Πόσο ασφαλή είναι τα παλιά μας κτίρια; (Βίντεο)

Η Αθήνα είναι μια πόλη που κουβαλά πάνω της πολλές δεκαετίες ιστορίας. Πίσω όμως από τις γνώριμες προσόψεις και τα παλιά κτίρια του κέντρου, υπάρχει ένα διαχρονικό ζήτημα: τι συμβαίνει όταν ένα κτίριο γερνά, εγκαταλείπεται και δεν συντηρείται επαρκώς;

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την εικόνα της πόλης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η φθορά μπορεί να μετατραπεί σε ζήτημα ασφάλειας για κατοίκους, περαστικούς και γειτονικές ιδιοκτησίες. Και μπορεί να γίνει ξανά επίκαιρο μέσα σε λίγα λεπτά, όταν ένα περιστατικό φέρνει στην επιφάνεια όσα για χρόνια βρίσκονται πίσω από τις προσόψεις.

Το πρωί της Παρασκευής, η συζήτηση αυτή επέστρεψε στην επικαιρότητα. Ισχυρή έκρηξη σημειώθηκε σε παλιό διώροφο κτίριο στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα, προκαλώντας την κατάρρευση τμήματός του. Ένας άνθρωπος τραυματίστηκε ελαφρά, ενώ δύο γυναίκες απεγκλωβίστηκαν από παρακείμενο κτίριο. Τα ακριβή αίτια της έκρηξης παραμένουν υπό διερεύνηση, ενώ εξετάζεται, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο διαρροής φυσικού αερίου.

Ένα πρόβλημα που δεν εμφανίστηκε σήμερα

Για να βρούμε την απάντηση, πρέπει να γυρίσουμε μερικά χρόνια πίσω. Τον Ιούλιο του 2019, ο σεισμός των 5,1 Ρίχτερ που έπληξε την Αττική επανέφερε με έντονο τρόπο στο προσκήνιο την κατάσταση παλιών και εγκαταλελειμμένων κτιρίων.

Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς ξεκίνησε στην Αθήνα η κατεδάφιση του πρώτου από 13 κτίρια που είχαν κριθεί επικίνδυνα μετά τον σεισμό. Παράλληλα, εξετάζονταν και άλλα κτίρια ως προς τη στατικότητά τους.

Το πρόβλημα, μάλιστα, δεν περιορίζεται στην Αθήνα. Τον Δεκέμβριο του 2020, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επικαλούμενο καταγραφή των δήμων, έκανε λόγο για περίπου 9.500 ετοιμόρροπα ή επικινδύνως ετοιμόρροπα κτίρια σε ολόκληρη τη χώρα. Ο αριθμός αυτός δεν αποτελεί σημερινή απογραφή. Δείχνει, όμως, το μέγεθος ενός προβλήματος που είχε ήδη καταγραφεί σε εθνικό επίπεδο.

Τι γίνεται σήμερα στην Αθήνα;

Το ζήτημα έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Τον Ιούνιο του 2025, ο Δήμος Αθηναίων ανακοίνωσε την έναρξη κατεδαφίσεων επικίνδυνων κτισμάτων σε 21 περιοχές της πόλης.

Στη λίστα περιλαμβάνονταν τουλάχιστον 70 κτίρια, στην πλειονότητά τους χαρακτηρισμένα ως επικινδύνως ετοιμόρροπα. Η λίστα, σύμφωνα με τον Δήμο, μπορεί να διευρύνεται καθώς εντοπίζονται νέα κτίσματα μέσα από αυτοψίες των αρμόδιων υπηρεσιών.

Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 4 εκατομμύρια ευρώ από πόρους του Δήμου. Δεν αφορά μόνο ολοκληρωτικές κατεδαφίσεις. Περιλαμβάνει επίσης την απομάκρυνση επικίνδυνων τμημάτων, αντιστηρίξεις, υποστυλώσεις και άλλα μέτρα ασφαλείας, ανάλογα με την περίπτωση.

