Politico: 5 «καυτά» ζητήματα για την άτυπη σύνοδο της ΕΕ στην Κοπεγχάγη – Τι δεν θα συζητηθεί

Από την οικοδόμηση ενός «τείχους drones» στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ μέχρι την παράκαμψη της ουγγρικής αδιαλλαξίας απέναντι στην Ουκρανία, αυτά είναι τα πιο πιεστικά ζητήματα που θα τεθούν επί τάπητος στην άτυπη Σύνοδο της Ένωσης.

Οι ηγέτες της Ευρώπης συγκεντρώνονται την Τετάρτη σε μια Κοπεγχάγη – φρούριο για τη Σύνοδο, με την αίσθηση ή τώρα ή ποτέ. Θα συζητήσουν πώς θα ενισχύσουν την άμυνα της Ένωσης -και από πού θα βρουν τα χρήματα.

Σπάνια το διακύβευμα ήταν μεγαλύτερο, με τις ΗΠΑ να εμφανίζονται χλιαρές στην υποστήριξή τους προς την ευρωπαϊκή άμυνα και τη Μόσχα να εντείνει τις προκλήσεις στα σύνορα της Ευρώπης.

Καθώς οι ηγέτες θα μιλούν στη Σύνοδο, μια γερμανική φρεγάτα βρίσκεται αγκυροβολημένη στο λιμάνι της πρωτεύουσας της Δανίας -μια επίδειξη ευρωπαϊκής στρατιωτικής ισχύος και ένδειξη του πολεμικού κλίματος στην Κοπεγχάγη. «Η Ευρώπη βρίσκεται σε έναν υβριδικό πόλεμο», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν.

Οι συνομιλίες της Συνόδου αναμένεται να ξεκινήσουν γύρω στη 1 μ.μ. και να διαρκέσουν έως τις 5:30 μ.μ., με την άμυνα και την Ουκρανία στην κορυφή της ατζέντας. Αυτό αφήνει περίπου τέσσερις ώρες στους ηγέτες για να βρουν κάποια συναίνεση που θα επικυρωθεί σε άλλη σύνοδο κορυφής της ΕΕ σε τρεις εβδομάδες.

Ακολουθούν τα πέντε καυτά ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι της Συνόδου:

1. Άμυνα

Η Ένωση θα πρέπει να αποφασίσει αν η Επιτροπή θα ηγηθεί μεγάλων αμυντικών έργων -όπως το «τείχος drones» στα ανατολικά σύνορα που ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα η Κομισιόν- ή αν θα τα αναλάβουν μεμονωμένα κράτη μέλη. Οι μεγαλύτερες χώρες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, προτιμούν περισσότερη εθνική αυτονομία.

Θα συζητηθεί επίσης η χρηματοδότηση τέτοιων έργων: ορισμένες χώρες υποστηρίζουν την κοινή ανάληψη χρέους, ενώ άλλες, όπως η Γερμανία, θέλουν η χρηματοδότηση να περάσει μέσα από το SAFE, το χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ ύψους 150 δισ. ευρώ για εξοπλισμούς. Η Ένωση θέλει απαντήσεις ώστε να οριστικοποιήσει τον οδικό χάρτη για τον εξοπλισμό της έως το 2030.

2. Τα παγωμένα ρωσικά δισεκατομμύρια

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι βρήκε ένα «παραθυράκι» ώστε να αξιοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για ένα «δάνειο αποζημιώσεων» ύψους 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία -αν καταφέρει να πάρει την έγκριση των χωρών.

Με βάση το σχέδιο, τα ρωσικά κεφάλαια που έχουν παγώσει από την αρχή του πολέμου θα δοθούν στο Κίεβο ως άτοκο δάνειο, με την Ουκρανία να το αποπληρώνει μόνο όταν η Μόσχα τερματίσει τον πόλεμο και καταβάλει αποζημιώσεις.

Μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε ομόφωνη έγκριση -κάτι που δεν αναμένεται από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, ενώ και το Βέλγιο είναι επιφυλακτικό καθώς τα κεφάλαια βρίσκονται σε βελγικό τραπεζικό λογαριασμό.

Η Επιτροπή ωστόσο πιστεύει ότι μπορεί να προχωρήσει με ενισχυμένη πλειοψηφία και υποστηρίζει ότι το σχέδιο θα ενισχύσει και τη δική της αμυντική βιομηχανία.

3. Ξεμπλοκάρισμα της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ

Για να προχωρήσει η Ουκρανία στην πορεία ένταξής της, χρειάζεται το «πράσινο φως» και των 27 χωρών της ΕΕ. Πρόβλημα: η Ουγγαρία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θα μπλοκάρει την ένταξη.

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναμένεται να θέσει το ενδεχόμενο αλλαγής του πλαισίου διαπραγματεύσεων, ώστε τα κεφάλαια ένταξης να μπορούν να ανοίξουν με ειδική πλειοψηφία αντί για ομοφωνία, παρακάμπτοντας το ουγγρικό βέτο.

Η πρόταση -που είχε παρουσιαστεί από το POLITICO- έχει τη στήριξη της Επιτροπής, όμως είναι απίθανο να την αποδεχθεί η Βουδαπέστη. Επιπλέον, συναντά αντιστάσεις και από άλλες χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και η Ελλάδα.

4. Νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Το 19ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ, που ανακοινώθηκε τον περασμένο μήνα, δεν έχει εγκριθεί ακόμα από όλα τα κράτη. Στοχοποιεί περισσότερες ρωσικές και ξένες τράπεζες και ενεργειακές εταιρείες, σύμφωνα με προσχέδιο -περιλαμβάνοντας και εταιρείες από την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν.

Η Ουγγαρία έχει ιστορικό στο να εμποδίζει τέτοια πακέτα (πριν τελικά υποχωρήσει), ενώ ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν έχει δηλώσει πως θέλει να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια με δικούς του όρους.

5. Το «καυτό» Βερολίνο

Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, φτάνει στην Κοπεγχάγη με μια «μακριά λίστα παραπόνων». Έχει ήδη ενημερώσει στελέχη του κόμματός του ότι σκοπεύει να καταθέσει «συγκεκριμένες απαιτήσεις» για να περιορίσει τη «διαρκή ρύθμιση» από την ΕΕ και να «βάλει φρένο στη μηχανή των Βρυξελλών».

Στην κορυφή των αιτημάτων του βρίσκεται η ανατροπή ή αποδυνάμωση της απαγόρευσης κινητήρων εσωτερικής καύσης. Ωστόσο, το θέμα διχάζει: η Σουηδία αντιτίθεται σθεναρά στην εγκατάλειψη της προθεσμίας του 2035 για τη σταδιακή κατάργηση βενζινοκίνητων και πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων.

Τι δεν θα συζητηθεί: η θέση της Γερμανίας σχετικά με τις κυρώσεις στο Ισραήλ. Ο Μερτς, που κινείται ανάμεσα σε πλήρη στήριξη προς το Ισραήλ και σε καταδίκη των απωλειών αμάχων στη Γάζα, αναμενόταν να ξεκαθαρίσει την επίσημη στάση του Βερολίνου στην Κοπεγχάγη, αλλά τελικά ανέβαλε την απόφαση.

• άτυπη Σύνοδος
• Κοπεγχάγη