Politico: Σενάρια αντικατάστασης του Μερτς πριν από τις κρίσιμες κάλπες του Σεπτεμβρίου

Στη CDU ανοίγει η συζήτηση για ενδεχόμενη αλλαγή καγκελαρίου, με τον Φρίντριχ Μερτς να αντιμετωπίζει εσωκομματική πίεση πριν από τις περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου στη Γερμανία. Η έκβαση των αναμετρήσεων, ιδιαίτερα στα ανατολικά κρατίδια, θεωρείται κρίσιμη για την πολιτική του επιβίωση και για τη συνοχή του συντηρητικού χώρου.

Παρότι ο ίδιος εμφανίζεται δημόσια βέβαιος ότι η εσωκομματική ένταση θα υποχωρήσει μετά το καλοκαίρι, στελέχη της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) εκφράζουν αυξανόμενη δυσφορία για την πορεία της κυβέρνησης και τις δημοσκοπικές επιδόσεις του κόμματος.

Η δυσαρέσκεια εντάθηκε μετά τον τελευταίο κυβερνητικό ανασχηματισμό, ο οποίος προκάλεσε αντιδράσεις, κυρίως από πολιτικά πρόσωπα που έμειναν εκτός κυβερνητικού σχήματος. Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO, σε κύκλους της CDU συζητείται πλέον ακόμη και ένα «Kanzlertausch», δηλαδή η αντικατάσταση του καγκελαρίου πριν ολοκληρωθεί η κοινοβουλευτική θητεία.

Ως πιθανός διάδοχος του Μερτς αναφέρεται ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βιστ. Το σενάριο αυτό συνδέεται με το ενδεχόμενο αρνητικού εκλογικού αποτελέσματος για τη CDU στις περιφερειακές κάλπες.

 

German Chancellor Friedrich Merz doesn’t seem to think his job will be in danger when he gets back from his summer holiday.

He may be underestimating the pressure building within his own party.

🔗 https://t.co/mlhRVOTcFV pic.twitter.com/0ZZF8izNtq

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) August 7, 2026

Η άνοδος της AfD στις περιφερειακές εκλογές

Η βασική ανησυχία της CDU και του κυβερνητικού στρατοπέδου αφορά την εκλογική δυναμική της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD). Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου αναμένεται να διεξαχθούν σε περιοχές όπου το ακροδεξιό κόμμα εμφανίζει ισχυρή επιρροή και διεκδικεί ηγετικό ρόλο.

Οι δημοσκοπήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, καταγράφουν πιθανότητα η AfD να εξασφαλίσει ακόμη και απόλυτη πλειοψηφία στη Σαξονία-Άνχαλτ. Προβάδισμα φέρεται επίσης να έχει στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ενώ εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσει υψηλά ποσοστά και στο Βερολίνο.

Στελέχη της CDU ανησυχούν ότι, μετά τις εκλογές, τοπικοί βουλευτές του κόμματος στην ανατολική Γερμανία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν κυβερνήσεις με επικεφαλής την AfD. Μια τέτοια εξέλιξη θα ερχόταν σε αντίθεση με τη δέσμευση του Μερτς ότι δεν θα υπάρξει συνεργασία με την ακροδεξιά.

Οι σχετικές συζητήσεις χαρακτηρίζονται προς το παρόν «υποθετικές». Ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα θεωρείται πιθανό σημείο καμπής, καθώς θα επηρεάσει τόσο την εσωκομματική θέση του καγκελαρίου όσο και τη στρατηγική της CDU απέναντι στην AfD.

Πώς μπορεί να αλλάξει καγκελάριος

Η αντικατάσταση εν ενεργεία καγκελαρίου από πολιτικό του ίδιου κυβερνητικού χώρου αποτελεί σπάνιο γεγονός στη μεταπολεμική πολιτική ιστορία της Γερμανίας. Έχει καταγραφεί τρεις φορές: το 1963, όταν αποχώρησε ο Κόνραντ Αντενάουερ, το 1966 μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του Λούντβιχ Έρχαρντ και το 1974, όταν ο Βίλι Μπραντ παραιτήθηκε έπειτα από το σκάνδαλο κατασκοπείας που συγκλόνισε τη χώρα.

