Συμφωνία ΕΕ–Mercosur: Τι ακριβώς είναι, τι αλλαγές φέρνει και γιατί «άναψε φωτιές» στους Ευρωπαίους αγρότες

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur μπήκε απότομα στο λεξιλόγιο του ευρύτερου κοινού, κυρίως μέσα από τις μαζικές κινητοποιήσεις αγροτών σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Πρόκειται για μια ευρεία εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur – Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη – με στόχο τη μείωση δασμών και το άνοιγμα αγορών.

Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις, τα κράτη-μέλη έδωσαν το «πράσινο φως» στο πλαίσιο της ειδικής/ενισχυμένης πλειοψηφίας (qualified majority) – δηλαδή τουλάχιστον 15 χώρες που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ. Η συμφωνία, ωστόσο, για να τεθεί σε ισχύ χρειάζεται ακόμη έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Τι αλλάζει για αγρότες και βιομηχανία:
Η Mercosur προβλέπεται να καταργήσει σταδιακά δασμούς στο 91% των εξαγωγών της ΕΕ σε ορίζοντα 15 ετών, ενώ η ΕΕ αντίστοιχα στο 92% των εξαγωγών της Mercosur σε έως 10 έτη, ενισχύοντας κυρίως κλάδους όπως μηχανήματα και οχήματα/ανταλλακτικά.

Το μεγάλο «αγκάθι» αφορά τα ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα και ειδικά το κρέας: η Κομισιόν σημειώνει ότι δεν προβλέπεται πλήρως αδασμολόγητη πρόσβαση για το βοδινό, αλλά ποσόστωση 99.000 τόνων με δασμό 7,5%. Αυτό τροφοδοτεί φόβους για πίεση τιμών και «αθέμιτο ανταγωνισμό», με αιχμή τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τους ελέγχους.

Στο παρασκήνιο, η συζήτηση «κουμπώνει» και με τη στρατηγική της ΕΕ για πρόσβαση σε αγορές και πρώτες ύλες, ενώ ενδεικτικό της έντασης είναι ότι η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε «πακέτο» στήριξης/πρόωρης κινητοποίησης πόρων περίπου 45 δισ. ευρώ για τους αγρότες από τον επόμενο προϋπολογισμό της ΚΑΠ (με αφετηρία το 2028), στο πλαίσιο προσπάθειας εκτόνωσης των αντιδράσεων.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το εμπόριο αγαθών ΕΕ–Mercosur το 2024 ξεπέρασε τα 111 δισ. ευρώ (περίπου ισομερώς σε εξαγωγές–εισαγωγές), με πάνω από 80% των ροών να αφορά τη Βραζιλία – μέγεθος που εξηγεί γιατί η συμφωνία αντιμετωπίζεται ως «μεγάλο στοίχημα» για οικονομία και γεωπολιτική.

• Mercosur
• αγρότες
• βοδινό κρέας
• δασμοί
• ΕΕ
• ελεύθερο εμπόριο
• κινητοποιήσεις
• ποσοστώσεις
• συμφωνία ΕΕ–Mercosur
• Τρακτέρ