Σεισμός στο Άγιον Όρος: Προβληματισμένοι και σε επιφυλακή οι σεισμολόγοι – Μικροζημιές στις ιστορικές Μονές – Προληπτικά μέτρα και συστάσεις από τον ΟΑΣΠ

Έντονο προβληματισμό έχει προκαλέσει στην επιστημονική κοινότητα ο σεισμός των 5,3 Ρίχτερ που σημειώθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου στο Άγιο Όρος. Αρκετοί σεισμολόγοι εκφράζουν τις επιφυλάξεις τους ως προς το αν πρόκειται για τον κύριο σεισμό ή απλώς για έναν κρίκο σε μια μακρά ακολουθία σεισμικής δραστηριότητας που διαρκεί εδώ και μήνες. Ορισμένοι κάνουν λόγο για ένα φαινόμενο που παρουσιάζει επιμονή και αστάθεια, τονίζοντας την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης του ρήγματος που ενεργοποιήθηκε.

Το επίκεντρο εντοπίστηκε μόλις 9 χιλιόμετρα βορειοδυτικά των Καρυών, προκαλώντας έντονη ανησυχία τόσο λόγω της έντασης της δόνησης όσο και της εγγύτητάς του με τις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, πολλές από τις οποίες διαθέτουν ιστορικά και αρχιτεκτονικά πολύτιμα κτίρια, ευάλωτα σε τέτοιες φυσικές καταπονήσεις. Παρά το γεγονός ότι δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί μοναχών ή επισκεπτών, αρκετά μοναστήρια υπέστησαν ζημιές: πτώσεις σοβάδων, πολυελαίων και καμινάδων, αλλά και ρωγμές σε τοίχους, γεγονότα που κινητοποίησαν άμεσα τους αρμόδιους φορείς για καταγραφή και έλεγχο της κατάστασης.

Σήμερα, κλιμάκιο του Κἐντρου Διαφυλάξεως Αγιορείτικης Κληρονομιάς και του Τεχνικού Επιμελητηρίου θα επισκεφτεί εκτάκτως την περιοχή, προκειμένου να συνδράμει στην αυτοψία στις περιοχές που επλήγησαν.

Το κλιμάκιο, που θα απαρτίζεται από τουλάχιστον τέσσερις πολιτικούς μηχανικούς και θα συνοδεύεται από τον υφυπουργό Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης) Κωνσταντίνο Γκιουλέκα, θα εξετάσει τις επιπτώσεις του σεισμού στις Ιερές Μονές Ξενοφώντας, Δοχειαρίου και Σιμωνόπετρας που βρίσκονταν γύρω από το επίκεντρο της σεισμικής δόνησης.

Ο πολιτικός διοικητής του Αγίου Όρους, Αλκιβιάδης Στεφανής μίλησε στο δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ3 και εμφανίστηκε καθησυχαστικός μετά τον σεισμό, που σημειώθηκε στην περιοχή.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, σημειώθηκε μόνο ένας μικροτραυματισμός όταν κάποιος προσκυνητής, ο οποίος μάλιστα βρισκόταν σε εξωτερικό χώρο, φοβήθηκε από τον σεισμό, πήγε να τρέξει, μπερδεύτηκε σε ένα κλαδί, έπεσε και χτύπησε το χέρι του. Άμεσα έγινε η διακομιδή του στο Ιατρικό Κέντρο χωρίς κανένα πρόβλημα. Από εκεί και πέρα όλοι οι άνθρωποι είναι καλά.

«Το Όρος εδώ και ένα χρόνο είναι μαθημένο σε αυτό το οποίο συμβαίνει. Ήταν ο όγδοος μεγάλος σεισμός πάνω από 4.5 Ρίχτερ, με τον σημερινό να είναι ο μεγαλύτερος. Ένα ρήγμα το οποίο βρίσκεται πάρα πολύ κοντά στο Όρος, ένα ρήγμα το οποίο του οποίου οι διαστάσεις είναι τέτοιες, σύμφωνα με τους σεισμολόγους, που δεν μπορεί να δώσει μεγαλύτερο σεισμό.

Έχουν ολοκληρωθεί όλοι οι έλεγχοι διαγώνια και κάθετα σε όλες τις περιοχές του Όρους. Έχουμε πτώσεις κάποιων καμινάδων, κάποια κεραμίδια από τις άκρες των στεγών έχουν πέσει κάτω, έχουν κάποιες ρωγμές μέσα σε κάποια παλιά καθολικά, κάποιες εικόνες μέσα από τις εκκλησίες έχουν πέσει, έχουμε κάποιες κατολισθήσεις σε σημεία τα οποία υπήρχε γκρεμός πάνω από τον δρόμο κι έχουν υποχωρήσει χώματα. Γενικώς όμως είναι τέτοια η κατάσταση, που μπορώ να πω ότι είναι ελεγχόμενη», σημείωσε ο Αλκιβιάδης Στεφανής.

