Πολύτιμα ευρήματα στην Ουαλία: Το μυστήριο των 58 θαμμένων γυναικών σε μεσαιωνικό νεκροταφείο

Συναρπαστικές νέες ανακαλύψεις σε ένα μεσαιωνικό νεκροταφείο στην Ουαλία έφεραν τους αρχαιολόγους πιο κοντά στη λύση του μυστηρίου που περιβάλλει τις γυναίκες που ήταν θαμμένες εκεί, s;ymfvna με ρεπορτάζ του BBC. Οι ερευνητές εντόπισαν ό,τι φαίνεται να είναι ένα μικρό κτίσμα και έφεραν στο φως οικιακά και διακοσμητικά αντικείμενα, ανάμεσά τους και εξαιρετικά χρωματιστές γυάλινες χάντρες. Μέχρι στιγμής έχουν αποκαλυφθεί 58 σκελετοί, που χρονολογούνται στον 6ο ή 7ο αιώνα. Το ασυνήθιστο είναι ότι σχεδόν όλοι ανήκαν σε γυναίκες.

Τα νέα ευρήματα στην Ουαλία ενισχύουν τις ενδείξεις ότι ο χώρος ταφής αποτελούσε μέρος μιας πρώιμης γυναικείας θρησκευτικής κοινότητας. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αρχαιολόγοι πραγματοποιούν ανασκαφές στον χώρο, στα εδάφη του Κάστρου Fonmon, κοντά στο τέλος του διαδρόμου προσγείωσης του αεροδρομίου του Κάρντιφ. Οι σκελετοί είναι θαμμένοι σε ρηχούς τάφους, σκαμμένους στο ασβεστολιθικό υπόβαθρο. Αν και τα οστά και τα δόντια δείχνουν ότι οι γυναίκες αυτές έζησαν δύσκολες ζωές, τα αντικείμενα που βρέθηκαν στους τάφους υποδηλώνουν πλούτο και πολυτέλεια.

Η ερευνητική ομάδα προσπαθούσε επί χρόνια να καταλάβει ποια ήταν αυτές οι γυναίκες που βρέθηκαν θαμμένες στην Ουαλία. Η πιο πρόσφατη ανασκαφή έδωσε μια σημαντική ένδειξη: το περίγραμμα ενός πιθανού μικρού κτιρίου. «Παράγει θραύσματα οικοδομικής πέτρας, οπότε ίσως πρόκειται για δομικό στοιχείο. Θα μπορούσε να είναι ένα μικρό ιερό ή παρεκκλήσι», λέει ο Δρ Άντι Σίμαν, από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ, που ηγείται της ανασκαφής. «Πιστεύω πραγματικά ότι έχουμε έναν χώρο που ίσως ήταν μια πρώιμη θρησκευτική κοινότητα». 

Το πιθανό κτίσμα βρίσκεται στο κέντρο του νεκροταφείου και οι τάφοι είναι συγκεντρωμένοι γύρω του. Φαίνεται πως οι άνθρωποι ήθελαν να ταφούν όσο το δυνατόν πιο κοντά σε αυτό το σημείο. Τόσο κοντά, μάλιστα, ώστε –όπως λέει ο αρχαιολόγος Τούντουρ Ντέιβις– σε ορισμένους τάφους υπάρχουν πολλοί άνθρωποι. «Ήταν ένα ιδιαίτερα επιθυμητό σημείο ταφής», εξηγεί.
«Μερικές φορές δύο, τρία ή τέσσερα άτομα θάβονταν στο ίδιο σημείο, ξανά και ξανά. Δεν φαίνεται να υπήρχε ιδιαίτερο ταμπού στο να τοποθετούνται σώματα στο ίδιο μέρος και απλώς να μετακινούνται στο πλάι όσα βρίσκονταν ήδη εκεί».

Τα αντικείμενα που βρέθηκαν στην Ουαλία αποκαλύπτουν περισσότερα για τους ανθρώπους που ήταν θαμμένοι εδώ. Τα ευρήματα μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ. Η συντηρήτρια Νίκολα Έμερσον αφαιρεί προσεκτικά το χώμα από μια περίτεχνη χάλκινη πόρπη. «Χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση, αλλά πιθανότατα είναι από μπρούντζο», λέει. «Επίσης πιστεύουμε ότι ίσως ήταν επιχρυσωμένη, δηλαδή είχε μια επίστρωση χρυσού». Τα άκρα της, εξηγεί, ήταν καλυμμένα με πράσινο σμάλτο. «Ήταν μια ιδιαίτερα διακοσμητική πόρπη. Νομίζω πως πρόκειται για ένα πολύ ξεχωριστό εύρημα για τον χώρο».

Μαζί με αυτό το κομψό μεσαιωνικό κόσμημα, η ομάδα βρήκε επίσης μια καρφίτσα από οστό με λεπτομερές σχέδιο και μια χτένα σκαλισμένη περίτεχνα από κέρατο ελαφιού. Υπάρχουν επίσης εξαιρετικές, πολύχρωμες γυάλινες χάντρες. Με διάμετρο περίπου 3 χιλιοστά, καθεμία είναι ένα μικροσκοπικό έργο τέχνης. Πιθανότατα ήταν ραμμένες πάνω σε ρούχα ή προσαρτημένες σε κάποιο κόσμημα. Όμως και τα οικιακά αντικείμενα του χώρου λένε πολλά. «Έχουμε μια μυλόπετρα για άλεσμα σιτηρών για ψωμί. Έχουμε κεραμικά και γυάλινα σκεύη για φαγητό και ποτό», λέει ο Δρ Σίμαν. «Σαφώς δεν είναι μόνο ένας χώρος για τους νεκρούς. Υπάρχει και μια ζωντανή κοινότητα εδώ».

Πιστεύει ότι η κοινότητα αυτή στην Ουαλία ήταν απομονωμένη, ζούσε δίπλα στο νεκροταφείο και ήταν διαχωρισμένη από την υπόλοιπη κοινωνία. Τα κομμάτια αυτού του μεσαιωνικού παζλ αρχίζουν να ταιριάζουν, αλλά παραμένουν ερωτήματα. Βρέθηκαν τα λείψανα λίγων ανδρών –ποιοι ήταν; Και κάποια παιδιά επίσης –είχαν συγγένεια με τις γυναίκες; Και ενώ οι περισσότεροι θάφτηκαν με μεγάλη φροντίδα, δύο γυναίκες ρίχτηκαν σε έναν χαντάκι –η μία με δεμένα χέρια και πόδια. Τι είχαν κάνει για να αξίζουν μια τέτοια μεταχείριση; Η ομάδα προσπαθεί τώρα να διαπιστώσει αν πρόκειται για παράδειγμα πολύ πρώιμου Χριστιανισμού.

«Είναι μια περίοδος όπου η ιστορία δεν έχει ακόμη καταγραφεί», λέει ο Δρ Σίμαν. «Δεν κατανοούμε πλήρως τους πρώιμους εκκλησιαστικούς χώρους… Πώς λειτουργούσαν, πώς έμοιαζαν, πώς ήταν οργανωμένοι. Αυτό το γνωρίζουμε καλά για μεταγενέστερες περιόδους, αλλά σε αυτή τη διαμορφωτική φάση της ιστορίας δεν είναι καλά κατανοητό. Γι’ αυτό πρόκειται για μια πραγματικά συναρπαστική ευκαιρία». Οι αρχαιολόγοι θα συνεχίσουν τις ανασκαφές στην Ουαλία αργότερα μέσα στη χρονιά.

• αρχαιολόγοι
• Ουαλία
• σκελετοί