαν οι προκαθήμενοι τους (Αθηναγόρας και Παύλος ΣΤ’) το 1964, είχε συμβολικό και πρακτικό χαρακτήρα: η ενίσχυση της ενότητας μεταξύ των δύο Εκκλησιών και η από κοινού μαρτυρία στο σύγχρονο κόσμο.

Έκτοτε, έχουν συναντηθεί επανειλημμένα, ενώ ο Πατριάρχης έχει συμμετάσχει σε σημαντικές εκδηλώσεις του Βατικανού, όπως η Σύνοδος για το περιβάλλον και η προσευχή για την ειρήνη. Ο Πάπας, με τη σειρά του, έχει τιμήσει τη Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, κάνοντας θερμές αναφορές στο έργο του Βαρθολομαίου για την οικολογία, την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Κοινό Πάσχα – Ένα βήμα προς την ενότητα;

Στο επίκεντρο των τελευταίων επαφών των δύο ανδρών βρίσκεται η ιδέα του κοινού εορτασμού του Πάσχα. Παρά το γεγονός ότι όλες οι χριστιανικές Εκκλησίες τιμούν την Ανάσταση του Χριστού ως το κορυφαίο γεγονός της πίστης τους, η ημερομηνία του εορτασμού διαφέρει – μερικές φορές έως και πέντε εβδομάδες – λόγω του διαφορετικού ημερολογίου (Γρηγοριανό και Ιουλιανό) και των υπολογισμών της εαρινής ισημερίας.

Πρόσφατα, τόσο ο Πάπας όσο και ο Πατριάρχης έχουν εκφράσει την επιθυμία για έναν ενιαίο εορτασμό. Ο Πάπας Φραγκίσκος, μάλιστα, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Είναι ντροπή που οι Χριστιανοί δεν εορτάζουν την Ανάσταση του Κυρίου την ίδια ημέρα», δείχνοντας την προσωπική του δέσμευση στο ζήτημα.

Προς νέα συνάντηση: Το 2025 ως ορόσημο

Το 2025 συμπληρώνονται 1.700 χρόνια από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νικαίας (325 μ.Χ.), η οποία – μεταξύ άλλων – καθόρισε και τα κριτήρια για τον εορτασμό του Πάσχα. Το γεγονός αυτό θεωρείται μια μοναδική ευκαιρία για μια κοινή δήλωση ή ακόμη και μια κοινή λειτουργία μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων, σε τόπο που θα έχει ισχυρό συμβολισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες που κυκλοφορούν σε εκκλησιαστικούς κύκλους, οι δύο ηγέτες ενδέχεται να συναντηθούν είτε στο Βατικανό είτε στο Φανάρι, με το ενδεχόμενο μιας κοινής παρουσίας στη Νίκαια ή την Ιερουσαλήμ να μην αποκλείεται. Στόχος είναι η έκδοση μιας κοινής διακήρυξης για την ενότητα και την αποδοχή μιας σταθερής ημερομηνίας για το Πάσχα στο μέλλον.

Ένα μήνυμα προς τον κόσμο

Η ενδεχόμενη συνάντηση και η πρωτοβουλία για κοινό Πάσχα δεν περιορίζονται στο τελετουργικό. Αποτελούν ένα βαθύ μήνυμα προς έναν διχασμένο κόσμο: πως οι θρησκευτικοί ηγέτες μπορούν να υπερβούν διαφορές αιώνων και να προσφέρουν πρότυπα συμφιλίωσης, ενότητας και ελπίδας.

Καθώς πλησιάζει το 2025, τα βλέμματα στρέφονται σε αυτή τη νέα ιστορική ευκαιρία. Το ερώτημα που παραμένει είναι: θα μπορέσει το φως της Ανάστασης να ενώσει ξανά Ανατολή και Δύση;

• Κοινό Πάσχα
• Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος
• Πάπας Φραγκίσκος