Politico: Η κατάρρευση της κυβέρνησης πιέζει τον Μακρόν όσο ποτέ άλλοτε

Η διέξοδος του Εμανουέλ Μακρόν από την πολιτική και οικονομική κρίση που ταλανίζει τη Γαλλία μοιάζει πλέον σχεδόν αδύνατη. Τη Δευτέρα, ο βασικός του σύμμαχος, πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού, ανατράπηκε σε μια αιματηρή ψηφοφορία δυσπιστίας, με 364 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ της απομάκρυνσής του και μόλις 194 να τον στηρίζουν.

Το γραφείο του Μακρόν ανακοίνωσε άμεσα ότι «τις επόμενες ημέρες» θα διορίσει τον πέμπτο πρωθυπουργό της χώρας μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για το αν ο νέος πρωθυπουργός θα καταφέρει να επιβάλει τις δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ περικοπών που θεωρούνται αναγκαίες ώστε να σωθεί η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε. από μια κρίση χρέους που διογκώνεται, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Politico.

Ο Μακρόν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δημόσιας κριτικής, ενόψει των απειλών για εθνική απεργία στις 10 Σεπτεμβρίου και των μεγάλων διαδηλώσεων που έχουν προγραμματιστεί από τα συνδικάτα στις 18 Σεπτεμβρίου.

Η δημοτικότητά του έχει κατρακυλήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι είναι πιο αντιδημοφιλής ακόμα και από την περίοδο κορύφωσης των διαδηλώσεων των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019, μία από τις σοβαρότερες κρίσεις της θητείας του.

Παρά τη βεβαιότητα που τον χαρακτηρίζει ότι μπορεί να ξεφεύγει σαν… Χουντίνι από τις πιο δύσκολες καταστάσεις, ο Μακρόν εξακολουθεί να ελπίζει σε μια συμφωνία με τη μετριοπαθή αριστερά, τους κεντρώους και το συντηρητικό κόμμα Les Républicains ώστε να σχηματίσει μια κυβέρνηση μειοψηφίας που θα καταλήξει επιτέλους σε συμφωνία για τον προϋπολογισμό.

Όμως στην πραγματικότητα, μάλλον πρόκειται για μάταιη προσπάθεια σε μια χώρα που δείχνει όλο και πιο δύσκολα κυβερνήσιμη. Το μέγεθος της ήττας του Μπαϊρού στο κοινοβούλιο και τα μηνύματα που έρχονται ήδη από τους βουλευτές δείχνουν ότι οι προσπάθειες του Μακρόν είναι καταδικασμένες εξαρχής.

Ο Μακρόν προσπαθεί να κρατήσει το κέντρο

Μέσα σε μια μέρα γεμάτη ένταση στο κοινοβούλιο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιτέθηκαν στον Μακρόν, θεωρώντας τον πρωταγωνιστή του πολιτικού αδιεξόδου που καταπνίγει τη Γαλλία.

«Υπάρχει μόνο ένα πρόσωπο υπεύθυνο για την κρίση, για το φιάσκο και την αστάθεια: ο πρόεδρος της Δημοκρατίας», δήλωσε ο Μπορίς Βαγκό, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Σοσιαλιστών.

Ο κομμουνιστής Στεφάν Πεό παρομοίασε την κρίση με την ταινία “Η Διάσωση του Στρατιώτη Ράιαν”, λέγοντας ότι ο Μπαϊρού είναι «ο τέταρτος πρωθυπουργός που έπεσε για να σωθεί ο πρόεδρος Μακρόν».

Μετά την ψηφοφορία, πολλοί ζήτησαν την παραίτηση του προέδρου. «Δεν θέλει να αλλάξει πολιτική ο πρόεδρος; Τότε θα πρέπει να αλλάξουμε πρόεδρο», είπε η Ματίλντ Πανο, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της ριζοσπαστικής αριστεράς Ανυπότακτη Γαλλία.

Ο Μακρόν αντιμετωπίζει σκληρή πρόκληση στο να κρατήσει το κέντρο ενωμένο, ενώ η ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση — που προηγείται στις δημοσκοπήσεις — και η άκρα αριστερά βρίσκονται σε αντικυβερνητική αντεπίθεση, απειλώντας να ρίξουν κάθε μελλοντική κυβέρνηση που θα τολμήσει περικοπές στις δημόσιες δαπάνες.

Η ενοποίηση του κέντρου είναι δύσκολη γιατί οι κεντροαριστεροί Σοσιαλιστές και οι κεντροδεξιοί Républicains διαφωνούν ριζικά ως προς τους οικονομικούς στόχους, παρά τους φόβους ότι η αδυναμία της Γαλλίας να τακτοποιήσει τα οικονομικά της θα μπορούσε να επιβαρύνει και τα δημοσιονομικά της Ε.Ε.

Όλα τα βλέμματα στους Σοσιαλιστές

Στην αποχαιρετιστήρια ομιλία του, ο Μπαϊρού προειδοποίησε για τη σοβαρότητα του οικονομικού αδιεξόδου, λέγοντας ότι η χώρα πάσχει από ένα «θανάσιμου κινδύνου» επίπεδο χρέους.
«Έχετε τη δύναμη να ανατρέψετε την κυβέρνηση, αλλά όχι να σβήσετε την πραγματικότητα», είπε στους βουλευτές.

