Σκοτώνουμε τον πλανήτη και ο πλανήτης σκοτώνει εμάς – Οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι για την καρδιά μας

Τέσσερα με έξι εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους εξαιτίας των παρεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον. Σε κοινή τους δήλωση η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία, το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία και η Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιάς (WHF), εκτιμούν ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες συμβάλλουν περίπου στο 20% των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα παγκοσμίως.

Την κοινή δήλωση χαιρέτισε η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική». Ο Ο πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνος Τούτουζας, υπογράμμισε ότι «η προστασία της καρδιαγγειακής υγείας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την προστασία του περιβάλλοντος». Όπως σημείωσε, «ένα καθαρότερο, πιο βιώσιμο και υγιές περιβάλλον αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου και τη βελτίωση της δημόσιας υγεία».

Ενώ οι παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου για τα καρδιαγγειακά νοσήματα έχουν αναγνωριστεί εδώ και καιρό, υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι η αυξανόμενη επικράτηση πανταχού παρόντων περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου μπορεί να διαδραματίσει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στη γένεση και την αυξανόμενη επικράτηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων, σημειώνεται στη σχετική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο “European Heart Journal”.

Ανάμεσα στους περιβαλλοντικούς παράγοντες, η μελέτη αναφέρει την ατμοσφαιρική ρύπανση, την έκθεση στον θόρυβο, το τεχνητό φως τη νύχτα, τη ρύπανση από πλαστικά, τη χημική ρύπανση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως ακραίες θερμοκρασίες, πλημμύρες και πυρκαγιές.

Η αστικοποίηση έχει εντείνει την έκθεση στους περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου, καθώς και τον αντίκτυπό τους, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστούν προς όφελος της δημόσιας Υγείας. Οι καρδιολογικές εταιρείες υπογραμμίζουν ότι η πολιτική βούληση και η διεθνής συνεργασία είναι απαραίτητες για τη θέσπιση και την επιβολή κανονισμών που θα φέρουν καθαρότερο αέρα και νερό, πιο ήσυχα και φυσικά περιβάλλοντα με μεγαλύτερη βιοποικιλότητα, καθώς και βιώσιμες υποδομές σε αστικές και αγροτικές ιατρικές εγκαταστάσεις.

«Μετατροπή της επιστήμης σε πολιτική και της πολιτικής σε πράξη»

Οι καρδιολογικές εταιρείες ζητούν «άμεσες, συντονισμένες και θαρραλέες δράσεις» για τη μείωση της ρύπανσης, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, την υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών και τη μείωση της προσωπικής και κοινωνικής έκθεσης σε επιβλαβείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τονίζει ότι ο κόσμος «ήδη οδεύει προς πρωτοφανείς αλλαγές» και προτείνει συγηκεκριμένες πολιτικές, ώστε η περιβαλλοντική υγεία να καταστεί κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής για τη δημόσια υγεία:

