Προκαταρκτική συμφωνία ανάμεσα σε Ισραήλ και Χαμάς για εκεχειρία: Τι περιλαμβάνει, πώς θα προχωρήσει και τι παραμένει ασαφές

Το Ισραήλ και η Χαμάς κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία σχετικά με το προσχέδιο για την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και την απελευθέρωση ομήρων, ενισχύοντας τις ελπίδες για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί εδώ και 15 μήνες, σύμφωνα με το δίκτυο CBS.
Όπως επισημαίνεται, εάν όλα εξελιχθούν ομαλά, η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί και να τεθεί σε ισχύ τις επόμενες ημέρες, προσφέροντας ανακούφιση στον άμαχο πληθυσμό που έχει υποφέρει πάρα πολύ. Παρ’ όλα αυτά, η συμφωνία δεν θεωρείται τελεσίδικη, καθώς η Χαμάς φέρεται να έχει εγείρει νέους όρους προς το Ισραήλ, ζητώντας την παρουσίαση ενός χάρτη που να αποτυπώνει το σχέδιο αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα.

Οι διαμεσολαβητές «πέτυχαν να μειώσουν σημαντικά πολλές από τις διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών», ανέφερε την Τρίτη ο Μαζέντ αλ-Ανσαρί, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ. Οι διαπραγματεύσεις εστίασαν στις «τελικές λεπτομέρειες για την επίτευξη της συμφωνίας», πρόσθεσε.

Ωστόσο, οι μεσολαβητές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται το Κατάρ, η Αίγυπτος και οι Ηνωμένες Πολιτείες, προειδοποίησαν ότι ακόμη και η σημαντική πρόοδος που έχει σημειωθεί θα μπορούσε να ακυρωθεί την τελευταία στιγμή.

Τι θα προβλέπει η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός

Η συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, συνοδευόμενη από ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων.

Η Χαμάς είχε απαγάγει 251 ομήρους κατά την επίθεσή της στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023, ενώ εξακολουθεί να κρατά 94 από αυτούς. Ωστόσο, το Ισραήλ εκτιμά ότι μόνο 60 παραμένουν εν ζωή.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, το Ισραήλ πρόκειται να απελευθερώσει περίπου 1.000 Παλαιστίνιους κρατούμενους, πολλοί από τους οποίους βρίσκονται στις ισραηλινές φυλακές για χρόνια, ως αντάλλαγμα για την απελευθέρωση των ομήρων.

Η κατάπαυση του πυρός θα λειτουργήσει σε τρία στάδια

Το σχέδιο κατάπαυσης του πυρός αναμένεται να εφαρμοστεί σε τρία στάδια, μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία.

Οι λεπτομέρειες εξακολουθούν να εξετάζονται από τις δύο πλευρές μέχρι να οριστικοποιηθεί μια συμφωνία.

Πρώτο στάδιο

Κατά το πρώτο στάδιο αναμένεται να απελευθερωθούν 34 όμηροι, που είναι πολίτες, με αντάλλαγμα την αποφυλάκιση Παλαιστίνιων κρατουμένων.

Τρεις όμηροι θα απελευθερωθούν αμέσως, ενώ οι υπόλοιποι σε διάστημα έξι εβδομάδων.

Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου, τα ισραηλινά στρατεύματα θα αρχίσουν επίσης να αποσύρονται από κατοικημένες περιοχές στη Γάζα.

Σύμφωνα με την παλαιστινιακή πλευρά, οι λεπτομερείς διαπραγματεύσεις για το δεύτερο και το τρίτο στάδιο θα ξεκινήσουν τη 16η ημέρα της κατάπαυσης του πυρός.

Δεύτερο στάδιο

Στο δεύτερο στάδιο, θα απελευθερωθούν οι υπόλοιποι όμηροι, στρατιώτες και έφεδροι, με αντάλλαγμα Παλαιστίνιους κρατούμενους.

Από τους 1.000 Παλαιστίνιους κρατούμενους που φέρεται να έχει συμφωνήσει το Ισραήλ ότι θα απελευθερώσει, περίπου 190 εκτίουν ποινές 15 ετών ή και περισσότερο. Ισραηλινός αξιωματούχος είπε στο BBC ότι όσοι καταδικάστηκαν για φόνο δεν θα απελευθερωθούν.

Σε αυτό το στάδιο, το Ισραήλ θα επιτρέψει στους εκτοπισμένους που βρίσκονται τώρα στα νότια της Γάζας να επιστρέψουν στο βορρά.

Σχεδόν όλος ο πληθυσμός των 2,3 εκατομμυρίων της Γάζας αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα σπίτια του λόγω των μαχών.

Τρίτο στάδιο

Το τρίτο και τελευταίο στάδιο θα περιλαμβάνει την ανοικοδόμηση της Γάζας – κάτι που θα μπορούσε να πάρει χρόνια.
Ισραηλινός αξιωματούχος είπε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν σε μια ζώνη ασφαλείας εντός της Γάζας κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε κατάπαυσης του πυρός.

Τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα

Για να φτάσουν οι δύο πλευρές σε αυτό το σημείο χρειάστηκαν μήνες επίπονων έμμεσων διαπραγματεύσεων, κυρίως λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης ανάμεσα σε Ισραήλ και Χαμάς.

Η Χαμάς ήθελε τον πλήρη τερματισμό του πολέμου πριν απελευθερώσει τους ομήρους, απαίτηση που το Ισραήλ χαρακτήριζε «απαράδεκτο».

Η κατάπαυση του πυρός ουσιαστικά θα σταματήσει τον πόλεμο όσο εκτελούνται οι όροι της. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος θα τελειώσει οριστικά.

Ένας από τους βασικούς πολεμικούς στόχους του Ισραήλ ήταν να καταστρέψει τις στρατιωτικές και κυβερνητικές δομές της Χαμάς. Αν και το Ισραήλ το έχει πλήξει σοβαρά την οργάνωση, η Χαμάς εξακολουθεί να έχει κάποια ικανότητα να λειτουργεί και να ανασυντάσσεται.

Δεν είναι επίσης σαφές ποιοι όμηροι είναι ζωντανοί ή νεκροί ή αν η Χαμάς γνωρίζει πού βρίσκονται όλοι.

Από την πλευρά της, η Χαμάς ζήτησε την απελευθέρωση ορισμένων κρατουμένων τους οποίους το Ισραήλ διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να ελευθερώσει. Εκτιμάται ότι σε αυτούς περιλαμβάνονται εκείνοι που συμμετείχαν στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Δεν είναι επίσης γνωστό εάν το Ισραήλ θα συμφωνήσει να αποχωρήσει από την ουδέτερη ζώνη μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία ή αν θα συνεχίσει την παραμονή του επ΄αόριστον.

• Ισραήλ
• Λωρίδα της Γάζας
• συμφωνία εκεχειρίας
• Χαμάς