Sky News: Fact check στους ισχυρισμούς Τραμπ για ΝΑΤΟ και Γροιλανδία

Ως άνευ προηγουμένου περιγράφει το Sky News την επιστολή που απέστειλε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στον πρωθυπουργό της Νορβηγία, με αφορμή την επιμονή του να αποκτήσει οι Ηνωμένες Πολιτείες «πλήρη και απόλυτο έλεγχο» της Γροιλανδία. Στην επιστολή αυτή, ο Τραμπ εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι δεν του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, ενώ επαναφέρει τις απειλητικές του τοποθετήσεις σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας.

Η επιστολή του Αμερικανού προέδρου αποτέλεσε απάντηση σε μήνυμα που είχε προηγουμένως λάβει από τον Νορβηγό πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε. Το μήνυμα αυτό είχε σταλεί εκ μέρους τόσο του ίδιου όσο και του προέδρου της Φινλανδία, Αλεξάντερ Στουμπ, και περιλάμβανε τα εξής:

«Αγαπητέ κύριε Πρόεδρε, αγαπητέ Ντόναλντ – σχετικά με την επικοινωνία πέρα από τον Ατλαντικό – για τη Γροιλανδία, τη Γάζα, την Ουκρανία – και την ανακοίνωσή σας για τους δασμούς χθες.

Γνωρίζετε τη θέση μας σε αυτά τα ζητήματα. Όμως πιστεύουμε ότι όλοι πρέπει να εργαστούμε για να μειώσουμε την ένταση και να αποκλιμακώσουμε – τόσα πολλά συμβαίνουν γύρω μας, όπου χρειάζεται να σταθούμε ενωμένοι. Προτείνουμε μια τηλεφωνική συνομιλία μαζί σας αργότερα σήμερα – και οι δυο μας ή ξεχωριστά – για να μας δώστε μία ένδειξη τι προτιμάτε! Με εκτίμηση – Άλεξ και Γιόνας».

Η απάντηση του Ντόναλντ Τραμπ

Στην απάντησή του ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε:

Αγαπητέ Γιόνας:

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου δώσει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το ότι σταμάτησα 8 πολέμους ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ, δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την Ειρήνη, αν και θα είναι πάντα κυρίαρχη, αλλά τώρα μπορώ να σκεφτώ τι είναι καλό και σωστό για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει αυτή τη γη από τη Ρωσία ή την Κίνα, και γιατί έχουν «δικαίωμα ιδιοκτησίας» ούτως ή άλλως; Δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα, είναι απλώς ένα πλοίο που προσάραξε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, αλλά και εμείς είχαμε πλοία που προσάραξαν εκεί. Έχω κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιοδήποτε άλλο άτομο από την ίδρυσή του, και τώρα, το ΝΑΤΟ θα πρέπει να κάνει κάτι για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κόσμος δεν είναι ασφαλής εκτός αν έχουμε Πλήρη και Ολοκληρωτικό Έλεγχο της Γροιλανδίας.
Ευχαριστώ! Πρόεδρος DJT

Πόσο τεκμηριωμένοι είναι οι ισχυρισμοί στην επιστολή του Τραμπ

Το Sky News ανέλυσε την επιστολή του Ντόναλντ Τραμπ προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγία, εξετάζοντας κατά πόσο ευσταθούν οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονται σε αυτήν.
Σε ό,τι αφορά τον ισχυρισμό ότι η Νορβηγία αποφάσισε να μη του απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης, το Sky News διευκρινίζει πως ούτε το νορβηγικό κράτος ούτε η κυβέρνηση ή ο πρωθυπουργός της χώρας έχουν αρμοδιότητα στη σχετική απόφαση. Το βραβείο απονέμεται από τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ, ένα πενταμελές όργανο τα μέλη του οποίου ορίζονται από το κοινοβούλιο.

Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι ο Τραμπ «σταμάτησε οκτώ πολέμους», το Sky News σημειώνει ότι, παρότι ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες έχει πράγματι επαινεθεί για τη συμβολή του στον τερματισμό της πολυετούς σύγκρουσης μεταξύ **Αρμενία**ς και **Αζερμπαϊτζάν**ς, άλλες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες στις οποίες συμμετείχε δεν είχαν αντίστοιχα αποτελέσματα. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρονται οι συγκρούσεις ανάμεσα σε Καμπότζη και Ταϊλάνδη, οι οποίες αναζωπυρώθηκαν μετά την κατάρρευση ειρηνευτικής συμφωνίας πέρυσι, παρά τη διεθνή διαμεσολάβηση, στην οποία συμμετείχαν και οι ΗΠΑ.

