Στρατηγική σκακιέρα στην Αν. Μεσόγειο: Ο Γεραπετρίτης υποδέχεται τον Σύρο ΥΠΕΞ στην Αθήνα

Τον Σύρο υπουργό Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σιμπάνι υποδέχεται σήμερα στην Αθήνα ο Γιώργος Γεραπετρίτης, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση του διπλωματικού αποτυπώματος της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, εκεί όπου η Τουρκία επιχειρεί να παγιώσει τις δικές της σχέσεις με τα κέντρα εξουσίας της περιοχής.

Η συνάντηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα διπλωματικών κινήσεων και ανταγωνισμού Αθήνας–Άγκυρας, με τα βλέμματα στραμμένα σε κρίσιμες χώρες όπως η Αίγυπτος, η Λιβύη και η Συρία.

Παρά την προφανή εμβάθυνση των τουρκο-συριακών σχέσεων, η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η Δαμασκός δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην Άγκυρα και πως ο ΟΗΕ, στον οποίο η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά, θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη μελλοντική σταθεροποίηση της χώρας.

Επένδυση στη συνεργασία με τη Συρία

Η Αθήνα αναγνωρίζει ότι η Συρία βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση πολιτικής μετάβασης και επιδιώκει να προωθήσει ένα μοντέλο διακυβέρνησης συμπεριληπτικό, ειρηνικό και ανοιχτό στις ανάγκες των μειονοτήτων. Κεντρικό σημείο της ατζέντας θα αποτελέσει η επαναπροσέγγιση με την ελληνορθόδοξη κοινότητα, η οποία παραμένει επιφυλακτική απέναντι στη μεταβατική κυβέρνηση της Δαμασκού.

Η ελληνική διπλωματία θεωρεί ότι η στήριξη των χριστιανικών μειονοτήτων μπορεί να λειτουργήσει ως «κλειδί» για την αναζήτηση εξωτερικής νομιμοποίησης της συριακής ηγεσίας, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή. Ενθαρρυντικό θεωρείται και το πρόσφατο τετ-α-τετ του Σύρου προέδρου Αχμέντ αλ-Σάρα με τον Πατριάρχη Αντιοχείας Ιωάννη, το οποίο εκτιμάται ότι θα έχει θετικό αντίκτυπο για τις ελληνορθόδοξες κοινότητες που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο επιθέσεων το τελευταίο διάστημα.

Η τουρκική αντεπίθεση στη Δαμασκό

Την ίδια στιγμή, οι σχέσεις Τουρκίας–Συρίας βρίσκονται σε ανοδική τροχιά. Η επίσκεψη του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν στη Δαμασκό στις αρχές Αυγούστου, αλλά και οι συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας της Συρίας στην Άγκυρα, επιβεβαιώνουν τη διάθεση για στενότερη συνεργασία. Οι δύο πλευρές επικεντρώνονται τόσο στην κοινή στάση έναντι των Κούρδων όσο και στη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας, σύμφωνα με τα συμφέροντα Δαμασκού και Άγκυρας.

Πέραν της ασφάλειας, η συνεργασία επεκτείνεται και σε οικονομικό επίπεδο: ανοικοδόμηση υποδομών, τουρκικές επενδύσεις στο αεροδρόμιο της Δαμασκού και ενεργειακά έργα όπως η παροχή φυσικού αερίου μέσω αγωγού από την Τουρκία.

Ο φόβος μιας συμφωνίας ΑΟΖ

Στην Αθήνα, η προσοχή είναι στραμμένη σε μια πιθανή συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ ανάμεσα σε Τουρκία και Συρία – ένα ενδεχόμενο που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες και να δημιουργήσει νέα προβλήματα για την Ελλάδα αλλά και για την Κύπρο.

Αν και μέχρι στιγμής οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το ζήτημα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα άνοιγε νέο κύκλο γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

• Ασάαντ αλ Σιμπάνι
• Γιώργος Γεραπετρίτης