Η σχετική σύμβαση προβλέπει συνολικό χρόνο εκτέλεσης 36 μηνών. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα κτίρια της λίστας θα κατεδαφιστούν μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα, καθώς κάθε περίπτωση απαιτεί διαφορετική τεχνική και διοικητική διαδικασία.

Το ερώτημα πλέον είναι τι έχει γίνει στην πράξη. Στις δημόσια διαθέσιμες ανακοινώσεις και στοιχεία του Δήμου που εξετάστηκαν δεν εντοπίζεται μέχρι σήμερα ένα ενιαίο, επικαιροποιημένο απολογιστικό στοιχείο για την πορεία και των τουλάχιστον 70 περιπτώσεων. Είναι ένα στοιχείο που θα μπορούσε να δώσει σαφέστερη εικόνα για την πρόοδο του προγράμματος.

Παλαιό δεν σημαίνει αυτομάτως επικίνδυνο

Υπάρχει όμως μια σημαντική διευκρίνιση. Η ηλικία ενός κτιρίου από μόνη της δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί ένα κτίριο επικίνδυνο. Η ασφάλεια μιας κατασκευής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: τον τρόπο και την περίοδο κατασκευής, τους κανονισμούς που ίσχυαν τότε, την ποιότητα των υλικών, τις μεταγενέστερες επεμβάσεις, τη συντήρηση και, κυρίως, τη σημερινή κατάσταση του κτιρίου.

Ένα παλιό κτίριο μπορεί να είναι λειτουργικό και ασφαλές, ενώ ένα νεότερο μπορεί να παρουσιάζει προβλήματα αν έχει υποστεί σημαντικές φθορές ή μη ορθές επεμβάσεις.

Γι’ αυτό και το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να αντιμετωπίζονται όλα τα παλιά κτίρια ως επικίνδυνα. Είναι να εντοπίζονται έγκαιρα εκείνα που παρουσιάζουν πραγματικό κίνδυνο και να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα.

Από τη διαπίστωση στην παρέμβαση

Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη δυσκολία. Ένα επικίνδυνο κτίριο δεν αντιμετωπίζεται πάντα άμεσα. Υπάρχουν ιδιοκτησιακά ζητήματα, τεχνικές διαδικασίες, χαρακτηρισμοί, αδειοδοτήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ζητήματα προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Ο ίδιος ο Δήμος Αθηναίων αναφέρει ότι παρεμβαίνει όταν οι ιδιοκτήτες δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους και ο κίνδυνος παραμένει. Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα επικίνδυνα κτίρια έχουν καταγραφεί. Είναι πόσος χρόνος μεσολαβεί από την πρώτη αυτοψία μέχρι την πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ποια είναι όμως τα σημάδια που πρέπει να μας κινητοποιήσουν; Σε ρεπορτάζ του Live News, που μεταδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2023, ο πολιτικός μηχανικός Ευάγγελος Ματράγκος και ο αρχιτέκτονας Σωκράτης Δημητριάδης εξηγούν ποια προβλήματα σε ένα κτίριο χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, από τις ρωγμές και τις χιαστί ρηγματώσεις μέχρι τον σκουριασμένο οπλισμό και τις αποκλίσεις της κατασκευής.

Η έκρηξη στην Πλάκα δεν μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη ότι η παλαιότητα ενός κτιρίου προκάλεσε την κατάρρευσή του. Η έρευνα για τα αίτια βρίσκεται σε εξέλιξη. Μπορεί όμως να λειτουργήσει ως αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση που η Αθήνα έχει ανοίξει εδώ και χρόνια.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να περιμένουμε το επόμενο περιστατικό για να αναζητήσουμε ποια κτίρια χρειάζονται παρέμβαση. Είναι να γνωρίζουμε εγκαίρως πού βρίσκεται ο κίνδυνος και να μετατρέπεται η διαπιστωμένη επικινδυνότητα σε συγκεκριμένη πράξη, πριν ένα πρόβλημα γίνει είδηση.

• Δήμος Αθηναίων
• έκρηξη
• κατάρρευση κτιρίου
• μηχανικοί
• Πλάκα

Μείνετε ενημερωμένοι με το Newpost. Ακολουθήστε μας για να μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.

Google Ειδήσεις Facebook