Ωστόσο, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης άρχισαν αμέσως να προετοιμάζουν τα σενάρια μετά τον Μπαϊρού. Βλέποντας μια ευκαιρία για την αριστερά, ο Σοσιαλιστής Βαγκό κάλεσε τον φιλελεύθερο πρόεδρο Μακρόν να «κάνει το καθήκον του» και να διορίσει πρωθυπουργό από τις τάξεις τους. «Είμαστε έτοιμοι, ελάτε να μας πάρετε», είπε.

Εξήγγειλε «έναν άλλο δρόμο» για τη Γαλλία, που θα περιλαμβάνει, όπως είπε, μια δικαιότερη φορολογική πολιτική, και υποσχέθηκε να ακυρώσει το σχέδιο Μπαϊρού για κατάργηση δύο αργιών.
Ως το βράδυ της Δευτέρας, διάφορα σενάρια με κεντρικό ρόλο το Σοσιαλιστικό Κόμμα κυκλοφορούσαν ήδη.

Αυτά περιλάμβαναν μια «μεγάλη συμμαχία» από τους συντηρητικούς έως τους Σοσιαλιστές (το λιγότερο πιθανό), αλλά και ένα «σύμφωνο μη επιθετικότητας» που θα επέτρεπε στους Σοσιαλιστές να μην ανατρέψουν μια κεντροδεξιά κυβέρνηση με αριστερόστροφο πρωθυπουργό, με αντάλλαγμα παραχωρήσεις στον προϋπολογισμό.

Συζητήθηκε επίσης ένα παρόμοιο σενάριο με τους Républicains, όπου εκείνοι δεν θα ανέτρεπαν μια αριστερή κυβέρνηση με αντάλλαγμα οικονομικές παραχωρήσεις.

Το τεντωμένο σχοινί ανάμεσα σε αριστερά και δεξιά

Θεωρητικά, μια κυβέρνηση που θα είχε τη στήριξη τόσο των Σοσιαλιστών όσο και των Républicains θα διέθετε ευρύτερη κοινοβουλευτική βάση από εκείνη του απερχόμενου Μπαϊρού.

Αλλά γιατί να συνεργαστούν δύο κόμματα που βρίσκονται παραδοσιακά σε σύγκρουση; Υπάρχει μια μικρή πιθανότητα να αντιληφθούν ότι συμφέρει να συμβιβαστούν για να διατηρήσουν τις έδρες τους, αντί να οδηγήσουν τη Γαλλία σε μεγαλύτερο χάος και σε πρόωρες εκλογές με τον κίνδυνο να τις χάσουν. Στην πραγματικότητα, όμως, ο κίνδυνος αποτυχίας είναι τεράστιος.

Ο Λοράν Βοκιέ, επικεφαλής των Républicains, προειδοποίησε ότι το κόμμα του δεν θα στηρίξει καμία σοσιαλιστική κυβέρνηση που θα επηρεάζεται βαθιά από πιο ριζοσπαστικά αριστερά κόμματα, όπως εκείνα με τα οποία είχαν συνεργαστεί στις περσινές εκλογές στο πλαίσιο του «Νέου Λαϊκού Μετώπου». «Δεν θα δεχθούμε ποτέ την επιζήμια πολιτική πλατφόρμα του Νέου Λαϊκού Μετώπου», είπε. «Και αυτό φυσικά ισχύει για οποιαδήποτε σοσιαλιστική κυβέρνηση υιοθετήσει τις ιδέες του».

Επιπλέον, με τις τοπικές εκλογές να έρχονται τον Μάρτιο του 2026, κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν θέλει πραγματικά να συνδεθεί με έναν πρόεδρο που περιβάλλεται από την αύρα του fin de règne («τέλους εποχής»). Ακόμη και αν οι ηγεσίες των κεντρώων κομμάτων συμφωνούσαν σε έναν συμβιβασμό για τον προϋπολογισμό, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι απλοί βουλευτές τους θα ακολουθούσαν.

Η ψηφοφορία για τον Μπαϊρού είναι ενδεικτική: τη Δευτέρα, οι Républicains εμφανίστηκαν βαθιά διχασμένοι, με 27 να τον στηρίζουν και 13 να τον καταψηφίζουν, παρά τις εκκλήσεις του υπουργού Εσωτερικών και επικεφαλής τους, Μπρουνό Ρεταγίο, να στηρίξουν την κυβέρνηση.

Η ακροδεξιά ηγέτιδα Μαρίν Λεπέν αμφισβήτησε επίσης την ικανότητα του Μακρόν να κρατήσει το κέντρο και να πετύχει μια συμφωνία ανάμεσα σε αριστερά και δεξιά για τον προϋπολογισμό. Για την ίδια, η μόνη λύση είναι οι εκλογές.

«Η διάλυση της Βουλής δεν θα είναι επιλογή, αλλά υποχρέωση», είπε. Ωστόσο, ακόμα κι αυτή η εκλογική αναμέτρηση δύσκολα θα θεράπευε τις βαθιές διαιρέσεις που βρίσκονται στον πυρήνα του παραλυτικού αδιεξόδου της χώρας.

• Γαλλία
• Εμανουέλ Μακρόν