Politico: Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αισιοδοξούν μετά το τηλεφώνημα με τον Τραμπ –αλλά ίσως τους γυρίσει μπούμερανγκ

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπορούν να ανασάνουν λίγο πιο άνετα μετά τις διαβεβαιώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι δεν προτίθεται να τους «πουλήσει» στην επικείμενη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, την Παρασκευή στην Αλάσκα.

Ωστόσο, η ανακούφιση είναι συγκρατημένη. Με την τύχη της Ουκρανίας να βρίσκεται στα χέρια ενός τόσο χειριστικού ηγέτη όπως ο Πούτιν και ενός απρόβλεπτου όπως ο Τραμπ, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει μια ξαφνική ανατροπή όταν οι δύο βρεθούν πρόσωπο με πρόσωπο, σύμφωνα με ανάλυση του Politico.

Η πρόσφατη ρητορική του Τραμπ περί «ανταλλαγών εδαφών» είχε προκαλέσει πανικό στην ευρωπαϊκή πλευρά, με φόβους ότι οι ΗΠΑ θα συμφωνούσαν σε έναν διακανονισμό με τη Μόσχα ερήμην τους. Ένας έντονος γύρος διπλωματικών επαφών την Τετάρτη έδειξε να κατευνάζει προσωρινά αυτές τις ανησυχίες.

Οι Ευρωπαίοι αποκόμισαν την εντύπωση ότι ο Τραμπ κατανοεί πως πρέπει να υπάρξει κατάπαυση του πυρός πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για εδάφη, και ότι η Ουκρανία θα πρέπει να έχει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Κάποιοι μάλιστα διέκριναν σημάδια ότι η Ουάσινγκτον, σε μια στροφή 180 μοιρών, εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφέρει εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία μετά τον πόλεμο. «Ο Τραμπ γνωρίζει τις θέσεις της Ευρώπης και σε μεγάλο βαθμό τις συμμερίζεται», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, με αντίστοιχα θετικές δηλώσεις από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Η πρωθυπουργός της Λετονίας, Έβικα Σιλίνια, της οποίας η χώρα συνορεύει με τη Ρωσία, είπε στο Politico: «Είμαστε όλοι στην ίδια γραμμή όσον αφορά τη συμφωνία ειρήνης» και χαρακτήρισε τον Τραμπ «εξαιρετικό και μοναδικό διαπραγματευτή».

Πίσω από τις επίσημες δηλώσεις, ωστόσο, επικρατεί σκεπτικισμός. «Η ατμόσφαιρα ήταν θετική, αλλά ο Τραμπ, όπως πάντα, μίλησε πολύ για το τι θα έκανε, χωρίς να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς θα κάνει», σχολίασε Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Παρά τη σκληρότερη στάση του απέναντι στη Ρωσία και τις δηλώσεις περί «σοβαρών συνεπειών» αν ο Πούτιν δεν δείξει πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο, οι Ευρωπαίοι θυμούνται καλά ότι στο παρελθόν ο Τραμπ είχε υποτιμήσει δημόσια τον Ζελένσκι, είχε ζητήσει η Ουκρανία να καλύψει το κόστος του πολέμου μέσω συμφωνιών για ορυκτά και είχε συζητήσει με τον Πούτιν οικονομικές συνεργασίες για ενέργεια και σπάνιες γαίες.

Η στάση του Βανς

Ακόμη και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, γνωστός επικριτής της Ουκρανίας, εμφανίζεται να έχει μετριάσει τον τόνο του. Μετά από επαφές στη Βρετανία με Ουκρανούς αξιωματούχους, φέρεται να αναζητά «λύσεις» και να αναγνωρίζει ότι «ο Πούτιν είναι ο κακός της υπόθεσης».

Ωστόσο, την Κυριακή ξεκαθάρισε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ «δεν θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν τον πόλεμο», αφήνοντας την ευθύνη στους Ευρωπαίους να αγοράσουν οι ίδιοι όπλα από την αμερικανική βιομηχανία.

Το παιχνίδι του Πούτιν

Ο αναλυτής Γιαν Τεχάου από την Eurasia Group επισημαίνει ότι για τον Τραμπ το σημαντικότερο είναι να μη βγει από τη συνάντηση της Αλάσκας «χαμένος» στα μάτια της κοινής γνώμης. Γι’ αυτό, η επαφή με τους Ευρωπαίους είχε στόχο να αντλήσει πληροφορίες για τις τακτικές του Πούτιν και να εξασφαλίσει στήριξη αν τα πράγματα στραβώσουν.

Η ευρωπαϊκή ανησυχία εστιάζει στο ενδεχόμενο ο Πούτιν να προτείνει μια «άδεια» χειρονομία καλής θέλησης — όπως προσωρινή αναστολή βομβαρδισμών σε μια περιοχή — για να πείσει τον Τραμπ ότι επιθυμεί ειρήνη. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφωνία που θα ζητούσε από την Ουκρανία να παραχωρήσει περισσότερα εδάφη ή θα απαιτούσε την άρση ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Σε περίπτωση απόρριψης μιας «ελαττωματικής» συμφωνίας, ο Τραμπ θα μπορούσε να κατηγορήσει τους Ευρωπαίους και τους Ουκρανούς ότι εμποδίζουν την ειρήνη. Άλλωστε, δεν έχει ακόμη ευθυγραμμιστεί πλήρως με όλα τα ευρωπαϊκά αιτήματα για μια τελική συμφωνία.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι εξακολουθεί να υιοθετεί αφήγημα ευνοϊκό προς τη Ρωσία. Πριν από την κλήση του με τους Ευρωπαίους ηγέτες, επικαλέστηκε δηλώσεις του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος είπε ότι «το να κερδίζει πολέμους είναι αυτό που κάνει καλύτερα η Ρωσία». Ο Τραμπ χαρακτήρισε το σχόλιο «πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση».

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ουκρανία