Σαντορίνη: Ανύψωση 4 εκατοστών και μετακίνηση 6 εκατοστών της καλντέρας – Τι σημαίνει για το ηφαίστειο

Σημαντικές γεωλογικές μεταβολές καταγράφονται στην καλντέρα του ηφαιστείου της Σαντορίνης το τελευταίο διάστημα, με τους ειδικούς να παρακολουθούν στενά την κατάσταση. Η σεισμική διέγερση στην περιοχή των Κυκλάδων συνοδεύεται από ανύψωση της καλντέρας και μετακινήσεις του εδάφους, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζεται η σεισμική δραστηριότητα στη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού.

Ανύψωση της καλντέρας και μετακινήσεις εδάφους

Ο καθηγητής Θανάσης Γκανάς δήλωσε ότι από τον Αύγουστο του 2024 έως σήμερα έχει καταγραφεί ανύψωση της καλντέρας έως και 4 εκατοστά, καθώς και οριζόντιες μετακινήσεις προς τα ανατολικά κατά 6 εκατοστά. Οι αλλαγές αυτές αποδίδονται στην άνοδο του μάγματος από τον μανδύα προς τον φλοιό και στη συνέχεια στον μαγματικό θάλαμο, ο οποίος βρίσκεται κάτω από τη Νέα Καμένη και μεταξύ Νέας Καμένης και Οίας, σε βάθος περίπου 3 χιλιομέτρων.

«Έχουμε ήδη παρατηρήσει άνοδο 5 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων μάγματος. Για σύγκριση, στην τελευταία ηφαιστειακή κρίση του 2011-2012, το μάγμα είχε αυξηθεί κατά 15 εκατομμύρια κυβικά μέτρα», σημείωσε ο κ. Γκανάς, υπογραμμίζοντας ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη και απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Η σεισμική δραστηριότητα στη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού

Σύμφωνα με το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, από τις 26 Ιανουαρίου 2025 έως τις 10 Φεβρουαρίου έχουν καταγραφεί πάνω από 15.300 σεισμοί στην περιοχή, εκ των οποίων 13.200 με μέγεθος Μ³1.0. Στις 10 Φεβρουαρίου μόνο, σημειώθηκαν πάνω από 1.200 σεισμοί, με περίπου 240 να έχουν μέγεθος Μ³2.5, 13 σεισμούς Μ³4.0, και 4 σεισμούς Μ³4.5, με τον ισχυρότερο να φτάνει τα 5.2 Ρίχτερ.

Το πρωί της 12ης Φεβρουαρίου (03:14:55 τοπική ώρα), σημειώθηκε νέος σεισμός 5.0 Ρίχτερ, με επίκεντρο 5,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της νησίδας Ανύδρου. Η σεισμικότητα φαίνεται να μεταναστεύει προς τα βορειοανατολικά, γεγονός που μπορεί να υποδηλώνει ενεργοποίηση διαφορετικού τμήματος του ρήγματος.

Το ρήγμα της Αμοργού και οι πιθανότητες ενεργοποίησης

Αναφερόμενος στο ρήγμα της Αμοργού, ο κ. Γκανάς ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ενεργοποίησής του, καθώς η περίοδος επανάληψής του είναι περίπου 300 έτη. Παρά την αυξημένη σεισμική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο ρήγμα δεν θα επηρεαστεί.

Τι σημαίνουν οι γεωλογικές αλλαγές στη Σαντορίνη;

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ανύψωση της καλντέρας και οι μετακινήσεις του εδάφους αποτελούν ενδείξεις μαγματικής δραστηριότητας, αλλά δεν συνεπάγονται άμεσο κίνδυνο ηφαιστειακής έκρηξης. Οι παρατηρήσεις των τελευταίων μηνών δείχνουν μια σταδιακή διέγερση, η οποία απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, ώστε να αξιολογηθεί η εξέλιξη του φαινομένου.

Η Διεπιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του ΕΚΠΑ υπογραμμίζει ότι η χρήση μεθόδων μηχανικής μάθησης επιτρέπει την ανάλυση των σεισμικών δεδομένων με υψηλή ακρίβεια, διασφαλίζοντας την έγκαιρη ανίχνευση οποιωνδήποτε σημαντικών αλλαγών.

Η κατάσταση στη Σαντορίνη και τη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, αλλά προς το παρόν οι ειδικοί δεν εκτιμούν ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος ηφαιστειακής έκρηξης ή μεγάλης σεισμικής δόνησης. Ωστόσο, το γεγονός ότι το ηφαίστειο εμφανίζει ενδείξεις αναζωπύρωσης καθιστά αναγκαία την επαγρύπνηση.

• Σαντορίνη