Θα συσταθεί μία επιτροπή υπό τον αρμόδιο υπουργείο, η οποία θα έρθει μαζί με τη συμμετοχή τεχνικών από το Υπουργείο Πολιτισμού, έτσι ώστε να καταγραφούν οι φθορές, ειδικά εκείνες, οι οποίες βρίσκονται σε κειμήλια υψηλής αξίας και να δούμε πώς μπορούμε άμεσα να τις επιδιορθώσουμε», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σεισμός: Προληπτικά μέτρα και συστάσεις

Η Μόνιμη Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου και Μείωσης της Σεισμικής Διακινδύνευσης του ΟΑΣΠ συνεδρίασε διαδικτυακά χθες προκειμένου να εξετάσει θέματα που αφορούν στη σεισμική δραστηριότητα του Αγίου Όρους. Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε παρουσία του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Νίκο Παπαευσταθίου και του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγο ΠΣ, Θεόδωρο Βάγια.

Μετά από συζήτηση μεταξύ των μελών της Επιτροπής και την παρουσίαση και εξέταση όλων των μέχρι τώρα δεδομένων, διατυπώνονται ομόφωνα τα ακόλουθα:

1. Η τρέχουσα σεισμική δραστηριότητα στο Άγιο Όρος, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα έως τώρα δεδομένα, περιορίζεται έως σήμερα στον ίδιο σεισμογόνο χώρο της σεισμικής ακολουθίας που έχει ξεκινήσει από τον προηγούμενο Ιούνιο, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία ενεργοποίησης παρακείμενων ρηξιγενών ζωνών. Το πλήθος των σεισμών με μέγεθος μεγαλύτερο του 4 από την έναρξη της δραστηριότητας ανέρχεται σε 8, το δε μέγιστο μέγεθος είναι 5.3 (σημερινός σεισμός).
   
2. Η Επιτροπή συστήνει οι μοναχοί και οι επισκέπτες να αποφεύγουν την είσοδο και την παραμονή τους σε κτίσματα που τυχόν έχουν υποστεί βλάβες. Επίσης προτείνεται να επιλέγουν ασφαλείς διαδρομές κατά τη μετακίνησή τους, ιδιαίτερα στα σημεία που υπάρχουν έντονες μορφολογικές κλίσεις.
3. Η Επιτροπή θα συνεδριάσει εκ νέου εφόσον κριθεί σκόπιμο.

Σεισμός: Προβληματισμένοι και σε επιφυλακή οι σεισμολόγοι

Ευθύμιος Λέκκας – Πρόεδρος ΟΑΣΠ

«Η ισχυρή σεισμική δόνηση, που σημειώθηκε στη θαλάσσια περιοχή του Αγίου Όρους έγινε εντονότατα αισθητή από τη Θεσσαλονίκη μέχρι τη Λήμνο και τη Λέσβο και βεβαίως στη Θράκη. Είναι μία δόνηση η οποία έγινε στον κόλπο, ουσιαστικά στη νότια ακτογραμμή του Αγίου Όρους, σε ένα βάθος της τάξεως των 10 χιλιομέτρων, η οποία ακολουθήθηκε από μία πλειάδα σεισμικών δονήσεων μικρότερου μεγέθους. Έχουμε δηλαδή πολλές μικρότερες σεισμικές δονήσεις», σημείωσε αρχικά ο Ευθ. Λέκκας.

«Δεν είναι ένα φαινόμενο, το οποίο βλέπουμε για πρώτη φορά. Πέρυσι, εδώ και 20 περίπου μήνες είχε αρχίσει μια σεισμική δραστηριότητα στη θαλάσσια περιοχή του Αγίου Όρους, κορυφώθηκε πέρυσι τους μήνες Μάιο, Ιούνιο και Ιούλιο και όλοι θεωρούσαμε ότι έχει αποσβεστεί. Όμως επανήλθε ουσιαστικά δριμύτερη σεισμική δραστηριότητα και αυτή τη στιγμή αναλύουμε τα δεδομένα.

Μελετάμε το φαινόμενο από την αρχή και πολύ προσεκτικά, γιατί είναι μία περίεργη σεισμική δραστηριότητα, με ακόμα πιο περίεργη εξέλιξη γιατί θεωρούσαμε ότι πέρυσι τον Σεπτέμβριο είχε τελειώσει αυτή η διαδικασία και επανέρχεται με μεγέθη, τα οποία είναι πολύ μεγαλύτερα από ό, τι ήταν πέρυσι. Είναι περίεργη η σεισμική δόνηση γιατί τη βλέπουμε να επανέρχεται μετά ένα μεγάλο χρονικό διάστημα αδράνειας.