1. Ενίσχυση, ευθυγράμμιση και υποστήριξη τοπικών και εθνικών πολιτικών που δίνουν προτεραιότητα στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις στα καρδιαγγειακά νοσήματα.
2. Διεθνή χρηματοδότηση των κρατών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, που επηρεάζονται δυσανάλογα από το παράδοξο της ρύπανσης: Οι χώρες που συμβάλλουν λιγότερο στην περιβαλλοντική υποβάθμιση, υφίστανται τις μεγαλύτερες συνέπειες για την υγεία.
3. Ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής καρδιαγγειακής υγείας στην εθνική πολιτική για το κλίμα, την αστική πολιτική και στο διάλογο για την παγκόσμια υγεία.
4. Ερευνητικές και πρωτοβουλίες βασισμένες σε δεδομένα, με την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης παγκόσμιας βάσης τεκμηρίωσης, που θα καθοδηγεί στοχευμένες δράσεις.
5. Ίδρυση παγκοσμίων παρατηρητηρίων περιβαλλοντικής υγείας για την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών παραγόντων που ασκού πιέσεις στην καρδιαγγειακή υγεία.
6. Προτεραιότητα στη χρηματοδότηση για διεπιστημονική έρευνα που θα συνδέει την επιστήμη από το εργαστήριο με περιβαλλοντικά δεδομένα πλανητικής κλίμακας.
7. Κίνητρα για την υλοποίηση επιστημονικών ορωτοβουλιών που θα συνδέουν τις κοινότητες με ερευνητές, επιστήμονες, αλλά και τις τοπικές παραδόσεις, με στόχο την εύρεση λύσεων προσαρμσμένων στις τοπικές ανάγκες.
8. Εκπαίδευση και Ανάπτυξη ικανοτήτων για την επέκταση της παγκόσμιας ευαισθητοποίησης για την περιβαλλοντική καρδιολογία.
9. Ενσωμάτωση περιβαλλοντικών παραγόντων που καθορίζουν την καρδιαγγειακή υγεία στα βασικά προγράμματα σπουδών για όλους τους επαγγελματίες υγείας.
10. Ενίσχυση της ικανότητας των συστημάτων υγείας για πρόληψη και ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και για ετοιμότητα στην αντιμετώπιση καταστροφών.
11. Υποστήριξη των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και των δικτύων επιστήμης των πολιτών για την ανίχνευση, την αναφορά και την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών απειλών για την καρδιαγγειακή υγεία.
12. Επιτάχυνση των συνεργασιών Νότου-Νότου και Βορρά-Νότου για τη δημιουργία συστήματος παγκόσμιας απόκρισης και κοινών πόρων.
13. Δημιουργία διεθνών κοινοπραξιών παρόχων φροντίδας, ερευνητών, ηγετών δημόσιας υγείας και κοινοτήτων που επηρεάζονται για την ανταλλαγή δεδομένων, τον από κοινού σχεδιασμό παρεμβάσεων και την υποστήριξη συστημικής αλλαγής.
14. Ενίσχυση περιφερειακών Κέντρων Αριστείας στην Περιβαλλοντική Υγεία και τα Καρδιαγγειακά Νοσήματα σε όλη την Αφρική, τη Νότια Ασία και τη Λατινική Αμερική για την προσαρμογή λύσεων στις τοπικές πραγματικότητες.
15. Προώθηση της δίκαιης μεταφοράς τεχνολογίας και της ανταλλαγής ικανοτήτων, ειδικά για περιοχές με χαμηλούς πόρους που αντιμετωπίζουν κλιμακούμενες περιβαλλοντικές εκθέσεις.
16. Ευθυγράμμιση των παρεμβάσεων περιβαλλοντικής υγείας με τα παγκόσμια πλαίσια, όπως της Συμφωνίας του Παρισιού και του Οδικού Χάρτη του ΠΟΥ για τα Μη Μεταδοτικά Νοσήματα.
17. Υποστήριξη ζωνών χαμηλών εκπομπών, πράσινων υποδομών, βιώσιμων μεταφορών και καθαρής ενέργειας ως λύσεις παράλληλου οφέλους τόσο για την καρδιά όσο και για τον πλανήτη.
18. Προώθηση πολιτικών δίκαιης μετάβασης που δίνουν προτεραιότητα στην ισότητα στην υγεία στις περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις, διασφαλίζοντας ότι καμία κοινότητα δεν θα μείνει πίσω.
19. Ανάπτυξη παγκόσμιων κατευθυντήριων γραμμώβ, με την καθιέρωση έγκυρων, εναρμονισμένων προτύπων για την περιβαλλοντική καρδιαγγειακή υγεία.
20. Υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC), της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA), του Παγκόσμιου Ιδρύματος Καρδιολογίας (WHF) και του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας (ACC) στην ανάπτυξη εναρμονισμένων παγκόσμιων κατευθυντήριων γραμμών που αφορούν την ατμοσφαιρική ρύπανση, τον θόρυβο, τη χημική ρύπανση, τους κλιματικούς παράγοντες στρες και τις καρδιαγγειακές επιπτώσεις τους.
21. Προώθηση της ευρείας υιοθέτησης και εφαρμογής αυτών των κατευθυντήριων γραμμών μέσω ρυθμιστικών φορέων και επαγγελματικών ενώσεων.
22. Διασφάλιση ότι οι κατευθυντήριες γραμμές αντικατοπτρίζουν τα πολιτισμικά πλαίσια, τους ευάλωτους πληθυσμούς και τις αναδυόμενες απειλές.

• Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία
• καρδιαγγειακές παθήσεις
• καρδιαγγειακή υγεία
• κλιματική κρίση