Σε 7 κλινικές στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε το σπέρμα του δότη με το «γονίδιο του καρκίνου»

Τουλάχιστον επτά κλινικές στην Ελλάδα φαίνεται πως χρησιμοποίησαν το σπέρμα του Δανού δότη που φέρει μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνη γενετική μετάλλαξη, η οποία αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Το θέμα αποκαλύφθηκε ύστερα από πολυετή διερεύνηση και έχει προκαλέσει ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η κρίσιμη μετάλλαξη TP53, που σχετίζεται με το σύνδρομο Li-Fraumeni, εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2020 από Έλληνα παιδοογκολόγο. Ο γιατρός διαπίστωσε πως τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας —όλα γεννημένα με εξωσωματική γονιμοποίηση— έφεραν τη συγκεκριμένη γενετική βλάβη. Το ένα από τα παιδιά έχει ήδη νοσήσει από καρκίνο, γεγονός που ενίσχυσε την ανάγκη εξονυχιστικής διερεύνησης.

Το 2023, ο ίδιος γιατρός εντόπισε τέταρτο παιδί με την ίδια μετάλλαξη, προερχόμενο από τον ίδιο δότη, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα έχει ευρωπαϊκή διάσταση.

Πώς λειτουργεί η μετάλλαξη TP53 και γιατί είναι τόσο επικίνδυνη

on;idio. Η μετάλλαξη TP53 βρέθηκε να υπάρχει περίπου στο 20% του σπέρματός του. Παρότι ο ίδιος δεν εμφανίζει συμπτώματα, τα παιδιά που συλλαμβάνονται με το συγκεκριμένο γενετικό υλικό φέρουν τη μετάλλαξη σε κάθε κύτταρο του οργανισμού τους.

Το σύνδρομο Li-Fraumeni συνδέεται με έως και 90% πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου στη διάρκεια της ζωής, συχνά σε πολύ μικρή ηλικία. Επίσης, οι γυναίκες παρουσιάζουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, οδηγώντας πολλές από αυτές σε προληπτικές επεμβάσεις, όπως μαστεκτομή.

197 παιδιά γεννήθηκαν από το σπέρμα του δότη

Συνολικά, από τις δωρεές του έχουν γεννηθεί 197 παιδιά σε όλη την Ευρώπη, εκ των οποίων άγνωστος αριθμός μπορεί να φέρει τη μετάλλαξη. Τα παιδιά που έχουν βρεθεί θετικά χρειάζεται να υποβάλλονται ετησίως σε:

• Μαγνητική τομογραφία σώματος

• Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου

• Υπερηχογράφημα κοιλίας

Πρόκειται για ένα πρωτόκολλο εντατικής παρακολούθησης, που έχει ως στόχο την όσο το δυνατόν πρώιμη διάγνωση τυχόν καρκινικών όγκων.

• γονίιδο
• σπέρμα