Σαμαράς: Στήνουν μηχανή πριν… ανάψει η μηχανή – Εκλογές: Το ημερολόγιο έχει δύο σελίδες – Ο ΣΥΡΙΖΑ γυρίζει σελίδα και κοιτάζει απέναντι τον Τσίπρα – Οι υπουργοί μετρούν… διαδόχους

Ο Αντώνης Σαμαράς μπορεί να μην έχει ανακοινώσει ακόμη κόμμα, όμως οι άνθρωποί του φέρονται να συμπεριφέρονται σαν να έχει ήδη πατηθεί το κουμπί της εκκίνησης. Οι πληροφορίες μιλούν για καταγραφή υποψηφίων, αναζήτηση γραφείων στο κέντρο της Αθήνας και εντατικές επαφές σε όλη τη χώρα, με στόχο να μην χαθεί ούτε ημέρα όταν ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις.

Στο Μαξίμου παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις κινήσεις αυτές. Οι πρώτες εκτιμήσεις ότι ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά δεν θα δημιουργούσε πρόβλημα στη Νέα Δημοκρατία έχουν δώσει τη θέση τους σε μεγαλύτερο προβληματισμό, καθώς οι τελευταίες δημοσκοπικές μετρήσεις καταγράφουν αυξημένο ενδιαφέρον κυρίως από τη γαλάζια δεξαμενή ψηφοφόρων. Και σε μια εκλογική αναμέτρηση όπου κάθε ποσοστιαία μονάδα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ακόμη και μικρές διαρροές αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική αξία.

Δεν είναι τυχαίο ότι κυβερνητικά στελέχη πυκνώνουν τις περιοδείες σε περιοχές όπου η επιρροή του πρώην πρωθυπουργού θεωρείται ισχυρή, ενώ η δημόσια στάση απέναντί του εξακολουθεί να κινείται ανάμεσα στην κριτική και στις προσπάθειες αποφυγής περαιτέρω όξυνσης.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο Σαμαράς έχει καταφέρει, χωρίς ακόμη να έχει παρουσιάσει κόμμα, πρόγραμμα ή υποψηφίους, να βρίσκεται στο επίκεντρο του πολιτικού σχεδιασμού της κυβέρνησης. Και αυτό, από μόνο του, δείχνει ότι η πραγματική μάχη ίσως έχει ήδη αρχίσει πριν ακόμη στηθούν οι κάλπες.

Το ημερολόγιο έχει δύο σελίδες… και μία υπογραφή

Στο Μαξίμου μπορεί δημοσίως να επαναλαμβάνουν ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027, όμως στο παρασκήνιο η συζήτηση δεν έχει σταματήσει ποτέ. Απλώς… έχει μικρύνει. Από τις δεκάδες ημερομηνίες και τα διαφορετικά σενάρια που κυκλοφορούσαν πριν από λίγους μήνες, έχουν απομείνει μόνο δύο: κάλπες αμέσως μετά τη ΔΕΘ ή κάλπες στο τέλος της τετραετίας.

Το ενδιαφέρον, πάντως, δεν είναι μόνο οι ημερομηνίες. Είναι ότι αρκετοί από εκείνους που μέχρι χθες εισηγούνταν πρόωρες εκλογές, εμφανίζονται σήμερα ως ένθερμοι υποστηρικτές της εξάντλησης της τετραετίας. Και αντιστρόφως, όσοι έβλεπαν τότε εκλογές στο τέλος, τώρα εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο μιας φθινοπωρινής αναμέτρησης. Στην πολιτική, φαίνεται πως η μνήμη έχει μικρότερη διάρκεια από τις δημοσκοπήσεις.

Οι καλά γνωρίζοντες λένε ότι η τελική απόφαση δεν θα είναι πολιτική αλλά οικονομική. Αν η κυβέρνηση θεωρήσει ότι η ΔΕΘ, ο τουρισμός, οι πυρκαγιές και η διεθνής συγκυρία δημιουργούν ένα ευνοϊκό παράθυρο, ο Σεπτέμβριος θα αποκτήσει ξαφνικά… εκλογικό άρωμα. Αν όχι, το αφήγημα της θεσμικής συνέπειας και της ολοκλήρωσης της τετραετίας θα κυριαρχήσει.

