Πέθανε ο Γιώργος Βαρδινογιάννης σε ηλικία 90 ετών – Η ζωή του «Καπετάνιου», οι μεγάλες ευρωπαϊκές βραδιές και όσα αποκάλυψε πριν φύγει

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών ο εφοπλιστής Γιώργος Βαρδινογιάννης, ο άνθρωπος που ταυτίστηκε με μια ολόκληρη εποχή του Παναθηναϊκού. Ο γνωστός σε ολόκληρο το ελληνικό ποδόσφαιρο ως «Καπετάνιος» άφησε την τελευταία του πνοή σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, έπειτα από ολιγοήμερη νοσηλεία.

Η είδηση του θανάτου του σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς διαδρομής, που ξεκίνησε από την Κρήτη, συνεχίστηκε στη διεθνή ναυτιλία και συνδέθηκε στενά με τη διοίκηση ενός από τους μεγαλύτερους ελληνικούς αθλητικούς συλλόγους.

Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης αποτέλεσε μία από τις ισχυρότερες προσωπικότητες του ελληνικού ποδοσφαίρου. Η παρουσία του στον Παναθηναϊκό συνδέθηκε με τίτλους, μεγάλες ευρωπαϊκές βραδιές, σημαντικές μεταγραφές, αλλά και έντονες αντιπαραθέσεις που σημάδεψαν την εποχή του.

Από την Κρήτη στη διεθνή ναυτιλία

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης γεννήθηκε το 1936 στην Επισκοπή Ρεθύμνου και ήταν ένα από τα δέκα παιδιά του Γιάννη Βαρδινογιάννη και της Χρυσής Θεοδωρουλάκη.

Με καταγωγή από μια οικογένεια βαθιά συνδεδεμένη με την Κρήτη, μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον από το οποίο αναδείχθηκαν πρόσωπα με σημαντική παρουσία στην ελληνική επιχειρηματική και δημόσια ζωή. Ο ίδιος επέλεξε από νωρίς τη θάλασσα. Σπούδασε στη Σχολή Εμποροπλοιάρχων του Σαουθάμπτον, στην Αγγλία, και ακολούθησε επαγγελματική πορεία στο εμπορικό ναυτικό, αποκτώντας εμπειρία στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.

Το προσωνύμιο «Καπετάνιος» συνδέθηκε με τη ναυτική του σταδιοδρομία και τον συνόδευσε σε όλη την υπόλοιπη ζωή του.

Μία από τις πιο γνωστές ιστορίες της πορείας του αφορά τη μεταφορά πετρελαίου προς τη Ροδεσία, τη σημερινή Ζιμπάμπουε, παρά το διεθνές εμπάργκο που είχε επιβληθεί τη δεκαετία του 1960. Το περιστατικό συνδέθηκε με τη φήμη που απέκτησε ως αποφασιστικός πλοίαρχος.

Η επαγγελματική δραστηριότητά του επεκτάθηκε στη ναυτιλία, ενώ διετέλεσε για δύο θητείες μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών.

Η χρονιά που άλλαξε την ιστορία του Παναθηναϊκού

Η 17η Ιουλίου 1979 υπήρξε καθοριστική για την πορεία του Γιώργου Βαρδινογιάννη και του Παναθηναϊκού. Εκείνη την περίοδο, με τη μετατροπή των ποδοσφαιρικών συλλόγων σε ανώνυμες εταιρείες, η οικογένεια Βαρδινογιάννη απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών της νεοσύστατης ΠΑΕ Παναθηναϊκός.

Για την απόκτηση της ομάδας είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον και ο Παύλος Γιαννακόπουλος, ωστόσο ο έλεγχος της ΠΑΕ πέρασε τελικά στην οικογένεια Βαρδινογιάννη.

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης ανέλαβε την προεδρία, εγκαινιάζοντας μια διοικητική περίοδο που θα διαρκούσε σχεδόν 21 χρόνια, έως τον Μάιο του 2000.

Η εποχή του χαρακτηρίστηκε από ισχυρή διοικητική παρουσία, μεγάλες επενδύσεις στο ποδοσφαιρικό τμήμα και την ανάδειξη του Παναθηναϊκού σε σημαντική δύναμη εντός και εκτός συνόρων.

Οι τίτλοι και οι μεγάλες ευρωπαϊκές βραδιές

Στη διάρκεια της προεδρίας του, ο Παναθηναϊκός κατέκτησε έξι πρωταθλήματα Ελλάδας, εννέα Κύπελλα και τρία Σούπερ Καπ.

