Τι είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται – Πόσο θανατηφόρος είναι (Βίντεο)

Ήταν 6 Μαΐου 2023 όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε το τέλος της πανδημίας του Covid-19, μιας περιόδου που για περισσότερα από τρία χρόνια είχε αφήσει πίσω της περίπου 764 εκατομμύρια κρούσματα και σχεδόν 6,87 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως. Η εποχή εκείνη χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανή περιοριστικά μέτρα, καραντίνες, έντονο φόβο, θεωρίες συνωμοσίας και βαθιά κοινωνική και ψυχολογική κόπωση που, όπως σημειώνουν ειδικοί, σε πολλούς δεν έχει ακόμη πλήρως επουλωθεί.

Μέσα σε αυτό το κλίμα ευαισθησίας, η είδηση για τρεις θανάτους επιβατών στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, μετά τον απόπλου του από την Αργεντινή, προκάλεσε έντονη ανησυχία και αναζωπύρωσε συζητήσεις για νέο ιό και πιθανή νέα υγειονομική απειλή.

Άνησυχία και ερωτήματα γύρω από τον νέο ιό

Το γεγονός ότι η ανακοίνωση αυτών των περιστατικών έγινε τον Μάιο, μήνα που πριν από τρία χρόνια είχε σημάνει και επίσημα το τέλος της πανδημίας Covid-19 από τον ΠΟΥ, δημιούργησε επιπλέον ερωτήματα και έδωσε τροφή σε εικασίες. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο πανικός δεν έχει επιστημονική βάση. Ο ιός που αναφέρεται, ο χανταϊός, δεν είναι νέος και δεν σχετίζεται με την εμφάνιση μιας νέας πανδημίας όπως ο SARS-CoV-2.

Τι είναι ο χανταϊός και πώς εμφανίστηκε

Οι λοιμώξεις από χανταϊούς είναι γνωστές εδώ και δεκαετίες. Τη δεκαετία του 1950, περίπου 3.000 στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών στην Κορέα παρουσίασαν αιμορραγικό πυρετό λόγω τέτοιας λοίμωξης. Ο ιός απομονώθηκε για πρώτη φορά το 1977 από τρωκτικά και ονομάστηκε ιός Hantaan. Από τότε έχουν εντοπιστεί πάνω από 20 διαφορετικοί χανταϊοί σε Ασία, Ευρώπη και Αμερική.

Στην Ελλάδα, σημαντική συμβολή στην επιστημονική καταγραφή του ιού είχε μελέτη του 2000 από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με τους ερευνητές Γιώργο Μιλτιάδου, Ρήγα Καλαϊτζίδη, Μωυσή Ελισάφ και Κώστα Σιαμπούλο.

Η επιδημία στην Ήπειρο και τα πρώτα ελληνικά περιστατικά

Η Ελλάδα ήρθε σε επαφή με τον ιό ήδη από τη δεκαετία του 1980. Το 1985 καταγράφηκε επιδημία στην Ήπειρο, όταν οκτώ ασθενείς νοσηλεύτηκαν στα νοσοκομεία Ιωαννίνων με αιμορραγικό πυρετό και νεφρική προσβολή.

Οι ασθενείς ήταν κυρίως εργαζόμενοι στην ύπαιθρο, όπως ξυλοκόποι, γεωργοί και κτηνοτρόφοι, που εκτέθηκαν σε μολυσμένα τρωκτικά. Μέχρι το 1990 είχαν καταγραφεί ακόμη 24 περιστατικά στη Δυτική Ελλάδα, ενώ από τότε τα κρούσματα παραμένουν σποραδικά.

Επιδημιολογικά δεδομένα στην Ευρώπη και την Ελλάδα

Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων, στην Ελλάδα από το 2019 έως το 2023 καταγράφηκαν επτά κρούσματα χανταϊού. Σε ορισμένες περιοχές της Βορειοδυτικής Ελλάδας έχει παρατηρηθεί αυξημένη παρουσία αντισωμάτων (έως και 4%), γεγονός που δείχνει παλαιότερη έκθεση του πληθυσμού στον ιό.

Καθησυχαστικές δηλώσεις ειδικών και ΕΟΔΥ

Καθησυχαστικός εμφανίστηκε και ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, ο οποίος υπογράμμισε ότι η μεταδοτικότητα του χανταϊού δεν συγκρίνεται με ιούς όπως ο κορωνοϊός ή η γρίπη.

Όπως ανέφερε, στην Ελλάδα καταγράφονται κατά μέσο όρο 1–2 κρούσματα ετησίως, ενώ σε ορισμένες χρονιές έχουν φτάσει έως και τα τέσσερα περιστατικά. Παρά τα περιστατικά, δεν υπάρχει ένδειξη για κίνδυνο πανδημίας.

Η θέση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Η επιδημιολόγος του ΠΟΥ Μαρία Βαν Κερχόβε ξεκαθάρισε ότι η κατάσταση δεν έχει καμία σχέση με την αρχή της πανδημίας Covid-19.

Όπως δήλωσε, ο χανταϊός δεν μεταδίδεται με τον ίδιο τρόπο όπως οι κορωνοϊοί και δεν υπάρχει ένδειξη για παγκόσμια εξάπλωση. Ο ΠΟΥ έχει επίσης δημοσιεύσει αναλυτική ενημέρωση για τη νόσο, τη μετάδοση και τα συμπτώματά της.

Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός

Οι χανταϊοί μεταδίδονται κυρίως μέσω επαφής με τρωκτικά ή με εκκρίσεις τους (ούρα, κόπρανα, σάλιο). Σπανιότερα μπορεί να μεταδοθεί μέσω δαγκώματος. Δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, με εξαίρεση συγκεκριμένα στελέχη όπως ο ιός Andes στη Νότια Αμερική.

 

Συμπτώματα και κλινική εικόνα

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1 έως 8 εβδομάδες μετά την έκθεση και περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους, ναυτία και γαστρεντερικές διαταραχές.

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθούν πνευμονικά προβλήματα, δύσπνοια, υπόταση ή νεφρική ανεπάρκεια, ανάλογα με τον τύπο της λοίμωξης.

Διάγνωση και θεραπεία

Η διάγνωση είναι δύσκολη στα αρχικά στάδια, καθώς τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες λοιμώξεις όπως γρίπη, COVID-19 ή λεπτοσπείρωση.

Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ούτε εγκεκριμένο εμβόλιο. Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως σε υποστηρικτική ιατρική φροντίδα.

Παρότι η εμφάνιση περιστατικών σε κρουαζιερόπλοιο προκάλεσε ανησυχία, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο χανταϊός δεν αποτελεί νέα πανδημική απειλή. Πρόκειται για γνωστή ζωονόσο με περιορισμένη μετάδοση και σποραδικά κρούσματα, η οποία παραμένει υπό επιτήρηση αλλά δεν συγκρίνεται με τους ιούς που έχουν προκαλέσει παγκόσμιες υγειονομικές κρίσεις.

• μετάδοση
• νόσος
• συμπτώματα
• Χανταϊός