Προειδοποίηση Κολυδά: Η έλλειψη δεδομένων κάνει την κακοκαιρία πιο επικίνδυνη στην Αττική – Κενό στο σύστημα πρόβλεψης

Η κακοκαιρία που πλήττει τη χώρα είναι και μια «δοκιμασία» για το ίδιο το σύστημα πρόγνωσης, καθώς η έλλειψη συγκεκριμένων παρατηρήσεων δημιουργεί σημαντικό επιχειρησιακό κενό. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο που αναδεικνύει η ανάρτηση του μετεωρολόγου του STAR, Θοδωρή Κολυδά, είναι ότι απουσιάζει η ραδιοβόληση στην Αθήνα στις 00 UTC, τη στιγμή που προβλέπεται να δεχθεί τα μεγαλύτερα ύψη βροχής.

Τι σημαίνει πρακτικά αυτή η απουσία για την Αττική;

Η ραδιοβόληση είναι μια βασική μέθοδος μέτρησης της ατμοσφαιρικής κατάστασης σε ύψη. Με απλά λόγια, είναι η “άμεση φωτογραφία” της ατμόσφαιρας στα 500 hPa (περίπου 5–6 χιλιόμετρα ύψος). Σε αυτή την στάθμη, οι μετεωρολόγοι εντοπίζουν κρίσιμες δομές όπως οι διαταραχές (troughs), που συχνά καθορίζουν πού θα «κολλήσει» το κύμα κακοκαιρίας, πού θα ενισχυθεί η βροχόπτωση και πού θα ενεργοποιηθεί έντονη κεραυνική δραστηριότητα.

Χωρίς την παρατήρηση αυτή:

1. δεν ξέρουμε με ακρίβεια πού βρίσκεται η διαταραχή,
2. δεν μπορούμε να “δέσουμε” τα προγνωστικά μοντέλα με πραγματικά δεδομένα,
3. η πρόγνωση γίνεται πιο αβέβαιη και ευάλωτη σε λάθη.

Γιατί η αβεβαιότητα των μοντέλων είναι πρόβλημα;

Όταν λείπει η παρατήρηση, η μετεωρολογία βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε μοντέλα. Όμως:

1. Τα μοντέλα διαφέρουν μεταξύ τους,
2. οι αποκλίσεις αυτές επηρεάζουν τη θέση των βροχοπτώσεων,
3. και μεταφράζονται σε διαφορετικές εκτιμήσεις για κεραυνική δραστηριότητα, δηλαδή για το πού θα “χτυπήσει” περισσότερο η κακοκαιρία.

Η ανώτερη τροπόσφαιρα είναι το «καρδιάκι» της δυναμικής της κακοκαιρίας. Αν αυτή η δυναμική δεν «δέσει» με πραγματική παρατήρηση, τότε η πρόγνωση γίνεται όχι απλά πιο δύσκολη, αλλά ριψοκίνδυνη, ειδικά σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης.

Τι συνέβαινε στο παρελθόν και γιατί είναι σημαντικό;

Ο Κολυδάς υπενθυμίζει ότι σε παρόμοιες περιπτώσεις στο παρελθόν η ΕΜΥ εκτελούσε τρεις παρατηρήσεις ημερησίως. Δηλαδή:

1. 00 UTC
2. 12 UTC
3. και μια ακόμα παρατήρηση που ενισχύει την ακρίβεια

Αυτό γινόταν ακριβώς για να καλυφθεί το κενό και να περιοριστεί η αβεβαιότητα. Όταν η Αθήνα δεν καταγράφει ραδιοβόληση στις 00 UTC, τότε το “κλειδί” που θα έδειχνε αν η διαταραχή βρίσκεται στην περιοχή ή πιο βόρεια/νότια, χάνεται.

Γιατί δεν είναι απλά τεχνικό ζήτημα;

Είναι ζήτημα ποιότητας πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης.

Αν η Αθήνα προβλέπεται να δεχθεί τα μεγαλύτερα ύψη βροχής, τότε η έλλειψη παρατήρησης δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια. Είναι κάτι που επηρεάζει:

1. τη δημιουργία αξιόπιστων προειδοποιήσεων,
2. τη διαχείριση κινδύνου,
3. την ασφάλεια πολιτών και υποδομών.

Η κακοκαιρία δεν “ρωτάει” αν υπάρχουν δεδομένα. Ωστόσο, η ασφάλεια των πολιτών εξαρτάται από το πόσο ακριβής είναι η πρόγνωση.

Τι εννοεί ο Θοδωρής Κολυδάς με τη δήλωσή του;

Ο Κολυδάς δεν μιλάει απλά για μια τεχνική δυσλειτουργία. Μιλάει για αδυναμία να δούμε την πραγματικότητα όπως είναι, με άμεση παρατήρηση, και για το πώς αυτή η αδυναμία μετατρέπεται σε:

1. αυξημένη αβεβαιότητα,
2. μεγαλύτερο εύρος πιθανών σεναρίων,
3. και τελικά λιγότερο αξιόπιστες προειδοποιήσεις.

Σε μια χώρα που πλήττεται συχνά από έντονες βροχοπτώσεις και πλημμυρικά φαινόμενα, η έλλειψη παρατήρησης σε κρίσιμες ώρες είναι πρόβλημα που αφορά όλους.

• Θοδωρής Κολυδάς
• κακοκαιρία