Συμφωνία-μαμούθ ΗΠΑ – ΕΕ: Τέλος στον εμπορικό πόλεμο, αρχή με δασμούς 15% – Τι προβλέπει;

Μια από τις πιο κρίσιμες εμπορικές συμφωνίες των τελευταίων ετών έκλεισε στη Σκωτία, με τον Ντόναλντ Τραμπ και την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να ανακοινώνουν συμφωνία που αναμένεται να αποτρέψει έναν καταστροφικό εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ–ΕΕ.

Ύστερα από τέσσερις μήνες αδιεξόδων, συναντήθηκαν το Σάββατο στο θέρετρο του Τραμπ στο Τέρνμπερι, με αποτέλεσμα μια εμπορική συμφωνία που προβλέπει βασικό δασμό 15% για τις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με την αρχική απειλή του 30%.

Η Φον ντερ Λάιεν, εμφανώς ανακουφισμένη, δήλωσε: «Έχουμε συμφωνία. Είναι μια μεγάλη συμφωνία, που φέρνει σταθερότητα και προβλεψιμότητα και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού». Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έκανε λόγο για μια «ισχυρή και σημαντική συνεργασία» και πρόσθεσε: «Λύνει πολλά θέματα και ήταν μια εξαιρετική απόφαση».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Δασμός 15% για το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών προϊόντων που εξάγονται στις ΗΠΑ (αντί για τον απειλούμενο 30%).
Διατήρηση του υψηλού δασμού 50% στις εξαγωγές χάλυβα, με σύστημα ποσοστώσεων να εφαρμόζεται για την ΕΕ.

Συμφωνία της ΕΕ για αγορά $750 δισ. ενέργειας και ημιαγωγών από τις ΗΠΑ μέσα σε τρία χρόνια, περιλαμβανομένου υγροποιημένου φυσικού αερίου και πυρηνικών καυσίμων.
Επένδυση $600 δισ. σε αμερικανικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένων αγορών στρατιωτικού εξοπλισμού.

Μηδενικοί δασμοί για αεροναυπηγικά προϊόντα, ορισμένες χημικές ύλες, γενόσημα φάρμακα, εξοπλισμό ημιαγωγών, βασικά γεωργικά προϊόντα και πρώτες ύλες.
Συμπερίληψη των φαρμακευτικών προϊόντων στο 15% δασμολόγιο, παρά τις αρχικές δηλώσεις του Τραμπ που προκάλεσαν σύγχυση.

«50-50 μέχρι τέλους»

Η αβεβαιότητα παρέμεινε μέχρι την τελευταία στιγμή, με τον Τραμπ να δηλώνει λιγότερο από μια ώρα πριν τη συμφωνία ότι οι πιθανότητες ήταν «50-50» και πως υπήρχαν ακόμα «τρεις ή τέσσερις αγκάθια». Η Φον ντερ Λάιεν περιέγραψε τη συνάντηση ως «σκληρή και πολύ δύσκολη». «Είδατε την ένταση στην αρχή, ήταν φανερή», είπε στους δημοσιογράφους από το αεροδρόμιο της Γλασκώβης.

Οι πρώτες αντιδράσεις

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε τη συμφωνία «λύτρωση» για τη γερμανική οικονομία και τη βαριά βιομηχανία αυτοκινήτων, η οποία είχε πληγεί από τον δασμό 27,5% στα οχήματα και τα εξαρτήματά τους. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι μίλησε για μια «θετική εξέλιξη», ζητώντας όμως χρόνο για να εξετάσει τις λεπτομέρειες.

Ο Σάιμον Χάρις, αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, δήλωσε πως «λυπάται» για τον δασμό 15%, αλλά τόνισε ότι η σταθερότητα είναι σημαντικότερη. Προειδοποίησε ωστόσο για πιθανές συνέπειες στον λεγόμενο “All-Island economy”, δεδομένου ότι η Βόρεια Ιρλανδία εξασφάλισε ειδικό δασμολόγιο 10%, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει εντάσεις.

Πολιτικές και αγορές σε αναμονή

Παρά τη θετική έκβαση, ο Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα να αυξήσει τους δασμούς στο μέλλον αν οι επενδύσεις της ΕΕ δεν υλοποιηθούν. Το άγρυπνο βλέμμα των αγορών και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων θα παραμείνει στραμμένο στις κινήσεις του. Ο Ευρωεπίτροπος Μάρος Σέφτσοβιτς τόνισε: «Το 15% είναι χειρότερο από πριν, αλλά τουλάχιστον έχουμε σταθερότητα».

Η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια παρόμοιων επιτυχιών του Τραμπ με την Ιαπωνία, ενώ οι διαπραγματεύσεις με την Κίνα φαίνεται να συνεχίζονται θετικά, με φήμες για νέα τρίμηνη παράταση ανακωχής στους δασμούς. Οι αγορές αναμένεται να αντιδράσουν θετικά τη Δευτέρα, μετά από εβδομάδες ανησυχιών για το παγκόσμιο εμπόριο.

• Ντόναλντ Τραμπ
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν