Reuters: Τελεσίγραφο των ΗΠΑ στην Ευρώπη για την άμυνα του ΝΑΤΟ – Αυτονόμηση ως το 2027 αλλιώς «τραβούν την πρίζα»

Σε μια κίνηση που απειλεί να αλλάξει ριζικά τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Δύσης όπως τη γνωρίζαμε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ουάσιγκτον έθεσε ένα ασφυκτικό και για πολλούς ανέφικτο χρονοδιάγραμμα στους Ευρωπαίους συμμάχους της. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, αξιωματούχοι του αμερικανικού Πενταγώνου διαμήνυσαν σε Ευρωπαίους διπλωμάτες ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει την πλειονότητα των συμβατικών αμυντικών ικανοτήτων του ΝΑΤΟ έως το 2027.

Το μήνυμα μεταφέρθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα, παρουσία επιτελών του Πενταγώνου που επιβλέπουν την πολιτική της Συμμαχίας και αρκετών ευρωπαϊκών αντιπροσωπειών. Η προειδοποίηση ήταν σαφής: οι ΗΠΑ επιθυμούν η Γηραιά Ήπειρος να καλύψει τα κενά σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από τις υπηρεσίες πληροφοριών έως τα πυραυλικά συστήματα, μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια.

Μια απειλή που αλλάζει τις ισορροπίες

Όπως αποκαλύπτουν πέντε πηγές με γνώση των συζητήσεων, η αμερικανική πλευρά δεν έμεινε μόνο στις παροτρύνσεις. Οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ προειδοποίησαν τους ομολόγους τους ότι, εάν η Ευρώπη δεν ανταποκριθεί στην προθεσμία του 2027, η Ουάσιγκτον ενδέχεται να σταματήσει τη συμμετοχή της σε ορισμένους μηχανισμούς αμυντικού συντονισμού του ΝΑΤΟ.

Μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτούσε μια δραματική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Συμμαχίας, μετατοπίζοντας το βάρος από τον ιδρυτικό της πυλώνα, τις ΗΠΑ, στους Ευρωπαίους εταίρους. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η δυσαρέσκεια στην αμερικανική πρωτεύουσα είναι έντονη, καθώς κρίνεται ότι η πρόοδος που έχει σημειώσει η Ευρώπη στην ενίσχυση των αμυντικών της ικανοτήτων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 δεν είναι επαρκής.

Αν και ορισμένοι αξιωματούχοι στο Καπιτώλιο εμφανίζονται προβληματισμένοι για το ύφος και το περιεχόμενο του μηνύματος του Πενταγώνου, η πίεση προς τις Βρυξέλλες φαίνεται να κλιμακώνεται.

Το χάσμα ρεαλισμού και δυνατοτήτων

Το βασικό πρόβλημα που επισημαίνουν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είναι ότι η προθεσμία του 2027 είναι παντελώς μη ρεαλιστική. Η “συμβατική άμυνα” περιλαμβάνει τα πάντα εκτός από τα πυρηνικά όπλα: από στρατεύματα και άρματα μάχης έως περίπλοκα οπλικά συστήματα.

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η πολιτική βούληση ή η χρηματοδότηση. Ακόμη κι αν τα ευρωπαϊκά κράτη αποφάσιζαν να δαπανήσουν άμεσα τεράστια ποσά, υπάρχουν αντικειμενικά εμπόδια:

Καθυστερήσεις στην παραγωγή: Οι αμυντικές βιομηχανίες αντιμετωπίζουν τεράστιο φόρτο παραγγελιών.

Χρόνοι παράδοσης: Ακόμη και αν η Ευρώπη στραφεί σε αμερικανικούς εξοπλισμούς, τα πιο προηγμένα συστήματα απαιτούν χρόνια για να παραδοθούν από τη στιγμή της παραγγελίας.

Μοναδικές ικανότητες: Οι ΗΠΑ παρέχουν δυνατότητες που δεν μπορούν απλώς να “αγοραστούν”, όπως προηγμένα δίκτυα κατασκοπείας, επιτήρησης και αναγνώρισης, τα οποία έχουν αποδειχθεί κρίσιμα στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Επιπλέον, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν διευκρίνισαν πώς ακριβώς θα μετρήσουν την “πρόοδο” της Ευρώπης, αφήνοντας ένα θολό τοπίο που προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Η στάση της διοίκησης Τραμπ

Παραμένει ασαφές εάν το τελεσίγραφο του 2027 εκφράζει την επίσημη γραμμή του Λευκού Οίκου ή αντικατοπτρίζει τις απόψεις συγκεκριμένων κύκλων του Πενταγώνου, καθώς υπάρχουν διαφωνίες στην Ουάσιγκτον για τον στρατιωτικό ρόλο των ΗΠΑ στην Ευρώπη.

Ωστόσο, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει σταθερά υποστηρίξει ότι οι σύμμαχοι πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερα. Ενώ προεκλογικά ο Τραμπ είχε απειλήσει ακόμη και με ενθάρρυνση επίθεσης της Ρωσίας σε χώρες που δεν πληρώνουν το μερίδιό τους, στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τη συμφωνία για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ.

Την ίδια ώρα, η στάση του Αμερικανού προέδρου απέναντι στη Μόσχα παρουσιάζει διακυμάνσεις, ακροβατώντας μεταξύ σκληρής γραμμής και διάθεσης για διαπραγματεύσεις, συχνά ερήμην των Ευρωπαίων.

Χαρακτηριστική της νέας αμερικανικής αποφασιστικότητας ήταν η δήλωση του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών, Κρίστοφερ Λαντάου, ο οποίος σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ τόνισε ότι είναι «προφανές» πως οι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη της άμυνάς τους. «Διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ το λένε αυτό με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σχεδόν σε όλη μου τη ζωή… αλλά η δική μας κυβέρνηση εννοεί αυτό που λέει», έγραψε χαρακτηριστικά στο X.

I appreciated the opportunity to represent @POTUS @realDonaldTrump and @SecRubio at the NATO Ministerial Meeting in Brussels. I emphasized what should be obvious: Europe must take primary responsibility for its own security. Successive US Administrations have been saying this in… pic.twitter.com/txy3GuQRnQ

— Christopher Landau (@DeputySecState) December 4, 2025

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει τον δικό της στόχο ετοιμότητας για το 2030, προσπαθώντας να καλύψει κενά στην αεράμυνα, τα drones και τον κυβερνοπόλεμο. Ωστόσο, ακόμη και αυτός ο στόχος, που απέχει τρία χρόνια από την απαίτηση του Πενταγώνου, θεωρείται από πολλούς αναλυτές εξαιρετικά φιλόδοξος.