Politico: Η Γαλλία σε πολιτικό αδιέξοδο – Ούτε η παραίτηση Μακρόν δίνει λύση

Η γαλλική πολιτική βρίσκεται σε τέτοιο αδιέξοδο που η παραίτηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν -μια ιδέα που μέχρι πρότινος ψιθυριζόταν μόνο στους διαδρόμους της εξουσίας- συζητείται πλέον ανοιχτά, όπως αναφέρει το Politico.

Ωστόσο, παρότι η αποχώρησή του θα προκαλούσε σεισμό στη διπλωματική σκηνή της Ευρώπης, οι αμφιβολίες για το αν κάτι τέτοιο θα μπορούσε να λύσει το πολιτικό μπλοκάρισμα της Πέμπτης Δημοκρατίας πληθαίνουν. Τα προβλήματα της Γαλλίας φαίνεται να είναι βαθύτερα.

Ο Μακρόν ήδη αναζητά τον πέμπτο πρωθυπουργό του μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, καθώς ο Φρανσουά Μπαϊρού αναμένεται να απομακρυνθεί τη Δευτέρα λόγω των εξαιρετικά αντιδημοφιλών μέτρων για τον περιορισμό του τεράστιου δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας.

Αλλά θα μπορούσε ένας νέος υποψήφιος πρωθυπουργός να περάσει τις περικοπές δισεκατομμυρίων ευρώ που απαιτούνται για την αποφυγή χρεοκοπίας; Και θα έδινε μια νέα πρόωρη εκλογική αναμέτρηση λειτουργική πλειοψηφία; Καμία από τις δύο εκδοχές δεν μοιάζει πιθανή. Και ακόμη κι αν ο Μακρόν παραιτούταν, ο διάδοχός του σχεδόν σίγουρα θα αντιμετώπιζε τα ίδια εμπόδια.

Για σχεδόν 70 χρόνια, οι θεσμοί της Πέμπτης Δημοκρατίας άντεχαν, όσο συχνές κι αν ήταν οι απεργίες και οι κινητοποιήσεις. Οι κυβερνήσεις έπεφταν, αλλά οι πρόεδροι, συνήθως, ολοκλήρωναν τη θητεία τους -αν και με φθαρμένη δημοφιλία, το σύστημα κρατούσε.

Σήμερα, όμως, η Βουλή είναι παραλυμένη, οι δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις βαλτώνουν και τα σημάδια κοινωνικής αναταραχής πληθαίνουν. Οι αγορές είναι νευρικές, ενώ ο ίδιος ο Μπαϊρού προειδοποιεί ότι το Παρίσι κινδυνεύει με σενάριο «τύπου Ελλάδας», αν δεν μειώσει τις δαπάνες.

Σε αυτό το κλίμα, ο πρόεδρος του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Ζορντάν Μπαρντελά και ο ηγέτης της Αριστεράς Ζαν-Λυκ Μελανσόν, των οποίων τα κόμματα κατέχουν από κοινού το ένα τρίτο των εδρών στην Εθνοσυνέλευση, ζητούν ανοιχτά την αποχώρηση του προέδρου.

Η συζήτηση για την παραίτησή του δεν θεωρείται πλέον αδιανόητη -έχει περάσει στο τραπέζι έγκριτων πολιτικών σχολιαστών και ακόμη και ορισμένων στελεχών της κεντροδεξιάς.

«Το ακούμε πλέον και από φωνές που βρίσκονται κοντά στο στρατόπεδο Μακρόν», λέει ο Ματιέ Γκαγιάρντ, αναλυτής της Ipsos France. «Η αμηχανία είναι πραγματική».

Παραμένει στο παιχνίδι

Ο Μακρόν, ωστόσο, θεωρείται εξαιρετικά απίθανο να ρίξει την πετσέτα. Η πρόωρη αποχώρησή του -οι προεδρικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027- δεν θα έλυνε το χάος.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μια νέα βουλευτική αναμέτρηση θα κατέληγε και πάλι σε αδιέξοδο, πιθανόν με λίγες επιπλέον έδρες για το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λεπέν.