Μέχρι τότε, όλοι δηλώνουν βέβαιοι ότι οι εκλογές θα γίνουν το 2027. Και ταυτόχρονα, όλοι ετοιμάζονται σαν να μπορεί να γίνουν ανά πάσα στιγμή. Άλλωστε, στην πολιτική υπάρχει ένας άγραφος κανόνας: όταν όλοι διαψεύδουν τα σενάρια, συνήθως κάποιος τα επεξεργάζεται. Και στο τέλος, το μόνο ημερολόγιο που μετράει είναι εκείνο που βρίσκεται στο γραφείο του πρωθυπουργού.

Ο ΣΥΡΙΖΑ γυρίζει σελίδα – και κοιτάζει πλέον απέναντι τον Τσίπρα

Η σημερινή εκλογή της Ρένας Δούρου στην προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας δεν είναι απλώς μια εσωκομματική αλλαγή. Είναι η πρώτη πράξη του «νέου» ΣΥΡΙΖΑ, ενός κόμματος που μετά τις μαζικές αποχωρήσεις και ανεξαρτητοποιήσεις επιστρέφει ουσιαστικά στα πραγματικά οργανωτικά και κοινοβουλευτικά του μεγέθη και καλείται να αποδείξει αν μπορεί να επιβιώσει πολιτικά χωρίς τον Αλέξη Τσίπρα.

Η απόσυρση της υποψηφιότητας του Παύλου Πολάκη αποφεύγει μια ανοιχτή εσωκομματική σύγκρουση, αλλά δεν εξαφανίζει τις διαφορετικές στρατηγικές. Η Δούρου εκπροσωπεί τη γραμμή της οργανωτικής ανασυγκρότησης και της ανασύνθεσης της ευρύτερης Αριστεράς. Ο Πολάκης εξακολουθεί να εκφράζει μια πιο συγκρουσιακή, αντισυστημική κατεύθυνση. Η εύθραυστη ισορροπία τους θα κρίνει αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα εμφανιστεί ως ενιαίο κόμμα ή ως προσωρινή εκεχειρία.

Την ίδια ώρα, στο στρατόπεδο του Αλέξη Τσίπρα επιχειρούν να απομακρύνουν την εικόνα ότι η διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί προϊόν οργανωμένου σχεδίου. Οι δημόσιες διαβεβαιώσεις ότι δεν υπάρχουν «προκρατημένες θέσεις» για εν ενεργεία βουλευτές αποσκοπούν ακριβώς στο να περιορίσουν τις κατηγορίες περί αποστασίας και οργανωμένης μεταγραφής στελεχών.

Το πραγματικό πολιτικό ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στην επόμενη ημέρα. Μέχρι σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ είχε απέναντί του κυρίως τη Νέα Δημοκρατία. Από εδώ και πέρα αποκτά έναν ακόμη βασικό αντίπαλο: το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, που διεκδικεί την ίδια εκλογική δεξαμενή.

Και εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη ειρωνεία της συγκυρίας. Για χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν το κόμμα του Τσίπρα. Σήμερα, ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να υπάρξει χωρίς τον ιδρυτή της κυριαρχίας του. Και ο Τσίπρας καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να επιστρέψει χωρίς να κατηγορηθεί πως πρώτα αποδόμησε τον πολιτικό χώρο που τον ανέδειξε. Οι κάλπες θα δώσουν την απάντηση. Μέχρι τότε, η μεγαλύτερη μάχη της Κεντροαριστεράς θα δοθεί… εντός της ίδιας οικογένειας.

Στο Μαξίμου μιλούν για αυτοδυναμία, οι υπουργοί μετρούν διαδόχους

Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αλλά η αυτοδυναμία απομακρύνεται και η «επόμενη ημέρα» έχει ήδη εγκατασταθεί στο κυβερνητικό παρασκήνιο. Επισήμως, ο στόχος παραμένει ένας: τρίτη θητεία με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ανεπισήμως, όμως, οι συζητήσεις αφορούν πλέον ποιος θα συνομιλήσει με ποιον, με ποιους όρους και – κυρίως – με ποιον επικεφαλής.