Παράλληλα, ο Τραμπ έχει κατά καιρούς υποστηρίξει ότι έχει συμβάλει στην επίλυση και άλλων συγκρούσεων, μεταξύ των οποίων αυτές μεταξύ Ρουάντας και Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Ισραήλ και Ιράν, Ισραήλ και Χαμάς, Ινδίας και Πακιστάν, Αιγύπτου και Αιθιοπίας, καθώς και Σερβίας και Κοσόβου. Σχετικά με τον ισχυρισμό ότι η Δανία αδυνατεί να προστατεύσει τη Γροιλανδία από τη Ρωσία ή την Κίνα, το Sky News επικαλείται δήλωση του Πίτερ Βίγκο Γιάκομπσεν, αναπληρωτή καθηγητή στο Βασιλικό Κολλέγιο Άμυνας της Δανίας. Όπως τονίζει, «δεν υφίσταται καμία πραγματική απειλή για την ασφάλεια της Γροιλανδίας», προσθέτοντας ότι τα περί κινεζικών και ρωσικών πλοίων αποτελούν «σενάρια χωρίς βάση στην πραγματικότητα».

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του «δικαιώματος ιδιοκτησίας», το Sky News υπενθυμίζει ότι η Γροιλανδία αποτέλεσε αποικία του ενιαίου δανονορβηγικού στέμματος τον 18ο αιώνα και, μετά τη διάλυση της μοναρχίας το 1814, παρέμεινε υπό δανικό έλεγχο. Τέλος, απαντώντας στον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα που να τεκμηριώνουν την κυριαρχία της Δανίας στη Γροιλανδία, το Sky News παραθέτει επίσημο έγγραφο του 1916, με το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ρητά τα δικαιώματα της Δανίας επί της περιοχής. Το έγγραφο φέρει την υπογραφή του τότε υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Λένσινγκ, και αναφέρει:

«Προχωρώντας σήμερα στην υπογραφή της Σύμβασης σχετικά με την παραχώρηση των Δανικών Δυτικοϊνδικών Νήσων στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ο κάτωθι υπογεγραμμένος Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, δεόντως εξουσιοδοτημένος από την κυβέρνησή του, έχει την τιμή να δηλώσει ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής δεν θα αντιταχθεί στην επέκταση των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων της δανικής κυβέρνησης σε ολόκληρη τη Γροιλανδία.

Ρόμπερτ Λάνσινγκ. Νέα Υόρκη, 4 Αυγούστου 1916».

Δείτε το:

Σε ό,τι αφορά το ποιοι εγκαταστάθηκαν πρώτοι στη Γροιλανδία, το Sky News προχωρά σε μια σύντομη ιστορική αναδρομή, υπενθυμίζοντας ότι η πρώτη σκανδιναβική παρουσία στο νησί ανάγεται στον Έρικ ο Ερυθρός. Ο Σκανδιναβός Βίκινγκ, αφού εξορίστηκε από την Ισλανδία, αναζήτησε μια νέα αρχή στη Γροιλανδία στα τέλη του 10ου αιώνα.
Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι έχει προσφέρει περισσότερα στο ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλο, το Sky News σημειώνει ότι πράγματι οι σύμμαχοι της συμμαχίας αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες έπειτα από έντονες πιέσεις του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, επικριτές του υποστηρίζουν ότι οι συγκρούσεις του με ηγέτες κρατών-μελών έχουν αποδυναμώσει τη συνοχή και την ανθεκτικότητα της συμμαχίας.

Σε σχέση με την απαίτησή του το ΝΑΤΟ «να κάνει κάτι για τις Ηνωμένες Πολιτείες», το ρεπορτάζ υπενθυμίζει ότι το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ προβλέπει πως μια επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων και συνεπάγεται συλλογική βοήθεια. Η συγκεκριμένη ρήτρα ενεργοποιήθηκε μόνο μία φορά στην ιστορία της συμμαχίας, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11η Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ. Τότε, τα κράτη του ΝΑΤΟ ανταποκρίθηκαν και πολέμησαν στο πλευρό των Αμερικανών στο Αφγανιστάν. Μεταξύ των απωλειών της συμμαχίας συγκαταλέγονταν και 43 στρατιώτες από τη Δανία, γεγονός που, σε αναλογία πληθυσμού, σημαίνει ότι οι δύο χώρες είχαν σχεδόν ισοδύναμο ποσοστό θυμάτων.

Τέλος, αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι «ο κόσμος δεν είναι ασφαλής χωρίς Πλήρη και Ολοκληρωτικό Έλεγχο της Γροιλανδίας», το Sky News παραθέτει την εκτίμηση στρατιωτικού αναλυτή, σύμφωνα με την οποία μια ενδεχόμενη βίαιη κατάληψη της περιοχής από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα υπονόμευε καθοριστικά την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ ως συλλογικής αμυντικής συμμαχίας. Όπως σημειώνεται, το πώς θα επηρέαζε μια τέτοια εξέλιξη τις στρατηγικές επιλογές ή τις φιλοδοξίες χωρών όπως η Κίνα και η Ρωσία παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

• Γροιλανδία
• ΝΑΤΟ
• Ντόναλντ Τραμπ