«Οι πολιτικοί πιστεύουν λανθασμένα στον μύθο ότι οι Γάλλοι εκλέγουν έναν ηγέτη και μετά του δίνουν αυτόματα κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να κυβερνήσει», τονίζει ο συνταγματολόγος Μπενζαμίν Μορέλ.

Η ιδέα αυτή, λέει, κατέρρευσε με την εκλογή του Μακρόν το 2017, όταν γκρέμισε το παραδοσιακό διπολικό σύστημα. Οι πολιτικές ρωγμές που δημιουργήθηκαν τότε, τώρα τον στοιχειώνουν. «Δεν έχω δει τέτοια αβεβαιότητα από τότε που ήμουν φοιτητής το 1968», λέει ο Ερίκ Σανέ, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της AXA, αναφερόμενος στις ταραχές που παρέλυσαν τότε τη Γαλλία. «Ξαφνικά, δεν ξέρεις τι γίνεται με την οικονομία σου, την κυβέρνησή σου», συμπληρώνει.

Νέος ηγέτης, ίδια αδιέξοδα

Γνωστός για την αδιαλλαξία του, ο Μακρόν έχει απορρίψει επανειλημμένα την ιδέα πρόωρης αποχώρησης. Ο 47χρονος κεντρώος είναι κυρίαρχη, αλλά και βαθιά διχαστική φιγούρα της γαλλικής πολιτικής εδώ και οκτώ χρόνια, ενώ το όραμά του για μια «start-up nation» δεν έχει εκπληρωθεί.

Ο ίδιος γνωρίζει καλά ότι δεν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις πως οι πολιτικές δυνάμεις είναι πρόθυμες να βάλουν στην άκρη τις διαφορές τους για να λύσουν το δημοσιονομικό πρόβλημα. «Θα συνεχίσουμε να βυθιζόμαστε στο έλλειμμα, δεν θα γίνει τίποτα και η κατάσταση θα χειροτερεύει», λέει ο Γκασπάρ Γκαντζέρ, πρώην σύμβουλος του Φρανσουά Ολάντ.

Οι αντιπολιτευόμενοι κάνουν λάθος αν πιστεύουν ότι με νέους πρωθυπουργούς, νέες εκλογές ή ακόμη και πρόωρη προεδρική εκλογή θα αποφύγουν το πικρό φάρμακο που προσπαθούν να περάσουν οι κυβερνήσεις Μακρόν, υπογραμμίζει ο Σανέ.

«Αν ο κόσμος αρχίσει να πιστεύει ότι μπορούμε να ζήσουμε με ελλείμματα, τότε οδεύουμε σε κρίση», τονίζει. «Η Γερμανία θα θεωρήσει τη Γαλλία σοβαρό πρόβλημα και η ΕΚΤ δεν θα μπορέσει να βοηθήσει στην αποπληρωμή του χρέους». Η Γερμανία, σημειώνει, ίσως θέσει όρους σε οποιαδήποτε στήριξη. Όμως, ακόμη κι αν το Βερολίνο ασκήσει πίεση, θα συμμορφωθεί η Γαλλία; Αν κρίνουμε από τα «κίτρινα γιλέκα» του 2018-2019, τις συνταξιοδοτικές διαδηλώσεις του 2023 και τα τωρινά καλέσματα για γενική απεργία, η κοινωνία δείχνει ελάχιστη διάθεση για θυσίες και λιτότητα.

Όσο για την απομάκρυνση του Μακρόν, η Γαλλία γνωρίζει καλά -από τη δική της επαναστατική, «αποκεφαλιστική» ιστορία- τόσο τη γοητεία όσο και τους κινδύνους του να «πέσει το κεφάλι του ηγέτη». Είναι εύκολο να το ζητάς· το δύσκολο είναι να διαχειριστείς το χάος που θα ακολουθήσει.

• Γαλλία
• Εμανουέλ Μακρόν