Στα Άδυτα της Opus Dei: Οι «σκλάβες» της Αργεντινής σπάνε τη σιωπή

Ένα ροζ φόρεμα. Αυτό ήταν το πρώτο «δώρο» που έλαβε η 12χρονη Andrea Martínez από την Opus Dei. Το δεύτερο ήταν ένα πρόγραμμα εργασιών με κάθε λεπτό της ημέρας της προδιαγεγραμμένο.

Στα 16 της, της δόθηκε ένα κιλίκι – μια μεταλλική αλυσίδα με αγκάθια που φοριέται γύρω από τον μηρό – και ένα αυτοσχέδιο μαστίγιο. Ήταν η αρχή μιας πολυετούς ζωής υπακοής, σιωπής και καταναγκαστικής εργασίας.

Η Martínez είναι μία από τις δεκάδες γυναίκες στην Αργεντινή που καταγγέλλουν ότι στρατολογήθηκαν από την υπερσυντηρητική καθολική οργάνωση Opus Dei σε νεαρή ηλικία, με την υπόσχεση μιας καλύτερης ζωής.

Αντί για εκπαίδευση και ευκαιρίες, όπως τους είχαν υποσχεθεί, υποστηρίζουν πως κατέληξαν να ζουν σε καθεστώς αυστηρής καταπίεσης, αποκομμένες από τον έξω κόσμο και εξαναγκασμένες σε πολυετή, απλήρωτη εργασία.

Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο των Αρχών της Αργεντινής, έπειτα από διετή έρευνα.

Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς κατηγορούν την Opus Dei για συστηματική εκμετάλλευση και εμπορία ανηλίκων και νεαρών γυναικών, μεταξύ 1972 και 2015. Ο φάκελος της υπόθεσης έχει παραδοθεί στη δικαιοσύνη, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα προχωρήσει η δίωξη.

Η Opus Dei – η οποία έχει παρουσία σε περισσότερες από 70 χώρες και ισχυρές ρίζες στη Λατινική Αμερική, την Ιταλία και την Ισπανία – αρνείται κατηγορηματικά όλες τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «παραπλανητικές αφηγήσεις» και ισχυριζόμενη ότι τα σχολεία της λειτουργούσαν υπό την εποπτεία των αρχών.

Understanding the bombshell Opus Dei human trafficking indictment

🧵 A THREAD based on this excellent interview with @PaulaBistagnino discussing the groundbreaking case against Opus Dei in Argentinahttps://t.co/eN4nqduSOn pic.twitter.com/H2ot2sulFE

— Gareth Gore (@gareth_gore) October 27, 2024

Μια υπόσχεση που μετατράπηκε σε παγίδα

Η Claudia Carrero ήταν 13 ετών όταν γνώρισε την Opus Dei. Της προσφέρθηκε μια κάρτα με την εικόνα του ιδρυτή Josemaría Escrivá και η υπόσχεση πως αν παρακολουθούσε ένα από τα «σχολεία» τους, θα μάθαινε για τη διαχείριση ξενοδοχείων και θα είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει.

Αντί για τάξεις, όμως, βρέθηκε να εργάζεται καθημερινά. «Ήμουν ενθουσιασμένη, αλλά δεν με πήγαν εκεί για να σπουδάσω – αλλά για να δουλέψω», λέει.

La Justicia imputa a las máximas autoridades del Opus Dei de las últimas décadas en el país por explotación laboral de mujeres

https://t.co/JkXI0kcgmI

— Gareth Gore (@gareth_gore) September 29, 2024

Όπως περιγράφουν οι καταγγέλλουσες, οι νεαρές κοπέλες εργάζονταν αδιάκοπα: καθάριζαν, μαγείρευαν και φρόντιζαν για τις ανάγκες των ανώτερων μελών της οργάνωσης, κυρίως ανδρών και ιερέων. Οι ώρες ανάπαυσης ήταν ελάχιστες, ενώ η επικοινωνία με τις οικογένειές τους αυστηρά περιορισμένη – επιτρεπόταν μόνο ένα τηλεφώνημα και ένα γράμμα τον μήνα, και μόνο κατόπιν λογοκρισίας.

Τα κορίτσια φέρονται να ζούσαν σε ένα περιβάλλον απομόνωσης και θρησκευτικού ελέγχου, όπου κάθε πτυχή της ζωής τους – από τα ρούχα μέχρι τις σκέψεις τους – ρυθμιζόταν αυστηρά. «Ήμουν 23 ετών όταν έφυγα, αλλά αισθανόμουν σαν παιδί. Δεν ήξερα πώς να μιλάω, δεν ήξερα πώς να χρησιμοποιώ χρήματα», λέει η Martínez.

Historias de las criadas del Opus Dei 👇
Susana Lencina era la criada adolescente de una familia en Rosario cuando su patrona la subió a un auto para que la llevaran a la escuela de mucamas del Opus Dei en Buenos Aires. pic.twitter.com/qoBvCxM86N

— Paula Bistagnino (@PaulaBistagnino) October 12, 2024

«Μας έλεγαν ότι ήταν το θέλημα του Θεού»

Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η Opus Dei διατηρούσε μια καλά δομημένη στρατολογική πολιτική, στοχεύοντας κορίτσια από ευάλωτα, φτωχά περιβάλλοντα. Τα «σχολεία» στα οποία φοιτούσαν χαρακτηρίζονται ως «φυτώρια» για νέες βοηθούς – γυναίκες που αφιερώνονταν στην οργάνωση και εργάζονταν ως υπηρέτριες, ζώντας σε αυστηρή αγαμία.

Η επιβολή πειθαρχίας ήταν αυστηρή και ενίοτε βασανιστική: κιλίκια, μαστίγια και τελετουργικές πρακτικές μετανοίας ήταν μέρος της καθημερινότητάς τους. Η προσωπική επιθυμία, λένε, δεν είχε καμία θέση. «Μου είπαν ότι δεν είχα άλλη επιλογή, ότι ήμουν πολύ φτωχή, ότι χωρίς άντρα να παντρευτώ, αυτή ήταν η μοίρα μου», περιγράφει η Martínez.

Οι καταγγελίες περιλαμβάνουν επίσης επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις από πόλη σε πόλη ή ακόμα και σε άλλες χώρες, με σκοπό – όπως λένε οι γυναίκες – την αποδυνάμωση των κοινωνικών δεσμών και τη διατήρηση της υποταγής.

Δικαιοσύνη, καθυστερημένα

Οι γυναίκες ζητούν τώρα οικονομική αποζημίωση, αναγνώριση των τραυμάτων τους και μια επίσημη συγγνώμη. «Δεν ζητάμε εκδίκηση. Θέλουμε η Opus Dei να παραδεχτεί τι έκανε», λέει η Martínez, η οποία σήμερα σπουδάζει ψυχολογία.

Η Carrero έχει πλέον δική της οικογένεια και μια έφηβη κόρη. «Η γνωριμία με τις άλλες γυναίκες που πέρασαν τα ίδια, με έκανε να νιώσω λιγότερο μόνη. Με βοήθησε να καταλάβω πως, επιτέλους, είμαι ελεύθερη».

• Opus Dei
• Αργεντινή
• Γυναίκες