Πάσχα στα Τρίκαλα: Αναβιώνει το έθιμο των Λαζαρίνων – Η γιορτή της άνοιξης και της παράδοσης

Καθώς οι μέρες για το Πάσχα πλησιάζουν, η πόλη των Τρικάλων ετοιμάζεται να υποδεχθεί και φέτος μια από τις πιο όμορφες και γεμάτες χρώμα παραδόσεις της: το έθιμο των Λαζαρίνων. Πρόκειται για μια διοργάνωση του Δήμου Τρικκαίων που έχει εξελιχθεί στην απόλυτη διαβατήρια εκδήλωση για τις γιορτές, καταγράφοντας κάθε χρόνο όλο και μεγαλύτερη δυναμική. Είναι χαρακτηριστικό ότι πέρυσι, το 2025, η συμμετοχή άγγιξε τον εντυπωσιακό αριθμό των 700 κοριτσιών, προερχόμενων κυρίως από τοπικά σχολεία και πολιτιστικούς συλλόγους.

Ολάνθιστα καλάθια και βραβεύσεις

Στο επίκεντρο του εθίμου βρίσκονται τα νεαρά κορίτσια, τα οποία συμμετέχουν είτε ατομικά είτε σε ομάδες. Σήμα κατατεθέν τους είναι τα παραδοσιακά καλάθια, φτιαγμένα από φυσικά υλικά όπως ψάθα και καλάμι, τα οποία στολίζονται περίτεχνα με φρέσκα, ανοιξιάτικα λουλούδια. Κρατώντας τα, οι Λαζαρίνες γυρίζουν τον τόπο τραγουδώντας τα πατροπαράδοτα κάλαντα του Λαζάρου.

Ως ένδειξη αναγνώρισης της προσπάθειάς τους, σε όλα τα παιδιά προσφέρονται παραδοσιακά φιλέματα και αναμνηστικά συμμετοχής. Παράλληλα, η εκδήλωση περιλαμβάνει και διαγωνιστικό μέρος, με τα βραβεία να χωρίζονται σε ατομικές και ομαδικές κατηγορίες. Συγκεκριμένα, η κριτική επιτροπή θα ξεχωρίσει και θα βραβεύσει:

• Τα τρία ωραιότερα καλάθια.

• Τα τρία καλύτερα παραδοσιακά τραγούδια.

• Τις τρεις καλύτερες συνολικές παρουσίες (συνδυασμός καλαθιού και τραγουδιού).

Ο βαθύς συμβολισμός της Λαζαρίνας

Ο πρωταρχικός σκοπός αυτής της γιορτής είναι η μεταλαμπάδευση της παράδοσης στις νεότερες γενιές μέσα από τη βιωματική μάθηση. Τα παιδιά συνεργάζονται με τις παλαιότερες γενιές για να διδαχθούν την τέχνη του στολισμού του καλαθιού, αλλά και για να μάθουν τα τοπικά κάλαντα.

Σύμφωνα με την παράδοση που συναντάται στη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θράκη, τα κάλαντα του Λαζάρου αποδίδονται αποκλειστικά από κορίτσια. Ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές, οι Λαζαρίνες γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι μεταφέροντας πολλαπλά μηνύματα. Καθώς το έθιμο τελείται στην καρδιά της άνοιξης, πέρα από το θρησκευτικό μήνυμα της Ανάστασης του Λαζάρου, συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης. Κοινωνιολογικά, τα κορίτσια αυτά αντιπροσωπεύουν τη συνέχιση της παραδοσιακής κοινωνίας, αποτελώντας τις μελλοντικές νύφες και μητέρες που θα φέρουν τη νέα ζωή.

Τα “παινέματα” και η σύνδεση με το σήμερα

Τα λαζαρινά τραγούδια δεν περιορίζονται μόνο στο θρησκευτικό αφήγημα. Περιλαμβάνουν πλήθος από “παινέματα” – ολιγόστιχα τραγουδάκια που εξυμνούν με σεβασμό και αγάπη τα μέλη κάθε οικογένειας (τον νοικοκύρη, τη νοικοκυρά, τα παιδιά, τους νιόπαντρους), καθώς και τις κεντρικές φιγούρες του παραδοσιακού χωριού, όπως τον ιερέα, τον δάσκαλο, τον γεωργό και τον τσοπάνο.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η εντεταλμένη σύμβουλος Δημοσίων Σχέσεων του Δήμου Τρικκαίων, Έφη Λεβέντη, υπογράμμισε τη διαχρονική αξία του θεσμού:

«Το έθιμο αυτό διατηρείται στα χρόνια, με τον δήμο μας να στηρίζει τη διαιώνισή του, αφού προσφέρει τη σύνδεση της παράδοσης με το παρόν και δείχνει το μέλλον. Προφανώς υπάρχουν αλλαγές σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αφού έχει αλλάξει ο τρόπος ζωής, αλλά ο Δήμος Τρικκαίων δίνει μεγάλη σημασία σε έναν θεσμό που προσφέρει χαρά, είναι συνυφασμένος με την άνοιξη και τις γιορτές της, προϋπαντεί το Πάσχα και είναι μια ευκαιρία σύνδεσης με την παράδοση».

• Λαζαρίνες
• πάσχα
• τρίκαλα