Έτσι, λοιπόν, θα πρέπει να αποτιμήσουμε τις διαστάσεις του ρήγματος, που είναι στον υποθαλάσσιο χώρο. Να αποτιμήσουμε το εναπομείναν δυναμικό του ρήγματος για να δούμε ακριβώς τι σεισμό μπορεί να δώσει.

Επίσης, εκείνο το οποίο θα ήθελα να παρατηρήσω είναι ότι η περιοχή βεβαίως δεν είναι πυκνά δομημένη, είναι το Άγιο Όρος. Στο Άγιο Όρος, τα μοναστήρια, οι κατασκευές που υπάρχουν, άντεξαν χιλιάδες χρόνια, αλλά παράλληλα έχουν και το μειονέκτημα της αυξημένης τρωτότητας σε ορισμένα τμήματά τους. Δηλαδή ενώ τα μοναστήρια συνολικά έχουν πολύ καλή συμπεριφορά, υπάρχουν προεκτάσεις, υπάρχουν τμήματα, τα οποία είναι πολύ παλιά, τμήματα τα οποία έχουν εγκαταλειφθεί.

Δεν πρόκειται ακριβώς για ανησυχία αλλά κυρίως για την απορία, που έχουμε να δούμε τι συμβαίνει στο Άγιο Όρος. Είχαμε υπολογίσει τον Σεπτέμβρη ότι έχει εξαντλήσει τη δυναμική του το ρήγμα αυτό, αλλά όμως επανέρχεται πάλι και αυτό είναι που μας κάνει να προβληματιζόμαστε. Τις αμέσως επόμενες ώρες θα ξέρουμε ακριβώς τι συμβαίνει στο Άγιο Όρος, αν πρέπει δηλαδή να ανησυχούμε σοβαρά ή όχι», σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Είμαστε σε συνεχή επαφή με το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης, με τον αρχηγό της Πυροσβεστικής, με τον Γενικό Γραμματέα. Από την πρώτη στιγμή βλέπουμε ακριβώς τι μπορεί να έχει προκύψει», πρόσθεσε ο Ευθύμιος Λέκκας.

Σεισμός στο Άγιο Όρος: Τι εκτιμά ο Παπαζάχος

Την εκτίμηση ότι τις επόμενες ώρες και ημέρες θα συνεχιστεί η μετασεισμική ακολουθία στο Άγιο Όρος έκανε ο σεισμολόγος Κώστας Παπαζάχος, τονίζοντας ότι το ρήγμα δεν είναι μεγάλο αλλά είναι ενοχλητική πολύμηνη σεισμική δραστηριότητα.

“Είναι στο σημείο στην περιοχή των Ιερών Μονών Ξενοφώντος και Δοχειαρίου που εδώ και πολλούς μήνες έχουμε μία μόνιμη σεισμική δραστηριότητα, η οποία έχει επιμείνει εδώ και αρκετούς μήνες στην περιοχή και που σήμερα έδωσε 5,3 ρίχτερ. Ήδη έχουν γίνει αρκετοί μετασεισμοί σε μια ακολουθία και έχει ενοχλήσει πολύ τις μονές. Ευτυχώς μέχρι στιγμής πολύ σημαντικές επιπτώσεις. Έχουν γίνει αρκετά σημαντικές κινήσεις για την ενίσχυση των κτιρίων και μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει κάτι πολύ σημαντικό. Αυτό που ανησυχεί είναι ότι παρόλο που το ρήγμα δεν είναι πολύ μεγάλο, αυτό επιμένει πολύ εδώ και μήνες και έχει μόνιμη σεισμική δραστηριότητα και αυτό είναι το πρόβλημα. Δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να γίνει και άλλος υψηλότερος σεισμός και αυτό είναι το περισσότερο ενοχλητικό ότι δεν έχει κλείσει αυτή η δραστηριότητα. Ήδη γίνονται μετασεισμοί των 4,0 ρίχτερ, 3,5 ρίχτερ και θα συνεχιστούν και τις επόμενες ώρες και μέρες”, είπε ο κ. Παπαζάχος.

Καμπανάκι κινδύνου σήμανε ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος για τον ισχυρό σεισμό στο Άγιον Όρος

Ο σεισμός των 5,3 Ρίχτερ που έπληξε τη Βόρεια Ελλάδα έχει προκαλέσει ανησυχία, με τον κ. Παπαδόπουλο να δηλώνει ότι είναι άγνωστο τι περαιτέρω μπορεί να προκαλέσει το εν λόγω ρήγμα.

