Στο στόχαστρο των τουρκικών ΜΜΕ η Ελλάδα για KAAN και F-35: «Η Αθήνα απέτυχε να πείσει τον Τραμπ»

Στο στόχαστρο των τουρκικών ΜΜΕ μπαίνει τις τελευταίες ώρες η Ελλάδα, με αφορμή τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον γύρω από την πιθανή πώληση αμερικανικών κινητήρων F110 στην Τουρκία για το μαχητικό KAAN, αλλά και τη συζήτηση για το ενδεχόμενο επαναπροσέγγισης Άγκυρας – Ουάσιγκτον στο ζήτημα των F-35.

Το τουρκικό αφήγημα: «Η Ελλάδα δεν έπεισε την Ουάσιγκτον»

Η Hürriyet, αξιοποιώντας δημοσίευμα της Καθημερινής, παρουσιάζει την υπόθεση ως αποτυχία της Αθήνας να επηρεάσει την Ουάσιγκτον στο ζήτημα της αμυντικής συνεργασίας ΗΠΑ – Τουρκίας. Με τίτλο «KAAN’ın motoru ve F-35 konusunda… Yunanistan Washington’ı ikna edemedi», δηλαδή «Στο θέμα του κινητήρα του KAAN και των F-35… Η Ελλάδα δεν κατάφερε να πείσει την Ουάσιγκτον», η τουρκική εφημερίδα επιχειρεί να εμφανίσει την ελληνική κινητοποίηση ως πολιτικά αναποτελεσματική.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, παρά τις προσπάθειες της Ελλάδας και του ελληνοαμερικανικού λόμπι να μπλοκάρουν πιθανές αμερικανικές πρωτοβουλίες υπέρ της Τουρκίας, η στάση του Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει αλλάξει τους συσχετισμούς. Η Hürriyet υποστηρίζει ότι η προοπτική μιας νέας αμυντικής συνεννόησης Ουάσιγκτον – Άγκυρας έχει προκαλέσει αμηχανία σε κύκλους του Κογκρέσου που παραδοσιακά τηρούσαν σκληρή γραμμή απέναντι στην Τουρκία.

Το τουρκικό μέσο κάνει λόγο για μια δύσκολη πολιτική δοκιμασία της λεγόμενης «Ελληνικής Ομάδας Φιλίας» στο αμερικανικό Κογκρέσο, υποστηρίζοντας ότι η επιρροή της δεν είναι πλέον ίδια με το παρελθόν. Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσιάζει τις παρεμβάσεις του ελληνικού λόμπι ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να αποτραπεί η ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, είτε μέσω των κινητήρων F110 για το KAAN, είτε μέσω πιθανής επανεκκίνησης της συζήτησης για τα F-35.

KAAN και F-35: Δύο διαφορετικά, αλλά συνδεδεμένα μέτωπα

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να προχωρήσει σε πώληση κινητήρων General Electric F110 στην Τουρκία, αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων. Οι κινητήρες αυτοί προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό KAAN, το οποίο αποτελεί το βασικό πρόγραμμα της Άγκυρας για την ανάπτυξη εγχώριου μαχητικού πέμπτης γενιάς.

Εδώ υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση: Το πακέτο που έχει κινηθεί στην Ουάσιγκτον αφορά τους κινητήρες για το KAAN και όχι κινητήρες για τα F-35. Το F-35 παραμένει ξεχωριστό και πολύ πιο σύνθετο ζήτημα, καθώς η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα μετά την αγορά των ρωσικών S-400 το 2019, ενώ το αμερικανικό Κογκρέσο έχει περάσει νομοθεσία που μπλοκάρει την πώληση F-35 στην Άγκυρα όσο διατηρεί το ρωσικό σύστημα.

Παρόλα αυτά, τα τουρκικά ΜΜΕ συνδέουν πολιτικά τα δύο θέματα, επιχειρώντας να δείξουν ότι η Ουάσιγκτον κινείται σε μια συνολικότερη επαναπροσέγγιση με την Άγκυρα.

Το παρασκήνιο στην Ουάσιγκτον

Το Reuters μετέδωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο για την πρόθεσή της να προχωρήσει στην πώληση των κινητήρων, παρά τις αντιδράσεις μελών του Κογκρέσου. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, η κίνηση θεωρείται χειρονομία προς την Άγκυρα ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.

Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η Άγκυρα φιλοξενεί τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να αναθερμάνει τους διαύλους με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όταν ρωτήθηκε για τους κινητήρες, τα F-35 και τη Σύνοδο, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι «πιθανότατα» θα κάνει κάτι που θα τους κάνει «πολύ χαρούμενους», φράση που αξιοποιήθηκε έντονα από τα τουρκικά μέσα.

Οι κινήσεις του ελληνικού λόμπι

Η ελληνική πλευρά και οργανώσεις της ομογένειας στις ΗΠΑ επιχειρούν να αναδείξουν τους κινδύνους που, κατά την εκτίμησή τους, δημιουργεί μια τέτοια αμυντική διευκόλυνση προς την Τουρκία.

