Τέλος στη συμφωνία διαμετακόμισης Ρωσικού Φυσικού Αερίου μέσω Ουκρανίας: Αβεβαιότητα και αναταράξεις στην Ευρώπη

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε την απόφαση της Ουκρανίας να μην παρατείνει τη συμφωνία διαμετακόμισης του ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, η οποία λήγει στο τέλος του 2024. Η εξέλιξη αυτή φέρνει σημαντικές γεωπολιτικές και ενεργειακές επιπτώσεις, με τις τιμές του καυσίμου να εκτοξεύονται άμεσα.

Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνέντευξης Τύπου, σχολίασε: «Είναι η Ουκρανία που διακόπτει το φυσικό αέριο για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Η Gazprom PJSC θα επιβιώσει». Τόνισε ότι η απόφαση δεν αποτελεί ευθύνη της Ρωσίας, αφήνοντας αιχμές για τις συνέπειες που θα έχει η στάση του Κιέβου στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι δήλωσε πως η Ουκρανία παραμένει ανοιχτή να επιτρέψει τη διέλευση μη ρωσικού φυσικού αερίου, με την προϋπόθεση ότι δεν θα ωφεληθεί οικονομικά η Ρωσία. «Η Ουκρανία δεν θα παρατείνει τη συμφωνία, καθώς η Ρωσία χρησιμοποιεί τα έσοδα από την ενέργεια για τη χρηματοδότηση του πολέμου», τόνισε χαρακτηριστικά.

Η απόφαση της Ουκρανίας ανακοινώθηκε μετά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, με την Κομισιόν να επισημαίνει ότι 13 χώρες-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ελλάδα, και η Ιταλία, θα επηρεαστούν άμεσα από τη λήξη της συμφωνίας. Οι κυβερνήσεις των επηρεαζόμενων κρατών βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού, καθώς εξετάζουν εναλλακτικές πηγές ενέργειας και στρατηγικές για την κάλυψη των αναγκών τους.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε πως το Κίεβο είναι ανοιχτό να επιτρέψει τη διέλευση μη ρωσικού φυσικού αερίου μέσω των αγωγών προς την Κεντρική Ευρώπη, αλλά όχι καυσίμου από τη Ρωσία ή καυσίμου που τα έσοδα θα πηγαίνουν στη Ρωσία.

«Εάν μια χώρα υποδοχής είναι σε θέση να εγγυηθεί πως δεν πρόκειται για αέριο ρωσικής προέλευσης και ότι η Μόσχα δεν επωφελείται, τότε θα μπορούσαμε να επιτρέψουμε τη διέλευση μετά το τέλος του έτους», τόνισε ο πρόεδρος της Ουκρανίας και πρόσθεσε: Εάν επίσης υπάρχει μια χώρα «έτοιμη να δώσει το φυσικό αέριο, αλλά να μην επιστρέψει τα χρήματα στη Ρωσία μέχρι το τέλος του πολέμου, τότε μπορούμε να το σκεφτούμε».

«Είμαστε αποφασισμένοι να περιορίσουμε τις κερδοφόρες ρωσικές εξαγωγές ενέργειας. Δεν θα παρατείνουμε τη διαμετακόμιση του ρωσικού φυσικού αερίου. Η Ουκρανία χάνει ανθρώπους λόγω του πολέμου» και με τα έσοδα από το φυσικό αέριο τροφοδοτεί τον στρατό της, τόνισε ο Ζελένσκι.

Ο Ουκρανός Πρόεδρος προχώρησε στη σχετική ανακοίνωση μετά τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχε ως προσκεκλημένος. Η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Σλοβενία είναι οι χώρες της ΕΕ που επηρεάζονται από τη λήξη της συμφωνίας διαμετακόμισης Ρωσίας-Ουκρανίας, σύμφωνα με την Κομισιόν.

Ρεκόρ εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου το 2024

Πλέον οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αναζητήσουν μια πιθανή εναλλακτική λύση για να διατηρήσουν σταθερές τις προμήθειες, επισημαίνει το Bloomberg. Σημειώνεται πως σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Bruegel, για το τρίτο τρίμηνο του 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση προμηθεύεται πλέον μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου από τη Ρωσία σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.

Μάλιστα οι εξαγωγές της Ρωσίας προς την ΕΕ έχουν αυξητική τάση, φτάνοντας στο μέγιστο επίπεδο των τελευταίων 9 τριμήνων, δηλαδή από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Βάσει των στοιχείων, η Ρωσία προμήθευσε την ευρωπαϊκή αγορά με 13,3 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου έναντι 13 δισ. το προηγούμενο τρίμηνο και 11,5 δισ. την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Ως αποτέλεσμα το μερίδιο των ρωσικών εταιρειών στις ευρωπαϊκές εισαγωγές αυξήθηκε στο 19,4% από το προηγούμενο τρίμηνο, κατά το οποίο είχε επίσης καταγραφεί αύξηση 17,2%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το δεύτερο τρίμηνο του 2022, όταν επήλθε η οριστική ρήξη της ΕΕ με τη Ρωσία εξαιτίας της εισβολής στην Ουκρανία.

Οι προμήθειες του ρωσικού αερίου γίνονται κατά κύριο λόγο μέσω αγωγών (8,6 δισ. κυβικά μέτρα), σημειώνοντας αύξηση 8% το τρίτο τρίμηνο και 13% κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους. Αντίστοιχα ο όγκος των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) το τελευταίο τρίμηνο ανήλθε σε 4,7 δισ. κυβικά μέτρα, δηλαδή 6% λιγότερο από το επίπεδο Απριλίου-Ιουνίου, αλλά 21% περισσότερο από το τρίτο τρίμηνο του περασμένου έτους.

Την ίδια στιγμή, οι προμήθειες LNG από τις ΗΠΑ περιορίστηκαν κατά 25% το τελευταίο τρίμηνο και κατά 33% από την αρχή του έτους, στα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα.

• Ουκρανία
• Ρωσία
• φυσικό αέριο