Η προοπτική αλλαγής καγκελαρίου μόλις έναν χρόνο μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Μερτς θεωρείται ασυνήθιστη για τα γερμανικά δεδομένα. Η πολιτική παράδοση της χώρας δίνει μεγάλο βάρος στην κυβερνητική σταθερότητα, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για δραστικές εσωτερικές κινήσεις.

Το λιγότερο συγκρουσιακό ενδεχόμενο θα ήταν η παραίτηση του Μερτς και η εκλογή νέου καγκελαρίου από την Bundestag, με την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αν ο ίδιος δεν συναινούσε στην αποχώρησή του, οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του θα έπρεπε να κινήσουν διαδικασία εποικοδομητικής πρότασης δυσπιστίας, προτείνοντας ταυτόχρονα νέο επικεφαλής της κυβέρνησης.

Μια τέτοια διαδικασία θεωρείται πολιτικά δύσκολη και ενδέχεται να προκαλούσε ευρύτερη κρίση στον κυβερνητικό συνασπισμό. Σε ακραία περίπτωση, θα μπορούσε να οδηγήσει στη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.

Ο Μάρκους Σέντερ υπέρ του Μερτς

Παρά τις εσωκομματικές συζητήσεις, οι κορυφαίοι εκπρόσωποι του συντηρητικού χώρου εξακολουθούν να στηρίζουν δημόσια τον Φρίντριχ Μερτς. Ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας και επικεφαλής της CSU, Μάρκους Σέντερ, δήλωσε ότι είναι «απόλυτα πεπεισμένος» πως ο Μερτς θα παραμείνει καγκελάριος.

Ο Σέντερ προειδοποίησε ότι μια αλλαγή ηγεσίας θα μπορούσε να ανοίξει νέο κύκλο εσωτερικής σύγκρουσης για τους συντηρητικούς και να ενισχύσει το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια εξέλιξη θα ωφελούσε κυρίως τις ακραίες πολιτικές δυνάμεις.

«Όποιος επιθυμεί νέες εκλογές σε αυτή τη συγκυρία, ουσιαστικά ενισχύει τους ριζοσπάστες. Η προτεραιότητα πρέπει να είναι η διακυβέρνηση της χώρας και όχι οι παρασκηνιακές συζητήσεις», υπογράμμισε.

Η χαμηλή δημοτικότητα και οι δημοσκοπήσεις

Η πίεση στον Γερμανό καγκελάριο αυξάνεται και λόγω των στοιχείων των δημοσκοπήσεων. Με βάση τον μέσο όρο ερευνών του POLITICO, η AfD καταγράφει 28% σε εθνικό επίπεδο, ενώ η CDU βρίσκεται στο 21%.

Παράλληλα, μόνο το 13% των Γερμανών δηλώνει ικανοποιημένο από την απόδοση του Φρίντριχ Μερτς. Το ποσοστό αυτό αποτελεί το χαμηλότερο για εν ενεργεία καγκελάριο στα σχεδόν 30 χρόνια διεξαγωγής της έρευνας ARD-DeutschlandTrend.

Η χαμηλή αποδοχή του καγκελαρίου συνδέεται με τη δυσκολία ανάκαμψης της γερμανικής οικονομίας, καθώς και με τις αντιδράσεις απέναντι στις σχεδιαζόμενες αλλαγές στο ασφαλιστικό και στο σύστημα υγείας.

Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι η απομάκρυνση του Μερτς παραμένει μια επιλογή υψηλού ρίσκου, παρά την έντονη εσωκομματική κριτική. Οι περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου αναμένεται να αποτελέσουν το επόμενο μεγάλο τεστ για τον καγκελάριο, τη CDU και την ικανότητα του συντηρητικού στρατοπέδου να περιορίσει την άνοδο της AfD.

• AfD
• CDU
• Politico
• Γερ​μανία
• Φρίντριχ Μερτς