Η παρέμβαση του Αδωνι Γεωργιάδη για πιθανή συνεργασία με ένα μελλοντικό κόμμα Σαμαρά δεν ήταν μια ακόμη τηλεοπτική ατάκα. Ηταν η δημόσια διατύπωση όσων αρκετοί στη Νέα Δημοκρατία συζητούν χαμηλόφωνα: αν η αυτοδυναμία δεν έρθει, το βασικό ζήτημα δεν θα είναι μόνο η κυβερνητική συνεργασία, αλλά και το πρόσωπο του πρωθυπουργού.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται ο «ελέφαντας» στο κυβερνητικό δωμάτιο. Το κόμμα Σαμαρά μπορεί να μην έχει ακόμη ανακοινωθεί, αλλά ήδη επηρεάζει τον σχεδιασμό της ΝΔ. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν απειλεί απλώς να αφαιρέσει ποσοστά από τη γαλάζια δεξαμενή. Μπορεί να αποκτήσει και ρόλο ρυθμιστή, θέτοντας όρους που το Μαξίμου σήμερα αποκλείει κατηγορηματικά.

Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι έχει περιορίσει μόνη της τους διαθέσιμους συνομιλητές. Με τον Βελόπουλο και τη Λατινοπούλου ανταλλάσσει επιθέσεις, το κόμμα Τσίπρα αντιμετωπίζεται ως βασικός αντίπαλος, ενώ το ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζεται αναξιόπιστο υπό τη σημερινή του ηγεσία. Απομένει, λοιπόν, ένας εν δυνάμει σύμμαχος που καθημερινά καταγγέλλεται και ένας πιθανός δεξιός εταίρος που μπορεί να ζητήσει άλλον πρωθυπουργό. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα μέθοδο οικοδόμησης συμμαχιών: πρώτα καίγεις τις γέφυρες και μετά αναρωτιέσαι πώς θα περάσεις το ποτάμι.

Ακόμη πιο ανησυχητικό για το Μαξίμου είναι ότι η πολιτική κυριαρχία της ΝΔ δεν φαίνεται να στηρίζεται σε ισχυρό θετικό ρεύμα. Στηρίζεται κυρίως στην αδυναμία της αντιπολίτευσης να εμφανίσει πειστική εναλλακτική λύση. Η κυβέρνηση παραμένει πρώτη, όχι επειδή οι πολίτες δηλώνουν ενθουσιασμένοι με τις επιδόσεις της, αλλά επειδή δεν έχουν ακόμη πειστεί ποιος μπορεί να την αντικαταστήσει.

Αυτό εξηγεί και γιατί, όσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης καλεί το κόμμα να βρίσκεται «στις επάλξεις», ορισμένοι υπουργοί έχουν ήδη ανοίξει προσωπικά χαρακώματα. Ο Αδωνις Γεωργιάδης κινείται θορυβωδώς, οι Νίκος Δένδιας και Βασίλης Κικίλιας πιο αθόρυβα, ενώ Κωστής Χατζηδάκης και Κυριάκος Πιερρακάκης φροντίζουν να μην αφήνουν τίποτα στην τύχη.

Κανείς, ασφαλώς, δεν αμφισβητεί δημοσίως τον πρωθυπουργό. Ολοι εργάζονται για την αυτοδυναμία, όλοι πιστεύουν στην τρίτη θητεία και όλοι δηλώνουν απολύτως προσηλωμένοι στον κοινό στόχο. Απλώς ορισμένοι, για λόγους κομματικής υπευθυνότητας προφανώς, έχουν αρχίσει να προβάρουν και το κοστούμι της επόμενης ημέρας.

Γιατί στο κυβερνητικό στρατόπεδο η μάχη δεν αφορά πλέον μόνο το αν θα παραμείνει η ΝΔ στην εξουσία. Αφορά και το ποιος θα βρίσκεται στην κορυφή της, αν οι κάλπες επιβεβαιώσουν ότι η αυτοδυναμία ήταν περισσότερο σύνθημα παρά ρεαλιστικό σχέδιο.

• Αντώνης Σαμαράς
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• ΣΥ​ΡΙΖΑ