Η παρουσία του, ωστόσο, συνδέθηκε ιδιαίτερα με τις ευρωπαϊκές επιτυχίες της ομάδας. Την περίοδο 1984-85, ο Παναθηναϊκός έφτασε μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, όπου αποκλείστηκε από τη Λίβερπουλ.

Έντεκα χρόνια αργότερα, τη σεζόν 1995-96, οι «πράσινοι» επανέλαβαν την επιτυχία, φτάνοντας στους τέσσερις καλύτερους του Champions League.

Η ιστορική νίκη επί του Άγιαξ στο Άμστερνταμ, πριν από τον αποκλεισμό στη ρεβάνς της Αθήνας, παραμένει μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές εκείνης της περιόδου.

Στα χρόνια της διοίκησής του φόρεσαν τη φανέλα του Παναθηναϊκού ποδοσφαιριστές που απέκτησαν ξεχωριστή θέση στην ιστορία του συλλόγου, όπως οι Δημήτρης Σαραβάκος, Χουάν Ραμόν Ρότσα, Βέλιμιρ Ζάετς, Στράτος Αποστολάκης, Χουάν Χοσέ Μπορέλι και Κριστόφ Βαζέχα. Συνεργάστηκε επίσης με σημαντικούς προπονητές, ανάμεσά τους ο Γιάτσεκ Γκμοχ και ο Ίβιτσα Όσιμ.

Η τελευταία συνέντευξη του «Καπετάνιου»

Μια διαφορετική πλευρά του Γιώργου Βαρδινογιάννη, μακριά από τις εντάσεις των γηπέδων και τις διοικητικές αντιπαραθέσεις, αποτυπώθηκε στην τελευταία του συνέντευξη στον Alpha tv. Ο άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με τον Παναθηναϊκό μίλησε για τα πρώτα του χρόνια ως φίλαθλος, τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, τις σχέσεις του με τους οργανωμένους οπαδούς και τις αποφάσεις που καθόρισαν την πορεία της ομάδας.

Με τον χαρακτηριστικό ευθύ τρόπο του, αναφέρθηκε ακόμη και σε περιστατικά που τον ακολουθούσαν επί δεκαετίες, όπως η ιστορία με το περίφημο «κουμπούρι», την οποία απέρριψε ως μύθο.

«Πάντα Παναθηναϊκός, από το γυμνάσιο»

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης είχε αποκαλύψει ότι η αγάπη του για τον Παναθηναϊκό ξεκίνησε πολύ πριν αναλάβει τη διοίκηση του συλλόγου. Η κρητική καταγωγή ορισμένων ποδοσφαιριστών της εποχής είχε παίξει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του. «Πάντα Παναθηναϊκός, από το γυμνάσιο, λόγω Λινοξυλάκη. Τότε οι ήρωες ήταν ο Λινοξυλάκης, ο Βουτσαράς, Κρητικοί υποτίθεται. Δεν είχα κανένα φανατισμό».

Η σχέση του με την ομάδα έγινε στενότερη μετά το 1970, όταν άρχισε να αγοράζει δέκα εισιτήρια διαρκείας, ώστε να παρακολουθεί τους αγώνες μαζί με συγγενείς και φίλους.

Παρά τη μετέπειτα ισχυρή παρουσία του στα διοικητικά του ελληνικού ποδοσφαίρου, επέμενε ότι δεν είχε χάσει ποτέ την αγάπη του απλού φιλάθλου. «Παθιασμένος πρόεδρος, αλλά δεν έχασα τη φίλαθλη ιδιότητα».

 Η Λεωφόρος, η Θύρα 13 και οι αποφάσεις που προκάλεσαν αντιδράσεις

Στην τελευταία του συνέντευξη, ο «Καπετάνιος» αναφέρθηκε εκτενώς και στη σχέση του με τη Θύρα 13, ένα από τα πιο πολυσυζητημένα κεφάλαια της προεδρίας του.

Περιέγραψε πώς οδηγήθηκε σε αποφάσεις για τη λειτουργία των συνδέσμων, όταν διαπίστωσε ότι εισιτήρια που προορίζονταν για φιλάθλους κατέληγαν στη μαύρη αγορά.

Σύμφωνα με τη δική του αφήγηση, η απόφαση για την αναδιοργάνωση των συνδέσμων ελήφθη μέσα σε μία νύχτα, έπειτα και από επεισόδια στις εξέδρες. Επέμεινε, ωστόσο, ότι δεν επιχείρησε να καταργήσει την ιστορική Θύρα 13.

«Ουδέποτε κατήργησα εγώ τη Θύρα 13. Απεναντίας, την ανέβασα ως Πανελλήνια ΠΑΛΕΦΙΠ Νέας Υόρκης, τη Θύρα 13».