Σε ανάρτησή του, ο έμπειρος σεισμολόγος ανέφερε χαρακτηριστικά: «δεν είμαι βέβαιος πως ήταν ο κύριος σεισμός», προκαλώντας έτσι προβληματισμό για το ενδεχόμενο περισσότερων Ρίχτερ τις επόμενες ώρες.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως τονίζει ο κ. Παπαδόπουλος, πως υπήρξε προσεισμική ακολουθία στην περιοχή, η οποία τον Φεβρουάριο είχε δώσει σεισμό 4,9 Ρίχτερ.

Β. Καραστάθης για σεισμό: Πρέπει να είμαστε σε επιφυλακή – Βλέπουμε το φαινόμενο και το αξιολογούμε συνεχώς

Ο Διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Βασίλης Καραστάθης μίλησε στο αναλυτικό δελτίο ειδήσεων του ΕΡΤNews για τον σεισμό μεγέθους 5,3 Ρίχτερ, που σημειώθηκε νωρίτερα το απόγευμα του Σαββάτου (7/6) στο Άγιο Όρος και ταρακούνησε αρκετές περιοχές στη Βόρεια Ελλάδα αλλά και το αν είναι αναμενόμενες τέτοιας εντάσεως δονήσεις στην περιοχή.

«Αυτή τη στιγμή αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η σημερινή δόνηση μεγέθους 5,3 αποτελεί μια συνέχεια αυτής της ακολουθίας που έχει ξεκινήσει από τον προηγούμενο Ιούνιο του 2024. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί πάνω από 1.500 γεγονότα στην περιοχή, μικρά και μεγάλα, 8 από αυτά ήταν με μεγέθη μεγαλύτερα από 4», εξήγησε αρχικά.

Για το τι πρέπει να περιμένουμε στο μέλλον, ο κ. Καραστάθης είπε πως «βάζουμε τα δεδομένα κάτω και βλέπουμε ότι δεν έχει μεταβληθεί η εστίακη περιοχή του σεισμού, είναι εντός της ζώνης, δηλαδή δεν έχει μεταβληθεί η διεγερμένη ζώνη. Αυτό είναι ένα καλό. Από την άλλη πλευρά, είναι πολύ κοντά στο Άγιο Όρος, πάρα πολύ κοντά στις κατοικημένες περιοχές του Αγίου Όρους, στις μονές και αυτό βέβαια εγκυμονεί κάποιο κίνδυνο, γιατί στην περιοχή ναι μεν δεν είχαμε μεγάλο ιστορικό σεισμό στο συγκεκριμένο ρήγμα, αλλά αυτό έχει και την άλλη όψη, ότι δεν έχουν δοκιμαστεί τα κτίρια από μεγάλο σεισμό, δεν έχει ελεγχθεί η τρωτότητα τους σε σημείο άμεσο».

Ωστόσο, έχουν γίνει κάποιες παρεμβάσεις προς τη βελτίωση των συνθηκών, «αλλά υπάρχουν χώροι ακόμη οι οποίοι ενδεχομένως να εγκυμονούν κινδύνους, άρα θα πρέπει να υπάρχει προσοχή».

Όπως ανέφερε ο κ. Καραστάθης, «δεν έχουμε ακόμη αυτά τα στοιχεία που να μας οδηγούν στο να είμαστε καθησυχαστικοί. Πρέπει να είμαστε σε επιφυλακή. Καλό είναι να υπάρχει προσοχή. Βλέπουμε το φαινόμενο και θα το αξιολογούμε συνεχώς».

Όσο για το αν ο συγκεκριμένος σεισμός μπορεί να προκαλέσει την ενεργοποίηση τυχόν άλλων παρακείμενων ρηγμάτων στην περιοχή αυτή, ο κ. Καραστάθης εξήγησε πως «για να προκαλέσει παράπλευρες ενεργοποιήσεις, δηλαδή νέες ενεργοποιήσεις, δεν νομίζω, γιατί είναι ένας αρκετά μικρός σεισμός. Ωστόσο, αυτό που πραγματικά είναι το ερώτημα είναι ποιο είναι το δυναμικό του συγκεκριμένου ρήγματος που έχει διεγερθεί. Δηλαδή από τη στιγμή που έχουμε ένα 5,3, αυτή η διεγερμένη ζώνη είναι συμβατή με αυτό το μέγεθος. Από κει και πέρα όμως, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι θα μπορούσε το πλαφόν να είναι λίγο μεγαλύτερο, οπότε καλό θα είναι να είμαστε επιφυλακτικοί επ’ αυτού».

• Άγιον Όρος
• Βασίλης Καραστάθης
• Ευθύμιος Λέκκας
• Κώστας Παπαζάχος
• σεισμός