Το American Hellenic Institute ζήτησε από τον Τραμπ να μπλοκάρει την πώληση των F110 στην Τουρκία και να αποτρέψει οποιαδήποτε διαδικασία θα μπορούσε να ανοίξει ξανά τον δρόμο για την απόκτηση F-35 από την Άγκυρα. Στην επιστολή του, το AHI συνέδεσε το θέμα με τους S-400, τις κυρώσεις CAATSA και τον ρόλο του Κογκρέσου στον έλεγχο των αμερικανικών εξοπλιστικών πωλήσεων.

Παράλληλα, η βουλευτής των Δημοκρατικών Dina Titus κατέθεσε κοινό ψήφισμα απόρριψης στη Βουλή των Αντιπροσώπων, με στόχο να μπλοκάρει την προτεινόμενη πώληση των κινητήρων F110-GE-129E/F και της τεχνικής υποστήριξης για το KAAN. Σύμφωνα με την Καθημερινή, η κατάθεση τέτοιου ψηφίσματος δεν σταματά αυτόματα την πώληση, καθώς για να μπλοκαριστεί νομικά θα πρέπει να εγκριθεί από Βουλή και Γερουσία και είτε να υπογραφεί από τον πρόεδρο είτε να υπερκεραστεί πιθανό προεδρικό βέτο.

Γιατί η Άγκυρα δίνει τόσο βάρος στους F110

Για την Τουρκία, το KAAN δεν είναι απλώς ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα. Είναι σύμβολο αμυντικής αυτονομίας και τεχνολογικής αναβάθμισης. Οι αμερικανικοί κινητήρες F110 θεωρούνται κρίσιμοι για τα πρώτα στάδια του προγράμματος, μέχρι η Τουρκία να μπορέσει να αναπτύξει δικό της κινητήρα.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μια αμερικανική έγκριση για τους F110 θα επιτρέψει στην Άγκυρα να προχωρήσει πιο γρήγορα στην παραγωγή και δοκιμή του KAAN. Σύμφωνα με ανάλυση που μετέδωσε το Asharq Al-Awsat, ο Τραμπ μπορεί να διευκολύνει την απόκτηση δεκάδων κινητήρων για το KAAN, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως λύση στο αδιέξοδο των F-35.

Το πραγματικό διακύβευμα για την Αθήνα

Η ανησυχία της Αθήνας δεν αφορά μόνο έναν εξοπλιστικό φάκελο. Αφορά τη συνολική μετατόπιση των ισορροπιών στην Ουάσιγκτον, εφόσον η κυβέρνηση Τραμπ επιλέξει να επενδύσει εκ νέου στην Τουρκία ως κρίσιμο ΝΑΤΟϊκό σύμμαχο.

Τα τουρκικά ΜΜΕ επιχειρούν να παρουσιάσουν αυτή τη μετατόπιση ως «κατάρρευση» του ελληνικού λόμπι και ως απόδειξη ότι η Τουρκία ξανακερδίζει χώρο στο αμερικανικό σύστημα αποφάσεων. Από την πλευρά της Ελλάδας, όμως, το βασικό ερώτημα είναι αν η Ουάσιγκτον θα σεβαστεί τους περιορισμούς που έχουν τεθεί λόγω των S-400 ή αν θα αναζητήσει πολιτική φόρμουλα που θα επιτρέπει στην Άγκυρα να ενισχυθεί στρατιωτικά χωρίς να εμφανίζεται ότι παρακάμπτεται πλήρως το Κογκρέσο.

Το χρονικό της υπόθεσης

Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την απόκτηση των ρωσικών S-400. Έκτοτε, η Άγκυρα επιδιώκει είτε επιστροφή στο πρόγραμμα είτε αντισταθμιστικά οφέλη, ενώ παράλληλα προωθεί το εγχώριο μαχητικό KAAN.

Στις 24 Ιουνίου 2026, η κυβέρνηση Τραμπ ενημέρωσε το Κογκρέσο για την πρόθεση πώλησης κινητήρων F110 στην Τουρκία. Ακολούθησαν αντιδράσεις από μέλη του Κογκρέσου, οργανώσεις της ελληνικής ομογένειας και κύκλους που συνδέουν το θέμα με τους S-400 και την ασφάλεια των συμμάχων των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στις αρχές Ιουλίου, η κατάθεση του ψηφίσματος από την Dina Titus έδωσε θεσμική μορφή στην προσπάθεια μπλοκαρίσματος. Ωστόσο, τα τουρκικά ΜΜΕ ερμήνευσαν την εξέλιξη αντίστροφα: Όχι ως επιτυχία της ελληνικής κινητοποίησης, αλλά ως ένδειξη ότι η Αθήνα δυσκολεύεται πλέον να επηρεάσει αποτελεσματικά την τελική απόφαση.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης Ελλάδας – Τουρκίας, αυτή τη φορά όχι στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά στην Ουάσιγκτον, εκεί όπου οι εξοπλισμοί, το ΝΑΤΟ, το Κογκρέσο και οι προσωπικές επιλογές του Τραμπ συναντώνται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία.

• F-35
• Ελλάδα
• Ελληνοτουρκικά
• μαχητικό KAAN
• Ντόναλντ Τραμπ
• Του​ρκία
• Τουρκικός Τύπος