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτύπωνε τη δική του εκδοχή για μια περίοδο έντονων αντιπαραθέσεων με μερίδα των οργανωμένων οπαδών του Παναθηναϊκού.

Η απάντηση για το περίφημο «κουμπούρι»

Από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της συνέντευξης ήταν η αναφορά στην ιστορία με το όπλο, η οποία είχε αποκτήσει σχεδόν μυθικές διαστάσεις στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης παραδέχθηκε ότι οπλοφορούσε, αλλά αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι είχε επιχειρήσει ποτέ να επιδείξει ή να τραβήξει όπλο μέσα στο γήπεδο. «Οπλοφορούσα, αλλά όχι λόγω γηπέδου. Δεν το επιδείκνυα».

Και πρόσθεσε: «Δεν έκανα ποτέ χειρονομία να βγάλω το κουμπούρι ή να κάνω να το βγάλω μέσα στο γήπεδο. Όλα τα άλλα είναι μυθολογία».

Με αυτή τη διατύπωση επιχείρησε να βάλει τέλος σε μία από τις πιο επίμονες ιστορίες που συνόδευσαν τη δημόσια εικόνα του.

«Εγώ αποφάσιζα για τις μεταγραφές» – Ο τρόπος που διοικούσε

Ο πρώην πρόεδρος του Παναθηναϊκού δεν προσπάθησε να υποβαθμίσει τον προσωπικό του ρόλο στις αγωνιστικές αποφάσεις. Αντίθετα, αναγνώρισε ότι είχε τον τελικό λόγο στις μεταγραφές, χωρίς να επιθυμεί την εμπλοκή μάνατζερ. «100%. Δεν ήθελα μάνατζερ. Εγώ, κατευθείαν».

Παραδέχθηκε επίσης ότι συζητούσε με τους προπονητές ακόμη και για τη σύνθεση της ομάδας. Μιλώντας για τον Χουάν Ραμόν Ρότσα, ανέφερε ότι συναντιούνταν κάθε Παρασκευή προκειμένου να εξετάζουν τα προβλήματα και τις επιλογές για τον επόμενο αγώνα. Ο ίδιος υποστήριζε ότι δεν επέβαλλε πάντοτε λύσεις, αλλά προσπαθούσε να παρουσιάζει στους συνεργάτες του μια διαφορετική οπτική.

Ιδιαίτερη ήταν και η φιλοσοφία του για τις μεταγραφές. Πίστευε ότι οι συνεχείς αλλαγές μπορούσαν να διαλύσουν τη συνοχή μιας επιτυχημένης ομάδας.

«Δεν έκανα μεταγραφές γιατί δεν ήθελα να χαλάσω την ομάδα», είχε εξηγήσει, επικαλούμενος τις μεγάλες επιτυχίες του Παναθηναϊκού στα μέσα της δεκαετίας του 1990.

Οι αντίπαλοι, οι συγγνώμες και η παρακαταθήκη του

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης μίλησε ακόμη για τις σχέσεις του με παράγοντες αντίπαλων συλλόγων, αποκαλύπτοντας ότι με τον Σωκράτη Νταϊφά είχαν αποκαταστήσει τις προσωπικές τους σχέσεις αρκετά χρόνια μετά τις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις. «Ο Νταϊφάς μου ζήτησε χίλια συγγνώμη, ότι δεν μου είχε φερθεί καλά», είχε αναφέρει. Παράλληλα, υποστήριξε ότι προσπαθούσε να διαχωρίζει τις ποδοσφαιρικές συγκρούσεις από τις προσωπικές φιλίες, ακόμη και όταν βρισκόταν απέναντι σε παράγοντες του Ολυμπιακού.

Όταν κλήθηκε να περιγράψει τι θεωρούσε σημαντικότερο στη μακρά πορεία του, επέστρεψε σε εκείνο που, όπως έλεγε, αποτελούσε διαρκώς την προτεραιότητά του.

«Εγώ κοίταζα την ομάδα, να φτιάχνω ομάδα».

Ίσως αυτή η φράση να συνοψίζει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ήθελε να θυμούνται την παρουσία του στον Παναθηναϊκό. Έναν πρόεδρο που έπαιρνε αποφάσεις, συγκρουόταν, δεχόταν κριτική, αλλά θεωρούσε ότι η προσωπική του αποστολή ήταν να διατηρεί την ομάδα ισχυρή.

Η τελευταία του συνέντευξη αποκτά πλέον τον χαρακτήρα μιας προσωπικής μαρτυρίας για μια εποχή του ελληνικού ποδοσφαίρου που έχει οριστικά περάσει στην ιστορία.

• Γιώργος Βαρδινογιάννης
• Παναθηναϊκός